Boer als bank

Vion laat boeren wachten op hun geld. Maar het ligt niet zozeer aan Vion, Nee, het is de scrupuleuze handelswijze van de grootgrutters.Dat nu Vion - en enkele jaren geleden Aviko - de boeren laat wachten op hun geld, ligt volgens mij niet aan mismanagement. Nee, het ligt aan de scrupuleuze handelswijze van de grootgrutters. Die schorten als eerste de betaling aan de een-na-laatste in de keten op. Met als excuus dat er een overvoerde markt is, dus te dure contracten. Of er heerst een bankencrisis, dus kunnen ze niet eerder betalen. Dit is je reinste bullshit, om maar eens een boerenkrachtterm te gebruiken.Machtig
De retailer laat geen koper de winkel uitgaan zonder eerst betaling te eisen, maar koopt zelf een product en ziet wel wanneer hij zin heeft in betalen. Misschien morgen, of over een halfjaar of nooit. Hij is samen met zijn vriendjes grootgrutters zo machtig, dat geen overheid hem tot de orde roept en de leveranciers al helemaal niet.Onetisch
Omwille van de concurrentie onder retailers is deze vorm van onethisch zakendoen nodig en wordt het getolereerd. Iedere prijzenslag en elke aanbieding zet de marge onder druk. Echter, minder winst om daarmee de slag om de consument te winnen is bij een beursgenoteerd bedrijf not done, dus dan je leverancier maar later betalen. Kun je nog wat rente opstrijken en overnames plegen op kosten van de primaire producent.Coöperaties
Op school hebben ze me geleerd dat dit systeem - zij het op boerenerfschaal - de aanzet is geweest om de handel en verwerking van boerenproducten in eigen hand te nemen. En daarbij het bankwezen ook maar meteen op boerenerfniveau te organiseren. Zie daar, de coöperaties waren geboren en hebben de boeren toentertijd uit de klauwen van woekeraars gehaald. Nu zijn diezelfde coöperaties niet in staat de boer uit de klauwen van de geldwolven te houden.DoelstellingWat ging er mis? Zijn de boeren het contact met hun organisaties verloren of hebben de organisaties de belangen van hun leden, hun bestaan, uit het oog verloren? Hebben de steeds maar in binnen- en buitenland uitdijende coöperaties hun primaire doelstelling uit het oog verloren? Zijn ze zich gaan gedragen als beursgenoteerde ondernemingen, gericht op performance op 31 december om aandeelhouder en bonus veilig te stellen?Een ding is zeker, de retailers hebben de macht in de keten overgenomen. En de primaire producent maar denken dat zijn afnemer hem bewust te weinig betaalt om zijn marge te vergroten.Boter bij de vis
Als de retailer nog een poosje doorgaat met deze afknijp- en uitknijppraktijken in zijn slag om de consument, is er geen andere weg dan boter bij de vis doen in de hele keten. Dit systeem is vanaf 1990 tot nu in Rusland nog een normale manier van handelen. Buitenlandse handel met minder bekende of dubieuze landen wordt gekenmerkt door financiële garantie en dan leveren. Nee, de retailer denkt hier met zijn kruideniersmentaliteit anders over. Eerst verkopen en daarna met vertraging de leverancier betalen.Tijd voor iets nieuws
De geschiedenis lijkt zich in alle hevigheid te herhalen. Is het weer tijd voor nieuwe vormen van marktdenken? Moet op de een of andere manier de oude coöperatiestructuur weer uit de kast worden gehaald en aangepast worden aan het nieuwe ketendenken? Zoals het nu gaat, gaat het financieel uitkleden van alle ketenschakels die voor de supermarkt komen, in alle hevigheid door. Boeren en consumenten zullen dit slagveld als verliezers verlaten. Net als de tussenhandel, die eenvoudigweg wordt overgeslagen door de grote spelers.