Zwarte roest is nachtmerrie voor tarwetelers

De FAO waarschuwt voor nieuwe roestschimmels in tarwe. Telers moeten waakzaam zijn.Zwarte roest is een nachtmerrie voor tarwetelers. De graanschimmel kan leiden tot 100% opbrengstderving. De schimmel tast de stengel van de plant aan, waardoor de aar geen voeding meer krijgt. Andere roestschimmels vernielen de bladeren. Dat drukt wel de opbrengst, maar leidt zelden tot een complete misoogst.Nieuwe fysio van zwarte roestVandaar dat de wereldvoedselorganisatie FAO vorige week aan de bel trok. De zwarte roestschimmel is opgedoken in Europa, en wel op het Italiaanse eiland Sicilië. Daar zijn vorig jaar duizenden hectare tarwe vernield door een nieuwe fysio van de schimmel. De angst is dat deze agressieve, nieuwe stam overwaait naar het Europese vasteland. De EU is per slot van rekening de grootste tarweproducent in de wereld en tarwe is een van de belangrijkste voedselgewassen.De nieuwe fysio van zwarte roest heet TTTTF. Zwarte roest komt sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw niet meer voor in Europa. Toen werden steeds meer herbiciden gebruikt en resistente rassen geteeld, waardoor deze schimmel hier uitstierf. Daarnaast gedijt de zwarte roestschimmel beter in warmere gebieden dan in het koudere Europa. Ook in andere delen van de wereld werd zwarte roest beter beheersbaar.Zeer agressieve variantDat veranderde in 1999. Toen ontstond een zeer agressieve variant in Oeganda, die toepasselijk Ug99 werd gedoopt. Ug99 verspreidde zich razendsnel in de warmere gebieden in Afrika en Azië. Zeker 90% van de bestaande tarwerassen waren vatbaar voor Ug99. Deze fysio is tot nu toe vastgesteld in dertien landen, maar heeft nog niet de grote tarweteeltgebieden in de VS, de EU of China bereikt. Maar nu is in Sicilië een nieuwe variant van zwarte roest gedetecteerd. Onderzoek moet nog uitwijzen of TTTF net zo gemeen is als Ug99. Maar de ervaringen op Sicilië doen het ergste vrezen. Zelfs harde tarwerassen die normaal minder gevoelig zijn voor roestschimmels, hadden het zwaar te verduren. Vandaar dat de FAO aan de bel trekt.Gele roestDe FAO meldde tegelijk dat er ook nieuwe fysio’s gevonden zijn van gele roest. Eén fysio is gedetecteerd in Italië, Marokko en Scandinavië. Deze lijkt op een agressieve variant, die begin deze eeuw huishield in Noord-Amerika. De andere variant is AF2012, die in 2012 in Afghanistan voor het eerst is gevonden. Deze fysio bereikte vorig jaar Oezbekistan en Ethiopië. AF2012 decimeerde in 2016 de opbrengst op tienduizenden hectare tarwe in de Hoorn van Afrika.Schimmelsporen kunnen zich ver en snel verspreiden met de wind. De FAO roept tarwetelers dan ook op alert te zijn op schimmels in hun gewassen. Hoe beter de schimmels worden bestreden, des te minder snel nieuwe fysio’s zich verspreiden. Dat geeft de veredelingsbedrijven en de graansector meer tijd een adequaat antwoord te geven op deze nieuwe bedreigingen.