Binnenkijken in 1937: in één ruimte met het vee

Samen met het vee in één ruimte wonen, was overzichtelijk. Maar het stikte er van de rook en ratten.Foto: MissetDe foto is gemaakt in 1937. Te zien is het woongedeelte van een los ‘hoes’. Destijds waren dit soort boerderijtypes al bezig zeldzaam te worden, maar met name in Twente stonden ze langer dan elders. Halverwege de vorige eeuw verdwenen ze echter ook daar, dat wil zeggen: de gebouwen bleven vaak wel staan, maar ze werden grondig verbouwd en gemoderniseerd. Geen muur tussen gezin en veeBij een los hoes woonden boerengezinnen in dezelfde ruimte als het vee, er zat geen muur tussen. Zo hadden de bewoners mooi zicht op de dieren, maar veel verder ging het voordeel niet. In de grote open ruimte tochtte het enorm, het was er vergeven van de vliegen en het ongedierte en omdat er binnen op een houtvuur gekookt werd, was het in hoes rokerig en zwart beroet. Oog- en longaandoeningenBeschrijvingen van de gezondheid van het vee zijn er niet maar de mensen hadden het niet best. Oog- en longaandoeningen waren eerder regel dan uitzondering want typisch voor de vroege losse hoezen was dat er geen schoorsteen boven het vuur zat. De rook kringelde zich een weg naar buiten tussen de kieren en naden door. Het vlees dat aan de zolder te drogen hing, conserveerde er wel goed door en de rook ‘ontsmette’ het ongedorste graan dat erboven lag opgeslagen. Omdat er geen afgesloten ruimtes waren, kon niemand zich even terugtrekken voor wat privacy. Eeuwenlang was dat een gegeven maar begin 1900 begonnen mensen toch aparte ruimtes te maken. En daarmee was het losse hoes niet los meer.