Bodemsparend suikerbieten oogsten

Peter Dieleman rooit zijn suikerbieten zelf met een licht tweefasen-oogstsysteem. Dat past in zijn streven om de bodemkwaliteit op een hoog niveau te krijgen.Maatschap Dieleman rooit sinds vorig jaar hun suikerbieten weer zelf. De belangrijkste reden daarvoor is dat Dieleman moeite heeft met de bodemdruk van een grote zelfrijdende bietenrooier. “Zo’n rooier weegt leeg al 25 ton. Daar komt het gewicht van de bieten in de bunker nog bij. Dat is geen leven voor de wormen in de grond.”Peter Dieleman heeft samen met zijn vrouw Erica een akkerbouwbedrijf. Dieleman hanteert al 10 jaar een volledig niet-kerend grondbewerkingssysteem op zijn bedrijf.Zoektocht naar geschikte machinesDieleman koos voor een tweefasen-rooisysteem. Eerst op zwad rooien en in een tweede werkgang laden met een zelfrijdende bunkerlader. De teler heeft in het verleden als loonwerker veel ervaring opgedaan met het systeem, hij wist dus precies wat hij wilde. Het vinden van de geschikte machines was hele zoektocht. Bij een mechanisatiebedrijf vond hij twee Gilles 6-rijige rooiers voor achter de trekker die er al jaren in een hoek stonden. Deze kon hij meenemen voor € 500. Hou oud de rooiers zijn weet Dieleman niet precies, hij schat dat ze van begin jaren tachtig zijn. Het was vooral een kwestie van de boel ontroesten en de onderdelen weer aan het lopen maken om er mee te kunnen rooien. Het principe van de rooisystemen is in die jaren niet veranderd, volgens Dieleman levert hij met een oudere machine dan ook niet in op rooikwaliteit. Voor het ontbladeren van de bieten vond hij een ontbladeraar met een poetseras. Deze poetseras is nu wel een vereiste om het blad van de bieten te krijgen zonder ze te koppen. De nakoppers heeft Dieleman er dan ook uitgehaald.Met een ontbladeraar voorop de trekker en een oude Gillis rooier achter rooit Peter Dieleman zijn suikerbieten.Zelfrijdende laderVoor het laden wilde Dieleman een zelfrijdende bunkerlader. Een getrokken lader met naast rijdende kipper was voor hem geen optie. “Dan moet je alsnog met zwaar materiaal met een hoge bodemdruk het land op.” Bij een mechanisatiebedrijf in België vond Dieleman een Dewulf zelfrijdende lader. Deze weegt leeg nog geen 9 ton en staat op banden van een meter breed waarvan hij de bandendruk tot 1,3 bar kan laten zakken. Deze machines worden door loonwerkers ook vaak gebruikt als overlaad wagen in combinatie met een bunkerrooier. Dan zijn de opraper en het reinigingssysteem gedemonteerd. De suikerbieten zijn bij de oogst nauwelijks beschadigd en het blad is voldoende verwijderd.KostenHoeveel hij voor de lader betaalde laat Dieleman in het midden. De exacte kosten voor het rooien vindt de ondernemer ook minder belangrijk dan de voordelen voor de bodemkwaliteit. Hij schat dat hij zeker niet duurder uit is dan het loonwerktarief van zo’n € 350 per hectare. De afschrijvingskosten zijn nihil en Dieleman verwacht dat de lader zijn waarde wel behoudt. Daarbij zijn onderhoudskosten met jaarlijks 10 hectare te rooien wel te overzien. Twee keer leverenDe bieten levert Dieleman dit seizoen in twee keer, de eerste helft eind oktober en de rest in januari. Met een rooicapaciteit van een hectare per uur zijn de bieten voor een levering er in nog geen dag uit. Na het rooien laat Dieleman de bieten wel één of twee dagen in het zwad liggen. Niet alleen de bieten drogen dan op, maar ook de grond droogt dan van boven op. De grond heeft dan meer draagkracht, zodat de lader dan minder inspoort en de bodem minder belast. Voor het laden van de bieten investeerde Dieleman in een gebruikte zelfrijdende Dewulf R7000T-lader. Deze staat op brede banden en heeft een leeggewicht van nog geen 9 ton.De ondernemer geeft hierbij wel aan dat het opdrogen laat in het seizoen niet zoveel meer oplevert. “Aan het eind van de dag knapt de klei bij het laden van de bieten, maar de volgende ochtend zit het door optrekkend vocht weer net zo vast.” Gemiddeld levert Dieleman zijn bieten dan ook niet met minder tarra dan met een modern éénfasesysteem.Arbeid en planningQua arbeid en planning is de bietenoogst goed in te passen. De trekker die voor de aardappelrooier staat rooit ook de bieten. De aardappelen zijn er uit voordat de bieten gerooid moeten worden. Ombouwen is alleen een kwestie van de dubbellucht op de juiste rij-afstand zetten en de rooier aankoppelen. Het zwadrooien kan Dieleman alleen doen, de capaciteit ligt op ongeveer een hectare per uur. Maar ook bij het laden heeft hij geen hulp nodig. De bieten van percelen rondom het erf rijdt hij met de lader direct naar de ligplaats. Alleen voor de verderaf gelegen percelen schakelt Dieleman zijn zoons in om de bieten met kippers van de rand van het perceel naar het erf te rijden.Voor percelen rondom de boerderij draait Dieleman de bieten met de lader direct op de ligplaats.Direct na de oogst bewerkt de akkerbouwer het bietenland met een schijveneg om het blad wat in te werken en ruggetjes te vlakken. Zodra de grond weer opgedroogd is zaait hij de tarwe in één werkgang met een combinatie van voorzetwoeler, kopeg en zaaimachine. Daarbij maakt hij de grond maximaal 25 centimeter diep los. Voor het zaaien in NKG-grond heeft Dieleman een speciale bietenzaaimachine. Raderwieltjes draaien gewasresten aan de kant.Na een graangewasDe bieten komen in de rotatie na een graangewas. Omdat Dieleman zijn grond al 10 jaar niet keert, voert hij de hoofdgrondbewerking uit direct na de graanoogst. Ook weer met de voorzetwoeler op bouwvoordiepte. Tegelijk zaait hij een groenbemester in. In het voorjaar legt Dieleman de grond zonder verdere bewerking met een kopeg zaaiklaar. Om in de groenbemester resten te kunnen zaaien heeft de ondernemer een schijvenzaaimachine. Als extra heeft hij deze voorzien van zelfgemaakte raderwieltjes die de gewasresten opzij draaien zodat de bieten in schone grond gezaaid kunnen worden.