‘2 druppels met tegenovergestelde invloed op klimaat’

Een reis van 1.000 mijl begint bij de eerste stap.Ik wil het hebben over 2 druppels. Niet over die 2 druppels uit het gezegde ‘ze lijken op elkaar als 2 druppels water’. De druppels waarover ik het heb, lijken uiterlijk wel op elkaar, maar de gevoelswaarde kan niet sterker verschillen. Op een gloeiende plaat of een steen uithollenDe ene druppel is die op de gloeiende plaat. Die is tegenwoordig heel populair in de discussie over klimaatbeleid. Dat hele Nederlandse voornemen om de CO₂-emissie terug te dringen, is ‘totale gekte’, want het klimaatakkoord levert maar een reductie op van wereldwijd 0,0003 ºC, een druppel op de gloeiende plaat dus. Het kost miljarden en het scheelt de burger een gehaktbal per week. Niet aan beginnen dus, zegt de scepticus.De andere druppel die ik boven water wil brengen, heeft ook de Van Dale gehaald: de druppel die de steen uitholt. Eerst denk je natuurlijk: dat lukt een druppel nooit. Maar honderdduizenden druppels, dag na dag, jaar na jaar, hebben wel degelijk dat effect. Deze druppel wordt minder vaak gehoord in het klimaatdebat, maar treedt toch steeds vaker op de voorgrond. Hij komt tot uiting in de volgende gedachte: Ik als eenling kan wel kringloopdenken, minder vliegen, minder vlees eten, maar het werkt natuurlijk pas echt als dat massaal in praktijk wordt gebracht. En ik wil de druppel zijn opdat het proces niet wordt onderbroken.Je kunt je afvragen of we met vliegschaamte, flexitarisme en biologisch eten het klimaat reddenHet zal duidelijk zijn dat degene die bij een bepaalde handeling denkt ‘het is een druppel op een gloeiende plaat’, eigenlijk denkt ‘ik kan het net zo goed niet doen’. Terwijl de persoon die bij dezelfde handeling denkt ‘de druppel holt de steen uit’ hier recht tegenover staat. Hij of zij gelooft juist dat het nut heeft, niet door magisch denken of om in de hemel te komen, maar puur vanwege het effect. Het werkt, als je het maar constant doet en het helpt als je met velen bent. Door met al die anderen dag na dag hetzelfde te blijven nastreven, holt de druppel toch de steen uit. Het oogpunt bepaalt je kijkNu ik steeds meer hoor over vliegschaamte, flexitarisme en biologisch eten, lijkt er een heuse beweging op handen. Je kunt je de vraag stellen of we daarmee het klimaat gaan redden. Voor een antwoord wil ik de lezer meenemen naar een vliegtuig. Voor het opstijgen meldt de gezagvoerder dat van de miljoen klinknagels aan het toestel er een stuk of wat los zitten. Als die worden vervangen, wint het vliegtuig slechts 0,0003 N/m² aan sterkte. Maar, waarschuwt de captain, door zoiets zijn al eerder vliegtuigen neergestort. Wat wilt u? Nu vertrekken of eerst repareren?Ik schat zo in dat u zult eisen dat die schade, hoe miniem die ook klinkt, onmiddellijk zal worden hersteld. En vermoedelijk zult u de enkeling die dat te duur vindt of die zegt dat het weer eens links nepnieuws is om u uit het vliegtuig te krijgen, verbijsterd aankijken.