‘Betere contracten en algemene voorwaarden nodig’

Wij maken ons nu wel altijd zo druk om de pacht en of dat wel evenwichtige overeenkomsten zijn, maar er is in de landbouw nog wel wat meer aan de hand als het gaat om contracten.Over de prijzen heb ik het dan maar niet eens. De afnemers van agrarische producten bepalen altijd eenzijdig de prijs. Maar er zijn meer bepalingen in contracten: waar moeten de producten aan voldoen, wanneer en hoe moeten ze worden geleverd, wanneer moet worden geclaimd dat er iets niet deugt, welke instantie beslist over geschillen? Enzovoorts.Achterhaalde algemene voorwaardenIn de plantaardige sector valt het nog wel mee. Vroeger zijn daar algemene voorwaarden bij leveringsovereenkomsten opgesteld die tamelijk evenwichtig waren, omdat ze in overleg tussen boeren en afnemers werden opgesteld. LTO had daar destijds een belangrijke rol in. Bij bijvoorbeeld aardappelen is dat nog steeds het geval, daar zijn zelfs voorwaarden voor de internationale handel. Maar veel van die algemene voorwaarden zijn inmiddels achterhaald en afnemers stellen steeds vaker hun eigen algemene voorwaarden op, die dan natuurlijk vanzelf wat minder evenwichtig zijn. In de dierlijke sector worden contracten eigenlijk altijd door de afnemers opgesteld. Als die afnemer een coöperatie is, dan mag men er misschien van uitgaan dat deze contracten ook evenwichtig zijn. Immers, daar kunnen de leden dan ook wat van vinden. Daar is trouwens ook wel een keerzijde aan; de leden zijn niet alleen gebonden aan contracten, maar ook aan statuten en reglementen van de coöperatie. ‘Als er al een andere afnemer kan worden gevonden, moet de boer opnieuw zo’n wurgcontract ondertekenen’Dat kan in individuele gevallen nog wel eens onevenwichtig uitvallen. Als de afnemers gewone bedrijven zijn, heeft de boer meestal helemaal niets te vertellen en zijn de overeenkomsten uiterst eenzijdig in het voordeel van de afnemers. Zo zie ik contracten voor bijvoorbeeld broedeieren die op een termijn van drie maanden, zonder opgaaf van redenen, kunnen worden opgezegd. Je zult maar net hebben geïnvesteerd als dat gebeurt. De boer kan natuurlijk ook opzeggen, maar die heeft geen alternatief, dus die doet dat niet. Trouwens als er al een andere afnemer kan worden gevonden, krijgt hij opnieuw zo’n wurgcontract te ondertekenen. Het wordt hoog tijd dat LTO zijn vroegere rol weer oppakt en betere contracten en algemene voorwaarden bewerkstelligt.