Boer en consument aan zet voor klimaat

Boeren, consumenten en alle andere partijen zoals bedrijven, banken en overheden moeten aan de bak om voedsel in de toekomst duurzaam te kunnen produceren. Voedsel moet veilig zijn, duurzaam én betaalbaar.Dat was een van de boodschappen van Louise Fresco, bestuursvoorzitter van Wageningen UR, tijdens het congres Dutch Roots in Wageningen. Circa 200 agrarische journalisten uit 40 landen zijn dit jaar in Nederland voor hun jaarcongres. Fresco benoemde in haar speech de enorme vooruitgang die is geboekt in de agrarische productie in de afgelopen 100 jaar en de prominente positie van de Nederlandse agrosector.Groeiende kloof boer en consumentTegelijkertijd wees ze op de groeiende kloof tussen boeren die voedsel produceren en de grote groeiende groep consumenten in de steden. “Weinig consumenten weten nog iets over het produceren van voedsel”, aldus Fresco. Ze benadrukte dat duurzaam produceren van steeds meer voedsel betekent dat actie nodig is op alle niveaus: op het boerenbedrijf, bij bedrijven, overheden en in de keuken van consumenten.Prominente rol Nederlandse land- en tuinbouwWiebe Draijer, bestuursvoorzitter Rabobank, benadrukte eveneens de prominente rol van de Nederlandse land- en tuinbouw inclusief de rol van Rabobank. De Nederlandse land- en tuinbouw is zeer efficiënt, bijvoorbeeld het gebruik van water voor de teelt van water. Draijer haalde daarbij aan dat 30% van de Nederlandse boeren een relatief laag inkomen behaalt. Tegelijkertijd ligt er een flink opgave op het gebied van klimaat.
_{Lees onder de foto het interview met Wiebe Draijer}Wiebe Draijer, bestuursvoorzitter Rabobank. - Foto: ANPFinanciering omslag productie lastigFinanciering van die vereiste grote omslag van de agrarische productie met een grote reductie van uitstoot van broeikasgassen is lastig voor banken en andere financiële instellingen. De overheid is aan zet om risico’s gedurende de omschakeling financierbaar te maken stelde bestuursvoorzitter Wiebe Draijer vast.Naast alle lof ligt de landbouw, met name de veehouderij, zwaar onder vuur en verdient een deel van de boeren amper genoeg om van rond te komen. Hoe is dat te rijmen?Draijer: “Die worsteling van boeren tussen willen en kunnen is er overduidelijk. Het is een soort van perfecte storm waar een heleboel zaken spelen in een economisch lastige omgeving. Boeren willen wel veranderen als dat nodig is voor bijvoorbeeld het klimaat of dierenwelzijn en als ze daarvoor ook de financiële ruimte krijgen. Dat zie je ook in de afspraken in het klimaatakkoord en hoe dat opgepakt wordt door de sector.”Wat vindt u van het klimaatakkoord en de gevolgen voor de landbouw?“We zijn in ieder geval blij dat er een akkoord ligt, maar er is nog wel veel werk aan de winkel. De plannen zijn nog niet concreet genoeg om nu te zeggen hoe alles gefinancierd moet worden. Dat gaat wat ons betreft om de financiering van de omslag bij bedrijven richting minder CO₂-uitstoot.”“Omschakelingen kosten tijd en kunnen tijdelijk lagere inkomsten opleveren. Die risico’s kunnen niet alleen door bedrijven worden gedragen, daar is de overheid ook aan zet. En voor financiering moet je niet alleen aan banken denken, maar ook aan regionale fondsen en pensioenfondsen en verzekeraars.”‘Je kunt denken aan een fonds voor sanering van de veehouderij dat kan bijdragen aan het verbeteren van de structuur van de sector’Wat kunnen boeren van Rabobank verwachten?“Geld voor innovaties en voor bedrijven die stappen willen zetten. Tegelijkertijd is het ook onze verantwoordelijkheid om geld van onze spaarders verantwoord te investeren. Schuld zomaar wegstrepen kan niet als bedrijven de omslag niet kunnen maken.” “Wel kun je denken aan een soort fonds voor sanering van de veehouderij dat kan bijdragen aan het verbeteren van de structuur van de sector. Dat hebben we bijvoorbeeld in de glastuinbouw ook gedaan.”Is er toekomst voor veehouderij in Nederland?“Absoluut, maar naast het economische belang van de sector speelt ook de publieke waardering een rol. Net als andere sectoren zoals de tuinbouw produceert de Nederlandse veehouderij zeer efficiënt. Die kennis kunnen we exporteren en dat levert ook voordeel op.”“Er moet veel meer gekeken worden naar wereldwijde gevolgen van klimaatmaatregelen. Daarin hoort ook de afweging of je efficiënte productie in Nederland wel moet verminderen als die er elders evenveel, maar minder efficiënt voor terugkomt.”Is er toekomst voor melkveehouderij in het Groene Hart als het waterpeil fors omhoog zou gaan?“Ja, maar mogelijk wel anders dan nu. Bijvoorbeeld via samenwerking met Staatsbosbeheer, waarbij gronden beschikbaar komen voor bedrijven om extensiever te kunnen boeren. Meer grond, maar dan wel minder bemesten en een lagere productie per hectare.” “Dan is het van belang om de omschakelingsperiode door te kunnen komen en daarbij zien we een belangrijke rol voor de overheid. Privaat financieren is een kant van het verhaal, het risico zal in ieder geval voor een belangrijk deel door de overheid afgedekt moeten worden.”