Zwadrooien: voor de liefhebber nog steeds actueel

Martin Smitsfreelance redacteur
Mechanisatie
Foto
Er blijven liefhebbers voor het zwadrooien van bieten. Veel merken zijn er niet meer maar machinefabrikant Franquet maakt nog steeds zwadrooiers. Een impressie. - Foto's: Martin Smits

Er blijven liefhebbers voor het zwadrooien van bieten. Veel merken zijn er niet meer maar machinefabrikant Franquet maakt nog steeds zwadrooiers. Een impressie. - Foto's: Martin Smits

Wil je reageren? Maak dan gratis een account aan!

De Franse machinefabrikant Franquet demonstreerde op vrijdag 26 oktober in Flevoland de X-beet, een zwadrooier voor bieten. Het 2 fase-rooien blijft voor de liefhebber nog steeds actueel.

Dit artikel is alleen voor abonnees

Al geabonneerd? 

Lees onbeperkt Premium artikelen met een abonnement

Boer beter met onbeperkte toegang tot alle artikelen

Speel beter in op jouw markt met actuele prijzen

Vorm je eigen mening met opinies en analyses

Bekijk aanbod
Terug naar homepagina
Een aantal telers die met zwadrooiers werkt, probeert zo goed mogelijk gebruik te maken van de mogelijkheid om bieten in het zwad te laten opdrogen. Dat is typisch een werkwijze die een loonwerker slecht past. Vers gerooid bietenland is altijd plakkerig, ook als het droog weer is. Na een paar uur drogen plakt het bovenop veel minder en blijven banden van trekkers en kippers beter schoon.
Duwcombinaties zijn in het verleden ook wel op de markt geweest, maar goed op de rij sturen was toen lastig. Deze trekker rijdt op GPS en dat bleek goed te werken. Dat maakt de noodzaak van een terugrijinrichting op de trekker minder groot, hoewel dat wel het prettigste werkt. Voorop lijkt een stuurautomaat te zitten en dat zou het ook kunnen zijn, maar die wordt nu alleen gebruikt als baken. Rooidiepte is de combinatie van wielen voorop en de positieregeling van de hef.
De voor- en de nadelen van 2-fasen rooien zijn al 40 jaar lang punt van discussie, net als de beste manier om dat toe te passen. Vast staat onder andere dat je met minimaal 1 trekker en 1 chauffeur extra moet uitrukken en dat er meer met kippers over het land wordt gereden. Werk je met een bunkerlader, dan kun je daar weer een middenweg in bewandelen.
Franquet maakt ook bietenladers. Voor de demonstratie had de machinefabrikant een eenvoudige lader met een kleine tussenbunker meegebracht die in de hefinrichting van de trekker wordt gedragen. Maar ook getrokken laders en bunkerladers zijn leverbaar. Met name voor de Franse markt zijn er ook nog steeds enkele andere aanbieders van getrokken bunkerladers. Bij het Belgische Gilles kun je in principe ook nog voor een zelfrijder terecht.
De praktijk is het bewijs. Hoe goed rooit de Franquet X-Beet werkelijk? Het leuke van een zwadrooier is het gegeven dat je de bieten goed kunt beoordelen op kopwerk en puntbreuk. Je ziet ook meteen het effect van rooidiepte. Een bijna 40 jaar oude Kuiken BR750 rooit ook een paar rondjes. In het zwad maakt dat niet zoveel verschil. Grote factor in het echte eindresultaat is het werk van de lader.
Van de zwadrooiers die nog in gebruik zijn, is waarschijnlijk de meerderheid de Kuiken BR 750. Maar die machines zijn inmiddels ook richting de 40 jaar oud. Een groot verschil met 40 jaar geleden is de bietenopbrengst. Die is inmiddels verdubbeld. De Kuikens doen het nog best goed, maar het raakt inmiddels toch op zijn eind, waardoor telers die verder willen met 2 fasen-rooien wat anders zoeken en er wat rooitechniek betreft ook weer op vooruit willen. Dan is de X-Beet een mogelijkheid. Prijsindicatie, afhankelijk van uitvoering: van ¬ 63.000 tot ¬ 70.000.
Al jaren wordt het gros van de bieten door zelfrijdende bunkerrooiers geoogst. 1 man, 1 machine en onder vrijwel alle omstandigheden is rooien mogelijk. Bieten rooien is een typische loonwerkersklus, maar er zijn ook nog steeds telers die zelf rooien. In veel gevallen kopen telers een gebruikte bunkerrooier, maar er is ook nog altijd een groep liefhebbers van zwadrooien. Raakt de rooier versleten, dan is er in zwadrooiers inmiddels niet veel meer te koop, maar onder andere Franquet maakt ze nog steeds en is via Abemec in Nederland vertegenwoordigd. In Flevoland demonstreerde Franquet de X-Beet. Die ontbladert en rooit vóór de wielen van de trekker.
De X-Beet van Franquet is een zogenoemde duwcombinatie. Ontbladeraar en rooier zijn aan elkaar gebouwd. De trekker rijdt achteruit, hoewel je de X-Beet ook in de fronthef kunt hangen. Daar is dan vanwege het gewicht wel een trekker voor nodig die zwaarder is dan feitelijk voor het rooien nodig is.
Een 95 kW (130 pk) MF 5713SL had geen moeite met heffen en aandrijven van de machine. Wat de balans betreft, gedraagt de 2,7 ton zware machine zich in de hefrichting vergelijkbaar met een 4-schaar wentelploeg en op 650 millimeter brede banden is er genoeg ruimte om met de wielen ver genoeg van de te rooien bieten vandaan te blijven.
Franquet rooit met aangedreven scharenlichters. Die hebben opzetstukken gekregen om ook extreem grote bieten goed binnen de lichters te houden.
De rubberen hoezen zijn de afdichting van de as waarop de lichters zijdelings kunnen schuiven om de rij te volgen. Een systeem dat we van vroeger kennen van Kleine en dat wat principe betreft destijds door Agrifac is overgenomen. De tastwielen dienen niet voor diepteregeling, maar zijn een optie in combinatie met rubberen uitwerpers boven de scharen.
De nakoppers hebben een kopdikteregeling en hebben een instelbare veerbelasting. Aanpassen van de druk op de koppers kan nodig zijn om hoogteverschillen tussen bieten zo goed mogelijk te volgen. Het mes is in een sleufgat te verstellen, maar verdere stelmogelijkheden zijn er niet.
Achter de lichters werkt een vierkante aangedreven as de bieten naar een rollenbed met 4 rollen over de hele breedte en 2 opstaande rollen om de bieten naar het midden in het zwad te werken.
Rechts duidelijk herkenbaar, het excentriek van de aandrijving van de rooischaren. De cilinders bovenop dienen alleen om het wielstel voorop over de kop te trekken voor transport. De korte steil staande cilinders dienen om de hoogte van de ontbladermachine in te stellen.

