Acteur voorstelling Maalkop: zwijgcultuur doorbreken

Acteur Fabian Jansen speelt in de voorstelling Maalkop een jonge boer met emotionele problemen. “Het doel is een zwijgcultuur doorbreken en schaamte wegnemen.”Een jonge veehouder moet afstand doen van de boerderij die hij van zijn ouders overnam. Hij heeft geen vrouw of vriendin, hij doet zijn verhaal tegen de laatst overgebleven koe, Martje 160. Het bedrijf staat aan de rand van de afgrond. De boer worstelt met verdriet en eenzaamheid. In de voorstelling Maalkop speelt Fabian Jansen (35) de rol van de getroebleerde boer. Hij is voor dit stuk verbonden aan de PeerGroup, die theatervoorstellingen op locatie speelt. Met Maalkop willen de makers de impact tonen van problemen waarmee boeren mee te maken kunnen krijgen. De voorstelling is in samenwerking met Zorg om Boer en Tuinders (ZOB) en LTO Nederland gemaakt. “We hadden het natuurlijk kunnen hebben over fosfaatrechten, wetgeving of klimaateisen”, zegt Jansen. “Maar wij vinden het interessanter om de emotionele binnenwereld te tonen. Wat doen al die eisen en regels met een boer?” Na afloop komen gesprekken los die je in het dagelijkse leven niet vaak voert. Tussen boeren, maar ook tussen boeren en burgersIndringend verhaalMaalkop is vorig jaar 40 keer gespeeld. Begin zomer van dit jaar volgde een reprise met voorstellingen in Ten Boer, Oterleek, Heeten en Best. Het stuk wordt opgevoerd bij melkveebedrijven van stoppers. Het publiek zit in de voergang, terwijl Jansen in en rond een ligbox zijn indringende verhaal in 1 uur en een kwartier vertelt. Veel bezoekers zijn bekenden van elkaar. In het stuk herkennen zij vaak de problematiek die het bedrijf trof waar het stuk wordt gespeeld. Dat maakt het extra persoonlijk, zegt de acteur. “En mooi en kwetsbaar. Na afloop komen gesprekken los die je in het dagelijkse leven niet vaak voert. Tussen boeren, maar ook tussen boeren en burgers.” Fabian Jansen: “We hadden het kunnen hebben over fosfaatrechten of klimaateisen, maar wij wilden de binnenwereld van de boer tonen.” - Foto: Van Assendelft FotografieVrienschappen met boerenJansen studeerde in 2005 af aan de Toneelacademie Maastricht en speelde in meer dan 40 films, toneelstukken en series. Ook is hij bekend van André Hazes-musical Hij Gelooft in Mij. Hij is niet van boerenafkomst, maar sinds hij Maalkop speelt, heeft hij vriendschappen gesloten met boeren en is al op menig erf uitgenodigd. “Mensen willen graag hun bedrijf laten zien. Ze werken hard en zijn terecht trots op wat ze hebben bereikt.”Geen luchtige avondIn Maalkop worden zware onderwerpen niet geschuwd en dat maakt het geen luchtige avond, zo meldde een Boerderij-redacteur onlangs in een recensie. Zelfmoord is een van die thema‘s. Niet makkelijk om aan te kaarten, maar het is wel nodig om het erover te hebben, zegt Jansen. Hij verwijst naar cijfers: in Nederland wordt niet bijgehouden hoeveel boeren uit het leven stappen, maar bijvoorbeeld in België betreft 1 op de 10 zelfmoordgevallen een boer. Maalkop kan voor wie dat nodig heeft, handvatten bieden om in gesprek te gaan. “Je kunt hier als veehouder dingen in herkennen en bespreken, zonder dat het direct over jou gaat. Het grotere doel is een zwijgcultuur doorbreken, schaamte wegnemen.” Martje 160Luchtig element in de voorstelling is de tegenspeelster van Jansen: de 7-jarige koe Martje 160. De PeerGroup nam haar over van een stoppende boer. Als ze geen voorstelling speelt, staat ze bij een zorgboerderij. De koe is een bijzondere actrice, zegt Jansen. “Ik ben met haar gaan oefenen. Ze loopt nu op de juiste momenten naar me toe en van me weg. Ik ben geen koeienfluisteraar, maar het werken met haar gaat me goed af. Uiteindelijk is zo’n koe gewoon een grote hond.” Burgers en boerenDe voorstellingen zijn afgelopen, maar met zijn filmproductiehuis Fabuch Social Cinema bereidt hij een speelfilm voor, vertelt de acteur. “Hetzelfde verhaal, maar anders gebracht. We spelen bijvoorbeeld met meerdere acteurs. Wat we willen wegnemen, is dat boeren de schuld krijgen van allerlei zaken en schaamte ontstaat. Het zou mooi zijn als we eraan kunnen bijdragen dat burgers en boeren elkaar weer zien en leren begrijpen.”