‘Afscheid nemen van een dwarse denker’

Met het afscheid van professor Jan Douwe van der Ploeg verliest Wageningen UR een dwarse denker.Een beeldbepalende professor van Wageningen heeft vorige week afscheid genomen, Jan Douwe van der Ploeg houdt er mee op. Of eigenlijk ook niet, hij blijft gewoon doorwerken en college geven, in Wageningen en in China, maar hij gaat vast wat vaker op vakantie. Het is net als bij veel boeren die op een goede dag AOW krijgen, de volgende morgen starten ze weer gewoon de trekker. 'Hij verkondigde doorgaans een heel ander verhaal dan het groei- en moderniseringsverhaal van de meeste wetenschappers in Wageningen'Van der Ploeg is niet alleen beeldbepalend, maar ook een buitenbeentje. Hij verkondigde doorgaans een heel ander verhaal dan het groei- en moderniseringsverhaal dat de meeste wetenschappers in Wageningen houden. In zijn afscheidsrede verwees hij niet voor niets naar de pogingen van het bestuur van de universiteit om ervoor te zorgen dat alle onderzoekers met één mond moeten spreken. Van der Ploeg moet daar niets van hebben, en ik ben het daarin van harte met hem eens. Wetenschappelijk onderzoek is controleerbaar en herhaalbaar, maar het is ook subjectief. En dus kunnen verschillende onderzoekers tot verschillende conclusies komen. 'Wetenschappelijk onderzoek is controleerbaar en herhaalbaar, maar het is ook subjectief'Jan Douwe kwam heel vaak tot ‘verschillende conclusies’. Met die conclusies was ook ik het lang niet altijd eens. Ik ga uit van de wereld zoals die is, en daarbinnen moet je als boer zo goed als mogelijk je werk doen. Jan Douwe, maar hij niet alleen, kwam soms met uitkomsten en adviezen die alleen konden werken in een aangepaste wereld. Eentje zonder veel internationale handel, zonder hoge grondprijzen en zonder grootschalige concurrenten. Bij de onderbouwing van zijn conclusies kon je goed zien dat hij geen econoom was. De Wageningse economen die bij zijn afscheidsrede waren, gaven na afloop dan ook meteen aan dat het pleidooi van Jan Douwe voor ‘klein maar fijn’, op drijfzand was gebaseerd. En natuurlijk heeft hij gelijk dat het grote aandeel geleend geld in de Nederlandse landbouw een risico is. Maar met alleen eigen financiering houden de meeste bedrijven de anderen niet bij.'Hij is een belangrijke wetenschappelijke begeleider geweest van veel boeren die het net een beetje anders wilden doen'Het zij zo, hij heeft met zijn aanstekelijke verhalen veel boeren geïnspireerd. U heeft het in het kunnen lezen. Hij heeft de boeren die aan verbreding deden, laten zien dat hun weg ook een begaanbare weg is. Hij heeft boeren die niet de laatste druppel uit een koe wilden halen, en niet de laatste grasspriet wilden maaien, een plek gegeven, met zijn onderzoek naar verschillende bedrijfsstijlen. Hij heeft zich in de Noordelijke Friese Wouden het vuur uit de sloffen gelopen om bij de wat meer extensieve bedrijven bovengronds uitrijden van mest mogelijk te maken. En hij heeft boeren die aan natuuronderhoud wilden doen door dik en dun gesteund. Kortom, hij is een belangrijke wetenschappelijke begeleider geweest van veel boeren die het net een beetje anders wilden doen.Lees ook het Boerderij-interview met Jan Douwe van der Ploeg: 'Het is tijd om een boerenlandbouw te omarmen'