‘Boeren zijn niet de indianen van nu’

In een persbericht vergelijkt Sieta van Keimpema van Farmers Defence Force en Dutch Dairymen Board de Nederlandse boeren van nu met de oorspronkelijke bewoners van Noord-Amerika, die het door onderling verraad moesten afleggen tegen blanke kolonisten. Die vergelijking gaat niet op.De eenheid binnen het Landbouw Collectief en ook binnen de Farmers Defence Force is aan het verbrokkelen. Sieta van Keimpema, voorvrouw van Farmers Defence Force en de Dutch Dairymen Board, hekelt de verdeeldheid in een persbericht. Het bericht – geschreven op persoonlijke titel op 24 mei – geeft een inkijkje in haar denkwijze.Dat de eenheid aan het afbrokkelen is, betreurt schrijfster ten zeerste. Begrijpelijk, maar ze gaat wel erg ver. Ze spreekt van ‘splijtzwammen’ in de sector, die via ‘de media’ tweespalt zaaien. De aanstichters betitelt ze als ‘roofdieren’ die – al dan niet financieel – belang hebben bij verdeeldheid.Boeren zijn ‘verraden’Boeren zijn in Sieta’s visie decennia lang ‘verraden’ in het beleid voor stikstof, mest, en water, en zijn als het gaat om leveringsvoorwaarden en ketenbeheer in een onmogelijke positie gemanoeuvreerd. De grote lijn is: steeds meer eisen zonder goede vergoeding en zonder eerlijke prijsvorming.Van Keimpema legt met gevoel voor drama deze begrijpelijke oerfrustratie van primaire producenten op tafel – en plaatst die in een groter verhaal. Ze heeft de overtuiging dat boeren planmatig Nederland uitgejaagd worden. “Ons boerenland is al ingekleurd door ministers en ministeries… En boerenbedrijven? Van reservaat naar reservaat.”Boer voelt zich bedreigd, Van Keimpema voedt dat gevoelDie gedachte leeft sterk in de sector. Boeren voelen zich bedreigd en Van Keimpema voedt dat gevoel. Ze vergelijkt het lot van de Nederlandse boeren met dat van Amerikaanse indianen die zich onder leiding van opperhoofd Tecumseh begin 19^e eeuw probeerden te verenigen tegen de oprukkende kolonisten. Tevergeefs, ze lieten zich toch tegen elkaar uitspelen. Met als gevolg een verloren strijd. Wie overleefde, werd in reservaten gestopt. Genoemde indianenleider werd later een romantische held, een strijder voor waarheid en gerechtigheid, en onder meer hoofdpersoon in een serie jongensboeken.Van Keimpema’s boodschap: boeren zijn de indianen van nu. Zoals de oorspronkelijke bewoners van Amerika werden verdreven van hun land door onbetrouwbare indringers van Europese herkomst, zo worden nu de boeren – oorspronkelijke bewoners van het Nederlandse platteland – verdreven door een kongsi van natuurbeschermers, (linkse) politici en grote bedrijven. Vandaar ook de term ‘strijders’ die FDF graag hanteert in de communicatie met de achterban.De veelbesproken vergelijking van Mark van den Oever met de holocaust laat zich nu ook verklaren: hier wordt een bevolkingsgroep vervolgd. Evenzo had wijlen Wien van den Brink het ooit over ‘etnische zuiveringen’ onder boeren – een vergelijking die hij later onder politieke druk wél introk.‘Boer’ is geen etnische identiteit of culturele minderheid. Het is een beroepMaar de stap van het jongensboek naar onze moderne samenleving is groot. De vergelijking gaat op heel wat punten mank. In de eerste plaats leven we nu in een liberale, parlementaire democratie en niet in een 19^e eeuws kolonisatiegebied.Verder zijn de boeren in Nederland geen apart volk. ‘Boer’ is geen etnische identiteit, het is geen culturele minderheid. Het is een beroep. Met sociologische bril kun je de beroepsgroep wel bepaalde eigenschappen toedichten op het gebied van woonplaats, inkomen, interesses en sommige gedeelde gewoontes, maar veel verder gaat dat niet. Veel te weinig om zulk stammendenken op te baseren, veel te dun om een overeenkomst met het wegvagen van wat we nu noemen de ‘native Americans’ te kunnen maken.Boeren hebben niet allemaal dezelfde belangen en opvattingenBlijft over dat je met eensgezindheid meer bereikt dan in versplintering. Daar heeft Van Keimpema zeker een punt. Maar dan moet je het onderling wel eens zijn. En dat zijn ‘de boeren’ niet. Ze hebben nu eenmaal niet allemaal dezelfde belangen en opvattingen. Van Keimpema verklaart in feite haar gelijk tot het enige gelijk. Iedereen die het niet met haar lijn eens is, is een verrader, een splijtzwam, of in de woorden van Van den Oever, een ‘judas’. Ruimte voor afwijkende opvattingen is er niet meer. Discussie is verraad.Het ‘indianenverhaal’ doet denken aan de op de omvolkingstheorie die aanhang vindt in kringen van de extreem-rechtse tegencultuur van dit moment: de oorspronkelijke bevolking zou door middel van zaken als immigratie en links beleid doelbewust worden weggepest. Ook de overwaardering van eenheid, het verenigen tegen de boze buitenwereld, het ‘iedereen is tegen ons’ doet aan dat wereldje denken.Zijn de uitgestroomden uit de sector ook verraders?Daarbij is er nog een redeneerfout. Het heet dat ‘de boeren’ al decennia bedrogen worden. Vergeet niet dat de boeren van toen een heel andere groep waren dan de boeren van nu. Andere bedrijven, andere mensen. De helft maakte plaats voor de blijvers. Je kunt niet makkelijk boer worden in Nederland, maar vanouds is er wel een uitstroom van mensen die opgroeiden op de boerderij naar de rest van de samenleving. Zijn dat ook verraders?De denklijn is: iedereen is tegen ons. Waar moet het dan wel naartoe? Van Keimpema verwijst naar het stikstofplan van het Landbouw Collectief en wil in feite dat de overheid bij het kruisje tekent. Elke afwijking daarvan is ‘verraad aan de boeren’, en het begin van verdrijving naar reservaten. Dit is ultiem slachtofferdenken. Zit je eenmaal in zo’n spiraal, dan kom je er bijna niet meer uit.