‘Zonder schadevergoeding kunnen we stoppen’

Melkveehouder Johan Brandsma vreest dat ganzenproblematiek op den duur als ondernemersrisico wordt bestempeld.Hoelang hebt u al met ganzen te maken?“We zitten hier al twintig jaar in een ganzengedooggebied. ’s Winters wordt ons grasland kaalgevreten. We zijn al niet meer anders gewend. In ons gebied gaat het hoofdzakelijk om brandganzen. De overwintering duurt langer dan voorheen. Vroeger vertrokken de ganzen in de eerste week van april. De laatste jaren gaan ze pas halverwege mei naar Rusland. Ze gaan hier moddervet weg en vliegen in één keer naar hun broedgebied.”Naam: Johan Brandsma (53). Plaats: Anjum (Friesland). Bedrijf: 90 melkkoeien op 67 hectare. Het bedrijf van Brandsma ligt midden in een foerageergebied. Ganzen mogen er niet verjaagd en geschoten worden. Foto: Mark PasveerLees ook: Ganzenschade groeit en was nog nooit zo hoogWelke invloed hebben ganzen op uw bedrijfsvoering?“Het beste gras is voor de brandganzen. Ze vreten het gras kort af. We missen de volledige eerste grassnede. Rond 10 juni kunnen we vaak pas voor de eerste keer maaien. Na 15 september maaien we bij voorkeur niet meer. Het gras moet niet te kort de winter in gaan. Op te kort gemaaide percelen zorgen ganzen voor nog grotere schade. Ze tasten de structuur aan en zorgen dat de grond verslempt. De laatste decennia hebben we regelmatig in grond geïnvesteerd om genoeg ruwvoer te winnen. Maar als boer koop je geen grond om extra ganzen op te kunnen vangen.”Hoe groot is de schade?“We missen gemiddeld 2.000 kilo droge stof per hectare. Het totale schadebedrag is ongeveer € 30.000, afhankelijk van de precieze kVem-prijs. Het gaat om een vergoeding. Het is geen schadeloosstelling. Het schadebedrag staat niet gelijk aan de opbrengst van de eerste snede. Voor het beschikbaar stellen van foerageergebied beuren we een vergoeding van € 50 per hectare.”Hoe ziet u de toekomst?“De provincie wil minder geld uitgeven aan de ganzen. Maar dan moet er ook iets aan de populatie worden gedaan. Zonder schadevergoeding kunnen we wel stoppen. We moeten ervoor waken dat ganzenschade wordt bestempeld als bedrijfsrisico. Oktoberschade wordt al niet meer vergoed. Dat is al een vorm van bezuiniging. Om invloed uit te oefenen, hebben we ooit een ganzenvereniging opgericht. Maar soms heb je het idee dat er niet naar je wordt geluisterd. De huidige situatie is een gevolg van het beleid. We zagen het aankomen en hebben ervoor gewaarschuwd.”De zon gaat onder bij Anjum. Duizenden brandganzen trekken uit het foerageergebied en brengen de nacht door op het water van het Lauwersmeer. Foto: Mark PasveerWat is nodig om de problematiek aan te pakken?“We kunnen de kool en de geit niet langer sparen. Collectieve aanpak is nodig om het aantal ganzen te verminderen. Verjagen is zinloos. Ganzen verweiden zichzelf. Volgens de KringloopWijzer halen we nu niet genoeg ruwvoer van ons land. De ganzenschade wordt niet als afvoerpost gezien. Ook dat is een punt van aandacht.” Lees ook: ‘Versnipperd ganzenbeleid aan herijking toe’