‘Akkerbouwers innoveren om zeven redenen’

Vraag is waarom een akkerbouwer een innovatie zou doorvoeren?In augustus is het Uitvoeringsprogramma Gewasbescherming gepresenteerd, met als doel te komen tot weerbare teeltsystemen: in 2030 bestaat de land- en tuinbouw in Nederland uit een duurzame productie met weerbare planten en teeltsystemen, waardoor ziekten en plagen veel minder kansen krijgen en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen zo veel mogelijk kan worden voorkomen en de toepassing is nagenoeg zonder emissies naar het milieu.Er worden nogal wat innovaties en veranderingen in de bedrijfsvoering verwacht van de akkerbouwerOnlangs verscheen ook de Mission on Soil, Health and Food van een denktank van de Europese Commissie onder leiding van oud-minister van Landbouw Cees Veerman. Hierin wordt bodemgezondheid gedefinieerd als de blijvende capaciteit van een bodem om te functioneren, bijdragend aan de realisering van vier ecosysteemdienstendelen: het produceren van gezond voedsel;het bevorderen van de kwaliteit van oppervlakte- en grondwater;het binden van koolstof in de bodem en het beperken van de uitstoot van broeikasgassen uit de bodem;het handhaven en verbeteren van de biodiversiteit.Kortom, er worden nogal wat innovaties en veranderingen in de bedrijfsvoering verwacht van de akkerbouwer de komende jaren._{Lees verder onder foto}Akkerbouwers zijn in de eerste plaats ondernemer, met als belangrijkste zorg een economisch rendabele bedrijfsvoering. - Foto: Jan Willem SchoutenIn eerste plaats ondernemerTen aanzien van de doelen bestaat vrij brede consensus: weerbare teeltsystemen, meer biodiversiteit, gezonde bodem, schoon milieu en veilig voedsel is ieders belang. Het gaat om de weg ernaartoe, de maatregelen die nodig zijn. Als akkerbouwer ben je in de eerste plaats ondernemer, met als belangrijkste zorg een economisch rendabele bedrijfsvoering. Een terechte vraag is waarom een akkerbouwer een innovatie zou doorvoeren. Volgens mij gebeurt dit alleen als de innovatie aansluit bij een van de volgende punten: het levert bedrijfseconomisch rendement (onder andere gebruik van resistente rassen);de intrinsieke motivatie van de teler (de voorlopers, bijvoorbeeld op het gebied van precisielandbouw);het lost een technische probleem op (onder andere mechanische onkruidbestrijding als goede herbiciden niet meer beschikbaar zijn);de afnemer stelt het als eis (afnemers eisen PlanetProof-certificaat;het levert de akkerbouwer gemak en comfort (onder andere gps-technieken voor rechtrijden en sectie-afsluiting);de kosten van de geleverde prestatie worden vergoed/betaald (zoals bloemenstroken langs akkerranden);de overheid dwingt het af via wet- en regelgeving (emissiereducerende doppen en technieken). Stimuleren‘Zonder boeren vindt er geen verandering plaats’ is een van de zeven uitgangspunten van de Europese denktank. Alle beleidsdoelen, of het nu gaat om biodiversiteit, bodem, bemesting of gewasbescherming vragen om de toepassing van doelgerichte maatregelen/innovaties op het akkerbouwbedrijf. Om de toepassing van maatregelen te stimuleren, zou het goed zijn de maatregelen te analyseren in het licht van bovengenoemde punten. Op basis hiervan kan dan een doelgericht en landelijk gecoördineerd stimuleringskader worden opgesteld. En voor maatregelen die niet bij een van de eerste zes punten aansluiten, zit er niets anders op dan dat de overheid ze via regelgeving afdwingt of dat ze voorlopig als onrealistisch worden geparkeerd.