4 mei uitspraak in kort geding fosfaatreductieplan

De Haagse rechtbank verwacht op 4 mei uitspraak te doen in de procedures die zijn gevoerd over het fosfaatreductieplan voor de rundveehouderij.Dat maakte de rechter bekend aan het eind van de drie afzonderlijke procedures die vandaag zijn gevoerd. De eerste dag begon met opmerkelijk nieuws vanuit het Ministerie van Economische Zaken. Niet-melkleverende bedrijven, zoals bedrijven met vleesvee, vallen niet meer onder werking van het fosfaatreductieplan. Daarmee is een deel van de procedures in feite overbodig. Op de tweede dag komt in ieder geval nog wel een procedure van biologische melkveebedrijven aan de orde.In de pleidooien van de advocaten zat als een rode lijn dat het fosfaatreductieplan niet kan worden gebaseerd op de Landbouwwet als juridische onderbouwing. Dat werd niet geheel verrassend door de landsadvocaten betwist. Verder ging de discussie over de vraag of bedrijven wel of niet onevenredig zwaar getroffen worden, als ze door allerlei omstandigheden weinig vee hadden op 2 juli 2015. Ook kwam meerdere malen de vraag aan de orde in hoeverre de invoering van fosfaatrechten was te voorzien.KnelgevallenIn de eerste procedure ging het om een groep van twintig vooral grondgebonden bedrijven die in 2015 hebben geïnvesteerd voor de peildatum 2 juli. ‘Schrijnende situaties’, volgens hun advocaat Jacoline Kroon van A&S Advocaten. Het zijn bedrijven die volgens haar waarschijnlijk als knelgeval in aanmerking komen voor de toekenning van fosfaatrechten in 2018. Maar dit jaar moeten ze eerst vee verkopen, dat ze volgend jaar weer terug moeten kopen. Volgens rekenvoorbeelden van de landsadvocaat blijven de boetes die bedrijven kunnen krijgen als ze hun veestapel niet inkrimpen in veel gevallen beperkt, zeker als ze worden uitgedrukt als percentage van de omzet. Dat leverde veel verbaasde gezichten en enig rumoer op in de zaal. Kroon kwam uit op bedragen tot meer dan € 400.000.‘Te lang gewacht met nemen van maatregelen’In de tweede procedure ging het om zes melkveehouders die worden vertegenwoordigd door advocaten Peter Goumans van Hekkelman Advocaten en Joost de Rooij van Linssen Advocaten. Goumans bestreed onder meer dat de Landbouwwet als basis voor de regeling kan dienen. Doel is het halen van een milieunorm en dat past niet binnen de Landbouwwet. De Rooij trok vergelijkingen met de veel snellere invoering van Varkensrechten in 1998. De staatssecretaris heeft nu veel te lang gewacht met het nemen van maatregelen, vindt De Rooij. En de boeren zitten nu met de problemen. Ook als ze helemaal geen gebruikmaken van de derogatie, waar het allemaal om te doen is. TegenstrijdighedenIn de derde procedure waren de eisers melkveehouders die rond de peildatum 2 juli 2015 een vergunning hadden om uit te breiden. Ze waren aan het bouwen op die datum en zijn gefinancierd op basis van die uitbreidingsplannen, zeiden Advocaten Wijnne- Oosterhoff en Van Staveren van Benthem Gratema Advocaten. Een punt maakten ze ook van de Landbouwwet als niet toereikende onderbouwing, maar ze wezen op de tegenstrijdigheid tussen enerzijds een overheid die lokaal vergunningen verleent en anderzijds landelijk fosfaatrechten invoert. Opmerkelijk genoeg konden ook enkele eisers in de zaal tijdens deze procedure desgevraagd uitleg geven aan de rechter.‘Oordeel over juridische punten voor de regeling als geheel’Advocaat Peter Goumans constateert na afloop van zijn procedure droogjes dat het wel een heel juridische strijd is geworden. Hij verwacht een oordeel van de rechter over de juridische punten die zijn ingebracht voor de regeling als geheel. Wat hem betreft zijn de individuele gevallen in dit stadium vooral nodig om duidelijk te maken hoe de regeling uitpakt op bedrijven. Dat zien veel boeren in ieder geval anders; die willen niets liever dan duidelijkheid voor hun eigen situatie. Dat gaat in ieder geval duren tot 4 mei 2017, dan wil de rechtbank uitspraak doen in deze kort gedingprocedures. Voor vleesveehouders en andere niet-melkleverende bedrijven is dat niet meer van belang, die zijn inmiddels vrijgesteld van de fosfaatreductieregeling. Dat kondigde staatssecretaris Martijn van Dam voor aanvang van de procedures aan.