Lees meer over

bieten

Snel delen

Mechanisatienieuwsbrief

Reacties

Je bent niet ingelogd

Log in of maak binnen 30 seconden een account aan

Reageer op artikelen en deel je mening met anderen.

Lees ook

Tijdens de grasland-demo op Grasdag 2026 zijn er machines te zien voor bemesten, graslandonderhoud, maaien, schudden, harken, inkuilen en persen. Elke bezoeker kan de machines tot op korte, maar veilige, afstand zelf aanschouwen op Melkveebedrijf Poppe Herfte, nabij Zwolle (Ov.). Foto: Mark Pasveer
11:00Nieuws

Demo’s Grasdag 2026 in teken van kort snijden en brede machines

SKW System waterbehandeling landbouw
GisterenNieuws

Innovatieve waterbehandelaar: meer zuurstof, schonere leidingen en minder middelen met SKW System

Deze John Deere 332M is gebaseerd op een ontwerp van Mazzotti. De productie van de John Deere-zelfrijdende veldspuiten 332M en 340M stopt na de sluiting van de fabriek in Ravenna. Foto: Jacco van Erkelens
GisterenNieuws

Einde oefening voor spuitenmerk Mazzotti binnen John Deere

De Krone Easycut R 360 Collect is aan het maaien met een Krone F320-frontmaaier. Zo krijg je 6,5 meter in één zwad. Foto's: Krone
EergisterenNieuws

Krone Easycut 360 mét vijzel legt kneuzerloos gras op zwad

Väderstad vernieuwt de combinatie fronttank en Tempo V-zaaimachine. De fronttank heeft vier doseeruitgangen gekregen, waardoor de toediening van meststoffen volgens de fabrikant nog preciezer werkt. Foto: Väderstad
Nieuws

1 jun | Väderstad geeft combinatie fronttank en maiszaaimachine update

automatisch kuilafdekken
PremiumAchtergrond

29 mei | Automatische kuilafdeksystemen: de keuze voor melkveehouders

In 2025 werden 45% meer trekkers geveild dan in 2024, meldt veilinghuis Troostwijk. Foto: Mark Pasveer
Nieuws

29 mei | Fors meer aanbod gebruikte landbouwmachines

De Tsjechische fabrikant Zetor introduceert een nieuwe trekkerserie. Deze 5-serie bestaat uit drie modellen met een motorvermogen van 102, 113 en 122 pk. Foto's: Zetor
Nieuws

28 mei | Zetor presenteert 5-serie met drie trekkers tot 122 pk

De New Holland op de foto is de eerste trekker waarop de autonome retrofitkit van Nivavi is geïnstalleerd. Op de Akkerbouwdag is er ook een trekker te zien met de autonome retrofitkit erop. De retrofitkit, genaamd Bart, is vanaf begin volgend jaar te koop. Foto’s: Nivavi
Nieuws

27 mei | Nivavi presenteert autonome retrofitkit