Alles over coccidiose bij pluimvee
Coccidiose is een veelvoorkomende parasitaire infectie bij pluimvee en een constante bedreiging voor de darmgezondheid. De darmaandoening wordt door protozoa van het geslacht Eimeria veroorzaakt. De parasieten infecteren de darmcellen van het pluimvee, wat leidt tot schade aan het darmweefsel.
Ook bij een grondige reiniging en ontsmetting blijven infectieuze oöcysten, een soort eitjes, hardnekkig aanwezig. De infectie treft behalve pluimvee ook rundvee en varkens. Focus in deze achtergrond ligt op de gevolgen van de darmaandoening voor pluimvee.
De economische impact van coccidiose is groot. Infectie is afhankelijk van het soort kuiken, de ziektedruk en het moment van besmetting. Er is sprake van een verhoogde voerconversie, verminderde groei, minder uniformiteit, een lager eindgewicht en hogere uitvalpercentages.
Preventieve maatregelen, goed management en nauwgezette monitoring van het koppel zijn belangrijk om coccidiose beheersbaar te houden.
Links
- Lees meer over coccidiose op de website van Boerderij.
- Lees meer over coccidioseop de website van Poultry World.
In het programma Future Feed Talks van Poultry World een gesprek met pluimveeadviseur Dr. Jayaraman Krishnarajan over de effecten van mycotoxinen en coccidiose op de gezondheid van pluimvee. Vragen die hij beantwoordt: Hoe kunnen pluimveehouders besmettingen met mycotoxinen beperken? Wat voor rol spelen controleprogramma’s op de verspreiding van coccidiose? Zijn mycotoxinen en coccidiose met elkaar verbonden?
Meer videoreportages over de pluimveehouderij vind je in het YouTube-kanaal van Boerderij.
Preventieve aanpak tegen coccidiose
De kritische periode voor coccidiose ligt doorgaans in de derde tot vierde week, wanneer andere stressfactoren zoals voerwisselingen en vaccinatiereacties de infectiedruk kunnen versterken. Management speelt een cruciale rol bij de beheersing van de parasiet, zowel in het dier als in de omgeving.
Een geïntegreerde aanpak met hygiënemaatregelen, rotatie van middelen en vaccinatie is essentieel om coccidiose beheersbaar te houden. Droog strooisel is belangrijk om verspreiding van de oöcysten te beperken, een goede ventilatie en de juiste voeropbouw dragen bij aan de verlaging van de infectiedruk. Ook goede nutritie, vaccinatie tegen andere ziekten (Gumboro, Marek) dragen hieraan bij.
Vaccinatie brengt uitdagingen met zich mee, zoals mogelijke interacties met voeradditieven en een langere immuniteitsopbouw. Keuze voor de juiste strategie, afgestemd op de bedrijfsomstandigheden, is essentieel om de impact van coccidiose te minimaliseren.
Vaccin tegen coccidiose
Traditionele sprayvaccinatie wordt steeds vaker ingezet tegen coccidiose en biedt voorspelbare resultaten. Belangrijke voorwaarden zijn actieve kuikens, een goede timing en voer zonder coccidiostatica.
Hipra is een Spaans familiebedrijf dat zich sinds 2009 focust op ontwikkeling van vaccins en ziektepreventie. Hipra introduceerde eind 2022 als eerste farmaceutische bedrijf een in-ovovaccin tegen coccidiose: Evanovo. Bij in-ovovaccinatie begint de immuniteitsopbouw al in het ei. Bij continu vaccineren is het eventuele voordeel dat de gevoeligheid van veldstammen zich kan herstellen en de infectiedruk lager wordt.
Evanovo wekt immuniteit op tegen de belangrijkste pathogene eimeria-soorten E. acervulina, E. maxima en E. tenella, en ook tegen E. praecox. “Het grote voordeel van deze manier van vaccineren, is dat het vaccin uniform aan alle kuikens tegelijk wordt gegeven. Dit leidt tot meer gebruiksgemak, maar geeft ook zekerheid”, aldus Patrick de Jong van Hipra in een gesprek met Boerderij.
Uniforme toediening van een vaccin voorkomt verschillen in aanvang van de immuniteit. E. praecox veroorzaakt overigens geen ziekte, maar wel schade zoals diarree en darmlaesies. Het vaccin werkt alleen optimaal als het correct wordt toegediend en de omstandigheden in de pluimveestal geschikt zijn voor de vermenigvuldiging van de vaccinstammen in het dier.
Evanovo kan gelijktijdig worden toegediend met andere vaccins, zoals Mareks en Gumbohatch. Dit biedt praktische voordelen, vooral in pluimveestallen waar kuikens direct na geboorte worden gevaccineerd.
Links
- Coccidiose bestrijden met roteren en vaccineren
- Hipra lanceert als eerste in-ovovaccin tegen coccidiose
Voermaatregelen
Coccidiostatica (anti-coxmiddelen) in pluimveevoer. Coccidiostatica worden niet als antibioticum geclassificeerd en veroorzaken geen resistentie tegen antibiotica. Afwisselen van chemische anti-coxmiddelen is belangrijk. Bij langdurige toediening via pluimveevoer kunnen coccidiosestammen er minder gevoelig voor worden, waardoor effectiviteit van het chemische coccidiostaticum afneemt.
Van resistentievorming tegen zogenoemde ionoforen is niet of veel minder sprake. Philippe Gelaude, dierenarts bij Elanco Animal Health: “We zien onder meer in Zweden, waar reeds meer dan een decennium alleen ionoforen worden gebruikt, geen enkel teken van verminderde gevoeligheid.” Ionoforen hebben naast een antiparasitaire ook een antibacteriële werking. Elanco heeft via een Health Tracking System inzicht in de darmgezondheid van kuikens en ziet een duidelijke toename van de coccidiosedruk als kuikens in de eindfase voer zonder coccidiostatica krijgen. “Voor meer grip op de coccidiosedruk adviseren we om tot voorbij de coccidiosepiek een gepotentieerd ionofoor te gebruiken, dat is een combinatie van een chemisch en een ionofoor coccidiostaticum. Dat heeft een krachtiger werking. En vervolgens de kuikens te beschermen tot aan de slacht met een enkelvoudig ionofoor.”
Links
- Coccidiose bestrijden met roteren en vaccineren
