Boerengeluid van eigen erf

Boeren willen gehoord worden en vooral dat er aan hun wensen wordt voldaan. Onvrede over hoe dingen gaan, is voor boeren een reden om steeds vaker zelf op te staan en het verhaal van het eigen bedrijf te vertellen.Onvrede over een heersende opvatting, tegenstrijdige belangen of een slecht imago zet boeren aan om zelf van zich te laten horen. Met acties op het Binnenhof of het aanbieden van petities aan parlementariërs laten ze weten wat hun wensen zijn. In politiek Den Haag leidt deze versnippering van de belangenbehartiging soms tot de vraag met wie er wel en met wie er niet gesproken moet worden.Belangenbehartiging via de mediaVooral rondom het fosfaatbeleid verenigen boeren zich en kloppen aan bij de de politiek. Zoals de actiegroep Innovatief uit de Knel, gangbare boeren met over het algemeen sterk geautomatiseerde en gemoderniseerde bedrijven. Deze groep heeft afgelopen zomer veel aandacht gekregen. Boerin Agnes van de Ven, bij het grote publiek bekend van Boer zoekt Vrouw, en aangesloten bij deze groep, is zelfs de theaters in gegaan met haar verhaal. Veel collega-boeren vertelden hun soortgelijke verhaal, vol emotie, in de regionale media. Ook andere groepen, bijvoorbeeld de biologische melkveehouders, zoeken met een emotioneel verhaal de media op, in de hoop dat er in de politiek iets verandert.Boeren bieden een petitie aan, aan Tweede Kamerleden. In dit geval zijn het pluimveehouders die steun willen in de fipronil-affaire - Foto: Fred LibochantLandbouwimagoMet vooral ‘klaagverhalen’ van deze gelegenheidsbelangenbehartigers wordt de teneur rondom de landbouw er niet positiever op. Voor melkveehouder en ‘mediaboerin’ Eline Vedder is dat een reden om op nationale televisie een genuanceerd geluid te laten horen.@ArjanLubach!! Wat doe je nou?! We zouden dat brommers kiek’n toch geheim houden?? Mijn man kijkt óók @zondagmetlubach, Arjan! Zucht...
Bovendien, je had me toch gewoon ff kunnen bellen? Één van je collega’s heeft mijn nummer vast wel. Ze bellen me tenslotte vaak genoeg. #zmlpic.twitter.com/npdc7Vix4u— Eline Vedder (@ElineVedder) 24 september 2018De landbouw heeft geen goed imago in de maatschappij, vinden veel boeren. Dat milieu- en dierenliefhebbers ook nog tegen de landbouw ageren vanwege gewasbeschermingsmiddelen of dierenwelzijn, helpt daar ook niet bij.Hetzelfde verschijnsel is de reden voor regionale sectorpromotie. Groepen die zich ver van politiek Den Haag en de lobby houden, maar wel inspelen op de publieke opinie.Tips van een mediaboerinVedder heeft in Ruinerwold (Dr.) een melkveehouderij waar al meerdere malen filmploegen, fotografen en journalisten rond hebben gelopen. Ze is actief bij LTO en zit in de gemeenteraad, maar neemt het liefst de rol van gewone boer op zich.Melkveehouder Eline Vedder is regelmatig in de media om te vertellen over haar bedrijf en de landbouwsector.Ze zat meerdere malen aan de tafel bij Pauw, Jinek en Nieuwsuur over uiteenlopende onderwerpen. “Als je ’s avonds met je hoofd op televisie bent geweest, kun je er op rekenen dat ’s ochtends de krant belt.”Media lijken soms te zoeken naar het frame van de mopperende boerVedder vindt het belangrijk om haar verhaal te laten horen en zo een tegengeluid in polariserende discussies te geven. “Media lijken soms te zoeken naar het frame van de mopperende boer, dat wil ik opheffen door op mijn manier over de sector te vertellen.”Ok lieve mensen, hier volgt les 1 "media te woord staan zonder jezelf onsterfelijk belachelijk te maken" ->

Ga er NOOOOIT vanuit dat de camera al uit staat!! Zie het einde van dit filmpje voor een perfect voorbeeld....#terugblik2018#droogte#met898https://t.co/qnkzvkWwoI— Eline Vedder (@ElineVedder) 28 december 2018Vedder geeft toe: “Het blijft toch elke keer spannend. Ik heb elke keer weer een beetje buikpijn als ik weet dat er weer een filmploeg naar de stal komt. Maar toch doe ik het, want ik vind het belangrijk om mijn verhaal te vertellen. Ik bereid me dan ook goed voor.”Eline geeft tips over hoe zij omgaat met de media.Boer vertelt eigen verhaalEigen pr-campagnes komen vaak bij boeren zelf vandaan. Bijvoorbeeld Boert Bewust, een initiatief dat begon in de Gelderse Vallei. Hoofddoel is boeren en burgers verbinden. “Meedoen met Boert Bewust betekent in de praktijk dat je als boer transparant moet zijn over je bedrijfsvoering”, vertelt voorzitter Lisanne Oskam.Veel boeren zijn trots op wat ze doen, maar het is dan nog een hele stap om hier actief in te wordenOskam is van mening dat dergelijke activiteiten het best door boeren zelf opgepakt kunnen worden. “Veel boeren zijn trots op wat ze doen, maar het is dan nog een hele stap om hier actief in te worden. Het moet als boer ook bij je passen om bijvoorbeeld een filmploeg op je erf toe te laten. We bieden boeren de ruimte om hun verhaal op hun eigen manier te vertellen.”Ronald en Karla Noordman zijn sinds kort gestart in de nieuwe regio Vechtdal Boert Bewust. Naast hun melkveebedrijf in Dalfsen hebben ze ook een kinderopvang. Karla