Boer moet willen investeren om klimaatdoel te halen

De sector landbouw en landgebruik kan de klimaatdoelen halen, de belangrijkste onzekerheid hierin is de bereidheid van boeren om ook echt in klimaat te willen investeren. Dat is een van de conclusies die het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) trekt in hun doorrekening van de klimaatplannen.In 2030 kan op het gebied van landbouw en landgebruik een reductie van 1,8 tot 4,6 Mton aan broeikasgasuitstoot gerealiseerd worden met de huidige plannen. De opgave van de landbouw is 3,5 Mton aan methaan, lachgas en kooldioxide. Ongeveer de helft van deze teruggang van broeikasgasuitstoot wordt gerealiseerd door de glastuinbouw. De andere helft is een verdienste van de veehouderij, als de plannen in het ontwerpklimaatakkoord worden uitgevoerd. Met maatregelen om methaan door varkens en rundvee terug te dringen, kan 0,7 tot 1,8 Mton extra broeikasgassen worden gereduceerd. De kosten hiervan heeft het PBL ook berekend: jaarlijks € 46 miljoen tot € 125 miljoen. Daarbovenop komen nog eenmalige investeringen, bijvoorbeeld voor het aanpassen van stalsystemen. Deze komen uit op € 244 miljoen tot € 722 miljoen. Verdienmodellen zijn nodig om klimaatdoelen te halenBij veel van de voorstellen uit het ontwerp-klimaatakkoord heeft het PBL kritische kanttekeningen. Boeren willen wel in het klimaat investeren, maar dan moeten deze kosten wel terug te verdienen zijn. Dit verdienmodel is cruciaal om de landbouwbijdrage aan de klimaatdoelen te laten slagen. PBL zegt dat het kabinet dan wellicht, bij uitblijven van verdienmodellen, extra subsidies zou moeten verstrekken aan boeren die CO₂ reduceren of opslaan. In de klimaatplannen werd ook gesproken over het vastleggen van CO₂ in de bodem, door het verhogen van het organischestofgehalte. Daarmee dachten de partijen 0,5 Mton te kunnen halen, maar PBL ziet dit een stuk somberder in, aangezien er momenteel geen methode is om dit te meten. Ditzelfde geldt voor de veenweidegebieden. In de plannen staat vooral het opschalen van proefprojecten met onderwaterdrainage en aangepast peilbeheer. De klimaatwinst hierbij is op z’n hoogst 0,1 Mton. De kosten hiervan zijn € 4 miljoen tot € 7 miljoen per jaar, met een investeringslast van € 29 miljoen tot € 48 miljoen. Juridische houdbaarheid van AVV betwijfeldAls laatste is PBL kritisch over de manier waarop de sector heeft voorgesteld om ervoor te zorgen dat alle boeren meedoen aan de klimaatopgave. Het voorstel is om via een Algemeen Verbindend Verklaring (AVV) de afspraken te waarborgen. Bij de juridische houdbaarheid van deze AVV zet PBL vraagtekens. Voor de melkveehouderij komt nog dit jaar een meetinstrument, in de vorm van een carbonfootprintmonitor. De vraag is of deze tijdig klaar is, aangezien een vergelijkbaar instrument, de KringloopWijzer, ook een tijdrovende en complexe aangelegenheid is gebleken.