Biologisch telen om economische redenen

Waar biologische bedrijven vaak uitblinken in een veelheid aan gewassen, houdt Poppe Landbouw het op vijf stuks. Daarin willen ze uitblinken. Het fundament voor de afzet van hun peen en uien is Albert Heijn.Wie door de Noordoostpolder rijdt, ziet veel lange rechte percelen. Dat zijn ook de percelen waarvan Poppe Landbouw in Nagele er een aantal rond het bedrijf heeft liggen. “Het liefst hebben we blokken van zo’n 10 hectare. Dat werkt het efficiëntst”, licht Marien Poppe toe. Ook moeten de percelen voldoen aan de eisen voor de biologische teelt. “Dat maakt geschikte percelen vinden lastiger; ze liggen in een straal van 20 kilometer rond Nagele. We rijden zo’n beetje de halve polder door.”Het beregenen van witlof in Nagele. Eind mei 2017 is het droog in Nederland. Poppe beregent diverse gewassen. Foto's: Sytze BakkerFocus op zekerheidIn 2007 namen Marien en zijn broer Joos het bedrijf van hun vader Andries Poppe over en in 2001 besloten ze om te schakelen naar biologisch. Inmiddels omvat het bedrijf zo’n 190 hectare met peen, uien, witlofwortelen, aardappelen en luzerne/grasklaver. “Aardappelen noemen wij een risicoteelt, vooral omdat phytophthora in de biologische teelt niet beheersbaar is en wij geen koper willen gebruiken”, legt Marien Poppe uit. “Voor het overige hebben we flink wat zekerheid in onze bedrijfsvoering ingebouwd.” Die zekerheid blijkt uit de wijze waarop ze de afzet hebben geregeld. “Onze peen en uien gaan voor 75% via Bakker Barendrecht naar Albert Heijn”, vertelt Poppe. “Witlofwortelen telen we voor Witlofkrops van Johann Krops in Nagele. De vraag naar biologisch witlof neemt toe. Voor ons is het een interessante contractteelt met een vaste waarde. Het past qua mechanisatie prima bij peen. Zaaien, schoffelen, wieden, dat kan allemaal met dezelfde machines op een rijafstand van 75 centimeter.” De omstandigheden zijn ideaal voor het wieden met de hand vanaf een wiedbed. De onkruidplantjes zijn duidelijk herkenbaar. Voorwaarde is droog weer.Economische afwegingDe keuze voor de omschakeling naar biologisch telen was hoofdzakelijk een economische. “We teelden voorheen veel ijsbergsla, andijvie en bindsla, maar we hadden er genoeg van om steeds maar af te moeten wachten hoe de prijs zou zijn. Het was hout of goud, maar vaak hout. Begin deze eeuw groeide de markt voor biologisch en daar zijn we ingestapt. Tot op de dag van vandaag hebben we daar geen spijt van, we hebben onze plek in de markt en telen grotendeels op vraag. In geen enkele teelt worden cadeautjes weggegeven, daarom kiezen we voor vijf gewassen als core business en we doen er alles aan om die zo goed mogelijk uit te produceren. We houden het strak en simpel. Zo luidt ook onze bedrijfsslogan.” Naast de economische overweging biedt de biologische teelt meer ruimte voor het extensiever gebruik van grond. “We zagen zelf dat we met intensief telen steeds meer vastliepen. De ziektedruk wordt hoger en de grond krijgt nooit rust. Zo moesten we niet verder gaan. Bodembeheer is een belangrijk onderdeel in onze bedrijfsvoering. We gebruiken jaarlijks 2.000 ton compost op onze eigen percelen. Verder besteden we veel aandacht aan de onkruidbestrijding. Arbeid is met 20% nog steeds onze belangrijkste kostenpost, maar je ziet de druk in de loop der jaren wel verminderen.”Joos (41) en Marien (31) Poppe uit Nagele (Flevoland). Vaste arbeidskrachtenDe 4 fte aan vaste arbeidskrachten zijn Nederlanders, de 30 tot 40 oproepkrachten zijn Poolse medewerkers, schooljeugd en ouderen. Een vaste kern Poolse arbeiders werkt er al jaren op basis van een 0-urencontract, maar weten zeker dat ze in juni tot en met augustus voldoende uren kunnen maken. “Het zijn mensen met hart voor ons bedrijf. Ze nemen hun verantwoordelijkheid.” De meeste uren draaien ze in het wieden. “We hebben zes wiedbedjes, waar ze meestal met z’n vieren op liggen.”De onkruidbestrijding noemt Poppe geen knelpunt, maar ‘een gegeven’. “Je moet er kort opzitten, maar dat weet je. Het belangrijkste is het om de gewassen goed aan de groei houden. Daarvoor is de bodem de basis, met aanvulling van meststoffen gedurende het seizoen. Verder kunnen we op onze eigen percelen overal beregenen met goed water vanuit bronnen.”Stabiele marktDe afhankelijkheid van Albert Heijn baart Poppe geen zorgen. “Het gaat op contract. Natuurlijk wordt er scherp onderhandeld, maar op een fatsoenlijke manier en met oog voor de inkomenspositie van de telers. De biologische markt is ook stabieler geworden en de situatie op de gangbare markt is niet of nauwelijks meer van invloed op de biologische markt.”De peen en uien die niet naar de Zaanse grootgrutter gaan, verkoopt Poppe aan comissionairs voor de vrije handel en aan kleinere lokale bedrijven. Op die manier gaat er ook exportproduct naar bijvoorbeeld Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. “We sorteren wekelijks uien en kunnen extra orders invullen.”En de goede verstandhouding met afnemers levert nieuwe mogelijkheden op. Poppe heeft dit jaar een machine gekocht voor het verpakken van uien in 2 en 5 kilo-verpakkingen in kratjes en eentje voor het verpakken in netzakken van 200 gram tot 1 kilo. Ze maken de uien winkelklaar voor Bakker/AH, rood geclipt in een zakje van 300 gram en geel in een zakje van 750 gram. “Voorheen deed Bakker Barendrecht dat, maar voor hen is het lastig werken met gangbare en biologische producten die over dezelfde band moeten. Bij ons speelt dat niet en door goed te sorteren kunnen we een kwaliteitsslag maken.”