Zo zit dat met die nieuwe stikstofregels

De stikstofmaatregelen van kabinet en provincies wekken veel beroering. Veel is onduidelijk, de hele afgelopen week is er koortsachtig overleg geweest over betekenis en gevolgen. Hier een aantal belangrijke zaken op een rij.Wat is intern salderen?Aanpassing van een bestaande vergunning. Als je dan iets nieuws wil ondernemen, of je bestaande activiteiten wil veranderen, moet je zorgen dat de uitstoot niet toeneemt of zelfs afneemt, door bijvoorbeeld schonere technieken.Wat is extern salderen?Bij extern salderen maak je gebruik van de ammoniakuitstootruimte van een ander bedrijf, dat dan zelf vervolgens afziet van die uitstoot, meestal door gehele bedrijfsbeëindiging. Die overgenomen ruimte mag je niet volledig gebruiken, want er vindt afroming plaats van 30% van de uitstootruimte van de stopper.Kan ik al salderen?Voor extern salderen met een veebedrijf is een nieuwe wet nodig, dus dat duurt nog wel even. Dat heeft te maken met het voornemen om de dier- en/of fosfaatrechten van de stopper in te nemen en door te halen.Intern salderen is mogelijk sinds 11 oktober. Maar in de veehouderij zal het nog niet zo’n vaart lopen. Bij intern salderen op een veebedrijf is nagenoeg altijd het programma Aerius nodig, om de uitstoot en depositie in de nieuwe situatie te berekenen, en om aan te tonen dat die niet toenemen. Maar voor berekeningen aan luchtwassers en andere vormen van ‘verticale mechanische ventilatie’ is Aerius pas begin volgend jaar klaar.Kan iedereen extern salderen?Nee, deelnemers aan saneringsregelingen van de overheid kunnen niet extern salderen.Hoe zit dat nu met de productierechten en extern salderen?Dier- en fosfaatrechten zullen worden ingehouden bij extern salderen. Hiervoor is een speciale spoedwet nodig. Ze worden ook ‘doorgehaald’, wat dus krimp van de veestapel betekent. Op de vraag of dat laatste ook geldt bij overdracht tussen private partijen, heeft LNV tot op heden geen antwoord weten te geven, maar hoogstwaarschijnlijk is dit wel zo. _{Lees verder onder de foto.} Gevreesd voor een uitverkoop van ammoniakuitstootruimte vanuit de landbouw naar andere sectoren. - Foto: Henk RiswickZijn er straks weer (verhandelbare) ammoniakrechten?Nee, zo kun je het feitelijk niet noemen. Extern salderen lijkt hier wel op. Maar de overdracht van uitstootruimte is aan zoveel voorwaarden gebonden dat er van vrije handel in ammoniakrechten geen sprake zal zijn. Denk niet alleen aan de afroming maar ook aan inpassing in gebiedsplannen, waarbij provincies en gemeentes een rol spelen. Complicerende factor is bijvoorbeeld dat de stopper en de overnemer niet op precies hetzelfde stuk natuur depositie veroorzaken. De provincies nemen als vertrekpunt dat ‘het meest ongunstig gelegen hexagoon’ (stuk van de kaart) maatgevend is. Desondanks wordt gevreesd voor een uitverkoop van ammoniakuitstootruimte vanuit de landbouw naar andere sectoren. Onder meer zuivelbrancheorganisatie NZO is hier bang voor en benoemt het in een brandbrief aan de minister.Hoe zit het met die latente ruimte die ingehouden wordt bij salderen?Dit is een netelige kwestie, waarover LNV en de provincies van mening verschillen. In haar Kamerbrief meldt de minister dat bij (intern of extern) salderen niet benutte ruimte vervalt. Bij haar is de latente ruimte het verschil tussen gerealiseerde stalcapaciteit en de vergunning.De provincies zijn strenger en kijken niet naar de stalruimte maar naar de veebezetting. Daarbij maken ze onderscheid tussen intern en extern salderen. Bij intern salderen telt het aantal dier/fosfaatrechten dat op peildatum geregistreerd stond bij RVO.nl. Dat ziet het Interprovinciaal Overleg (IPO) als ‘feitelijk gerealiseerde capaciteit’. Een speciale regel geldt daarbij voor melkveehouders (zie verderop).Bij extern salderen telt niet het aantal dierrechten maar het aantal dieren op peildatum, waarbij volgens de provincies rekening wordt gehouden met ‘normale fluctuaties’ in aanwezige dieraantallen.Wie is de baas, de provincie of LNV?Minister Schouten heeft gezegd dat haar regels gevolgd moeten worden, en dat de komende tijd de provincies hun regels moeten aanpassen. Of dat ook werkelijk zo gebeurt, is nog afwachten.Provincies willen rundveehouders coulant behandelenZijn er nu weer nieuwe peildatums?Ja. 4 oktober (de dag dat de brief van de minister verscheen) is de teldatum voor het aantal dierrechten dat vervalt bij externe saldering. Dit is ingesteld om te voorkomen dat iemand eerst rechten verkoopt en dan alsnog de ammoniak verkoopt.De provincies houden als teldatum voor aanwezige dieren en dierrechten de datum 8 oktober aan.Dan is er nog een belangrijke datum: 1 maart 2017. Bij het bepalen van de benutte uitstootruimte in geval van intern salderen, willen provincies rundveehouders een beetje coulant behandelen. Zij mogen rekenen met de omvang van hun veestapel vóór de fosfaatreductiemaatregelen.Wat is die ADC-toets?Projecten die wel effect hebben op de natuur krijgen alleen vergunning als ze van groot maatschappelijk belang zijn en als er geen alternatieven zijn. Hiervoor is er de zogeheten ADC-toets. De stikstof moet evengoed wel gecompenseerd worden. Voor boeren is deze weg niet begaanbaar.Hoe zit het met beweiden en bemesten?Daarvoor is nu officieel vergunning nodig. Dit seizoen wordt er niet op gehandhaafd, dus is het geen probleem. Voor het volgende weideseizoen is er een oplossing beloofd.Ik heb geen Natura-vergunning, want een melding was destijds genoeg. Wat nu?Officieel geldt ook hier een vergunningplicht. Maar ook hier geen actieve handhaving. Provincies willen dit najaar beginnen met legalisering van de meldingen. Dan gaat het wel alleen om gerealiseerde projecten.Hoe zit het met die drempelwaarde?Veel ‘projecten’ kunnen niet doorgaan hoewel ze maar heel weinig stikstof uitstoten. De minister wil dat deze projecten toch snel door kunnen gaan. Maar daarvoor moet ze eerst aantoonbaar de totale uitstoot verlagen. Al die kleine beetjes tellen namelijk toch mee.Kunnen die natuurgebieden niet verlegd worden of anders beoordeeld?Volgens de minister bieden Europese regels daar onvoldoende ruimte voor.