Noordman vertelt: “De kinderen zijn nieuwsgierig en ook hun ouders willen graag meer weten over het boerenbedrijf. De lokale pers kwam op onze open dag af, het Boert Bewust-bord is een mooie aankleding voor ons bedrijf.”Een feestelijke onthulling van het @VechtdalBB bord bij familie Noordman van de @kleinekornuiten in #Dalfsen! @mvonmartels onthulde samen met de familie het bord voor het #melkveebedrijf en #kinderopvang! Samenwerking van lokale #ondernemers zorgde voor een geslaagde middag! pic.twitter.com/TITHgFfHq1— Vechtdal Boert Bewust (@VechtdalBB) 13 januari 2019Voor de melkveehouder is het een mooie manier om verder in gesprek te gaan met burgers. “Mensen weten niet zo goed wat ze zich bij het boerenleven moeten voorstellen. Daar vertel ik graag over. We doen bijvoorbeeld niet aan weidegang op ons bedrijf. Onze stal is daarop ingericht en we hebben niet voldoende huiskavel. Mensen begrijpen dat en ik leg het graag uit.”Activiteiten bundelenOm alle sectorale en regionale imago-activiteiten te bundelen is een jaar geleden Team Agro NL opgericht. De organisatie wil de koepel over bestaande activiteiten in de land-en tuinbouw zijn. Boeren die zelf werk maken van de verbetering van het landbouwimago, vinden ook dat deze taak bij de boeren zelf kan blijven. “Een belangenbehartiger heeft politieke banden, die ook goed moeten blijven”, verklaart oprichter en voorzitter Geertjan Kloosterboer. “Ook een afnemer van boeren, zoals de slachterij of verwerker, houdt zich met andere marketingactiviteiten bezig. En dat hoort ook, een verwerker moet producten in de markt zetten, zodat de boer een goede prijs krijgt. Boeren moeten zelf hun verhaal vertellen en kunnen dat ook het beste.”Bekende boerenOm het verhaal van de boer te vertellen, is Team Agro begonnen met het zoeken van boerenambassadeurs. Het streven is om in elke provincie minimaal één boer te vinden die een goed woordje doet voor de landbouw in de media. Vorige week is gestart met een socialmedia-actie met Expeditie Robinson-boer Jan Bronninkreef. “Een bekende van ons en nu in heel Nederland. Hij wil graag meewerken aan het goede imago van de sector en dat is natuurlijk super”, vertelt Kloosterboer.Team Agro is uitdrukkelijk geen belangenbehartiger. Voorzitter Geertjan Kloosterboer: “We zijn niet actief in Den Haag of in de politiek. Maar als we wetgeving zouden kunnen tegenhouden met een pr-actie, dan gaan we het daarvoor ook niet laten.”De scheidslijn tussen belangenbehartiging en promotie is soms flinterdun.Meer belangen, meer meningenDe Tweede Kamer staat doorgaans open voor groepen boeren of tuinders die voor hun eigen belang opstaan.Er zijn periodes dat er wekelijks een belangengroep een petitie of een brief komt aanbieden, of het nu gaat om een schadevergoeding voor gedupeerde rozentelers, een vergoeding voor gewasschade bij extreem weer of een tegemoetkoming aan boeren die door het fosfaatbeleid in de knel raken.Landbouwminister Schouten zei vorige week in Boerderij dat ze belang heeft bij een sterke belangenbehartiging. En ook bij verschillende volksvertegenwoordigers is dat geluid te horen, al accepteren en gebruiken ze de verscheidenheid in de sector ook. Parlementariërs hebben oor en oog voor de verschillende belangen en gebruiken die ter ondersteuning van hun eigen opvatting en soms om hun standpunt aan te scherpen.Sociaal-culturele ontwikkelingDat ook in de land- en tuinbouw groepen opstaan die voor hun eigen deelbelangen een eigen platform vinden, is eerder een sociaal-culturele ontwikkeling, dan een blijk van onvrede over de bestaande belangenbehartiging. Landbouwwoordvoerder voor de PvdA in de Tweede Kamer, William Moorlag, heeft bij de vakbonden hetzelfde gezien. “Je hebt tegenwoordig geen grote organisatie meer nodig om voor je punt op te komen. Met een paar mensen kun je een heel professioneel platform op internet opzetten en binnen de kortste keren een beweging op gang krijgen.”Aan de andere kant betekent de opkomst van partijen die voor hun deelbelangen opkomen ook een versnippering van het geluid. “Dat betekent dat de slagkracht van de traditionele belangenbehartiging afneemt”, constateert Moorlag.Gebrek aan toekomstgericht leiderschapD66-landbouwwoordvoerder in de Tweede Kamer Tjeerd de Groot heeft als directeur van de Nederlandse Zuivelorganisatie in een vorige functie aan de andere kant van de tafel gezeten. Nu komen de belangenbehartigers bij hem aan de deur. Hij ziet de versnippering in de belangenbehartiging als een uiting van een gebrek aan toekomstgericht leiderschap. “Ik heb de hoop dat AgriNL, de club van LTO samen met de belangrijke agrarische verwerkers, daar verandering in kan brengen.”Tweede Kamerlid Tjeerd de Groot (D66), voorheen bestuurder van de NZO. - Foto: ANPAnderzijds heeft de versnippering voor Kamerleden ook voordelen. Zij kunnen hun opvattingen aan meerdere partijen toetsen, terwijl er in een ver verleden maar 1 groen geluid klonk. “Dat maakt dat ik mijn standpunt ook kan aanscherpen”, zegt De Groot.
Medeauteur: Jan Braakman