ZLTO is het zat

De politiek grijpt zwaar in in de Brabantse landbouw. Dat was echter te verwachten.De landbouw in Noord-Brabant staat zwaar onder druk van politieke besluiten. Staatssecretaris Dijksma wil de normen voor stikstof voor de zuidelijke zand- en lössgebieden aanscherpen. De werkingscoëfficiënt voor varkensdrijfmest gaat omhoog; dat betekent dat minder mest kan worden uitgereden. Ook gaat ze de stikstofgebruiksnorm verlagen. De aanscherpingen van Dijksma leiden ook nationaal tot een oplopend fosfaatoverschot, dat weer een extra verwerkingsslag vraagt.
De problemen waren aan te zien komen. Al een aantal jaren blijkt uit onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving dat een groot gedeelte van Nederland inmiddels aan de eisen van de Kaderrichtlijn Water voldoet, maar de zuidelijke zandgebieden niet.
Ik volg het mestdossier al zo’n 30 jaar. Bij lezingen voor groepen boeren in Zuid- en Oost-Nederland had ik in de jaren tachtig altijd een briefje bij me met hoeveel welke diersoort poepte, in kilo’s mest en in kilo’s fosfaat. Want waar mijn verhaal ook over ging, na de pauze ging de discussie over mest. Het was de tijd dat minister Braks het mestvraagstuk op de agenda zette.
Ik vind het goed dat het mestbeleid een regionale invulling krijgt. Wat mij betreft was dat vanaf de jaren tachtig al gebeurd. Dat was niet leuk geweest voor gebieden met intensieve veehouderij, dat snap ik. Dat waren en zijn wel de gebieden waar het probleem zat en zit. Je moet problemen aanpakken op de schaal waar ze zich voordoen. Zo’n regionale aanpak was dankzij het CDA lang onmogelijk. In de loop der tijd is trouwens wel wat regionalisering ontstaan. Nu komt er specifiek beleid voor de nitraatprobleemgebieden. Voor zowel dierhouderij als akkerbouw en groenteteelt in die gebieden is dat niet mooi. Ik kan me daarom voorstellen dat iets bedacht wordt voor knelgevallen en voor teelten die veel mest vragen, zoals prei. Mits voorkomen wordt dat heel Zuid-Nederland met prei wordt ingeplant omdat daar zo veel mest op kan.
Nu komt er ook nog een bouwstop voor de intensieve veehouderij in Noord-Brabant bij. Ook dat was aan te zien komen. De bouwstop moet voorkomen dat nog massaal bouwvergunningen worden aangevraagd. Ik zag iemand beweren dat de Brabantse politiek de landbouw in die provincie klaarblijkelijk niet vertrouwde. Dat is ook niet zo gek, voor individuele boeren staat immers veel op het spel. ZLTO meldde dat de landbouw het zat is. De niet-landbouw in die provincie is het ook zat, zoals uit de maatschappelijke discussie van twee jaar geleden in Brabant bleek. Om de nationale omgeving van vandaag scherp te tekenen: ondanks dat de coalitie in de peilingen op minder dan veertig zetels staat, staat het CDA slechts op veertien.