Boer denkt natuurlijk aan winst (1)

“Winst lijkt wel een vies woord”, foetert Hanna. Ze doelt op een onderzoek, waarop Jesús Rosales Carreón in Groningen promoveerde.Daarin wordt het maken van winst als doel van de boer veroordeeld.Niet alleen door Carreón, maar ook door onze nationale zwartkijker professor Jan Douwe van der Ploeg. Die klaagde direct dat jonge boeren steeds vaker ondernemer worden. Dat komt door wetenschappers en beleidsmakers, die eenzijdige voorlichting geven over wat rendabel is.Hanna springt bijna uit haar vel als ze dit leest. “Dat zo’n Jan Douwe van der Ploeg dat durft te zeggen. Hij heeft zelf zijn hele leven gehamerd op eenzijdige landbouw van kleine bedrijven, het liefst met meerdere takken. Of liever takjes, want het mag vooral niet groot worden. Dat hebben zijn volgelingen geweten. Ze zijn in armoede gestopt, of hopen op Sieta van Keimpema, die de tijdgeest ook niet verstaat. Van der Ploeg weet niet wat hij heeft aangericht met zijn stellingname. Boeren geloofden in hem. Dit geloof voerde hen richting afgrond.”Professor Van der Ploeg kan inderdaad maar beter zwijgen. Toen de baas van zijn Universiteit Wageningen bij de opening van het Studiejaar ware dingen zei over de wereldvoedselvoorziening, protesteerde Van der Ploeg meteen. Als een verliezer, die niet tegen zijn verlies kan. Terwijl Aalt Dijkhuizen met feiten kwam, waar Van der Ploeg een puntje aan kan zuigen. Die repeteert een oude plaat. Maar ja, sommigen luisteren graag naar nostalgie. Het begin van het einde.Dat is de studie van Carreón niet. Die wil richting duurzaamheid en vindt dat de boeren daar nog te weinig aandacht aan besteden. Dat komt omdat men te veel op winst is gefixeerd. Een redenering, die toch wat rammelt.Want het één sluit het ander niet uit. Sterker nog, het één is nodig voor het ander. De boer van de toekomst zal zich dat ook zeker realiseren.“Ik blijf bezwaar maken tegen de stelling dat een jonge boer geen ondernemer mag zijn”, herhaalt Hanna, “Sterker nog, hij moet het zijn.”Volgende week meer hierover.