Bestuurdersretoriek

Menig organisatie krijgt dit seizoen weer te maken met het kiezen van een nieuwe bestuurder. Vaak wordt er dan een functieprofiel opgesteld wat in mooie bewoordingen aangeeft waar kandidaten aan moeten voldoen en wat er van hen wordt gevraagd.En dan kan de acquisitie starten. Via directe sollicitatie en wat meer passief: aanreikingen door anderen. Allemaal goed, hoort erbij. Vervolgens buigt een vertrouwenscommissie zich over de kandidaten en doet een voordracht naar de algemene vergadering.Nu heb ik het helemaal niet zo op vertrouwenscommissies in de zin van dat zij een voordracht mogen doen. Wel goed is dat aan de hand van het functieprofiel de kandidaten worden getoetst, maar laat het daarbij. Voldoen er vervolgens meerdere kandidaten voldoende aan, kom dan aan de hand van het functieprofiel - kan altijd - met een drietal en laat de leden(raad) vervolgens kiezen. Enkelvoudige voordracht van vertrouwenscommissies is onvoldoende transparant, ja zelfs incestueus.En organisaties: heb nu ook eens het lef 70 procent van je topbestuurders uit eigen ledenraden te kiezen. Wanneer ik onze “grote” coöperaties analyseer op nieuwe benoemingen van de afgelopen tien jaar, dan is te constateren dat de realiteit net andersom is geweest.Dat geldt voor de zuivel, voor het voer, voor bank en ook voor de veeverbetering. Het is een totale miskenning van de eigen bestuurlijke organisatiekwaliteit wanneer de nieuwen steeds van buiten worden gehaald. Vaak hebben onze coöperaties goede interne kaderingsprogramma’s, waar kwaliteit voldoende aanwezig is.Het is een gouden wetmatigheid: bij benoemingen geldt dat wanneer je een interne kandidaat half zo goed vindt als een externe, dan dien je voor de interne te gaan. Bij de externe is de achterkant van de medaille niet te zien en daardoor blinkt die, vaak onterecht, sterker.Zeker, van “buiten” moet blijven, maar benutting van “binnen” is achting hebben voor je eigen organisatie.