WUR schetst blauwgroen Nederland over 100 jaar

Het Nederlands landschap ziet er over 100 jaar heel anders uit, volgens WUR-onderzoekers. Zij schetsen een toekomstbeeld in 2120 op kaart waarin natuur de hoofdrol speelt, gecombineerd met kringlooplandbouw en natte teelten.Nederland staat voor grote uitdagingen. De afnemende biodiversiteit, verzilting, verdroging, wateroverlast, woningnood, bodemdaling en (insecten)plagen zetten de leefbaarheid onder druk. Aanpassingen aan landschap en functies zijn noodzakelijk, volgens WUR-onderzoekers. Zij publiceerden recent een toekomstbeeld van Nederland over 100 jaar in 2120, waarin natuur de nieuwe hoofdrol krijgt, kringlooplandbouw een algemeen begrip is en de veestapel fors kleiner is.Natuur als uitgangspuntDe Nederlandse landbouw zal in 2120 volledig circulair zijn. Gewassen zouden door nieuwe technologieën beter en duurzaam beschermd zijn tegen ziekten en plagen, beter bestand tegen klimaatverandering, ze bevatten meer voedingsstoffen en leveren meer productie. Rond de steden moeten bovendien meer bomen komen die voedsel leveren (agroforestry) en de leefomgeving gezond houden.Daarnaast gaan de onderzoekers uit van een fors gedaalde vleesconsumptie en een fors kleinere veestapel in Nederland. WUR-ecoloog Martin Baptist verwacht dat de veeteelt over honderd jaar circulair is en het landbouwareaal fors kleiner is door een hogere netto landbouwproductiviteit. “Nederlanders zullen in de toekomst veel minder vlees eten en vervangen worden door kunstmatige eiwitten”, aldus Baptist.Gebieden aanwijzenDe gebieden op de kaart zijn ingedeeld naarmate de natuur het dragen kan en het de biodiversiteit bevordert. Er is gekeken waar wat mogelijk is, zo ook voor de landbouw. Akkerbouw zou alleen nog op de beste gronden – zoals de vruchtbare zeeklei in Flevoland, Zeeland en Groningen – moeten plaatsvinden, zegt WUR-ruimtelijk ontwerper Michael van Buuren. Dat scheelt bemesting en water die voor de huidige teelt in andere delen van het land nodig is. De huidige veenweidegebieden zullen over 100 jaar veranderd zijn in veenmoerassen en grote wateren met natte teelten (zoals cranberries) rond stedelijk gebied. Naast cranberries zijn ook riet, moerasbos en veenmos voorbeelden van natte teelten. Dat zou een geschikt leefgebied voor waterbuffels vormen om vlees en kaas te produceren. Vernatting van veenweide moet veenoxidatie, bodemdaling en zoutindringing beperken. In landbouwgebieden op de hoge zandgronden is ruimte gemaakt voor groenblauwe dooradering. Beekdalen zijn daar een voorbeeld van. Dat moet de biodiversiteit en veerkracht van het gebied verhogen.Ruimte voor de rivierenDaarnaast krijgen de rivieren – onder andere de Maas en de IJssel – flink meer ruimte voor een dubbele oeverzone. Enerzijds om de effecten van klimaatverandering (piekbuien en droogte) op te vangen, en anderzijds om de biodiversiteit te verhogen en migratie van vogels en zaden te bevorderen. Ook het IJsselmeer moet op de schop. Dat moet uitgediept worden om oevers te creëren, zodat de natuurwaarde stijgt. Het meer moet een belangrijke zoetwatervoorraad voor drinkwater en de landbouw blijven.Productie uit zeeNieuw terrein is om de productie vanuit zee te verhogen. Niet alleen in de vorm van duurzame energie (windmolens en zonneparken), maar ook met de voedselproductie. In Zeeland gebeurt dat al wel, maar dat moet opgeschaald worden. De onderzoekers zien kansen voor de productie van zeewier, kreeften en schelpdieren in de Noordzee. Zij stellen voor sokkels van windmolens als structuur te laten dienen voor oesters. Oude ontmantelde windmolens moeten fungeren voor zeewierteelt. De visserij moet volledig duurzaam zijn.Nog minder traditionele #visserij en meer experimentele zeeboerderijen met zilte #subsidieteelt zijn "voorbeelden uit het toekomstbeeld dat onderzoekers van de universiteit van #Wageningen (WUR) schetsten voor het jaar 2120. ZIJN WE MOOI KLAAR MEE. https://t.co/G4Wf0KA77D— De beroepsvissers (@EMK2017) January 6, 2020Geen werkplan, maar denkrichtingDeze kaart geeft mogelijke oplossingen weer voor problemen die aanstaande zouden zijn. Het is meer een denkrichting, ‘een ideaalplaatje’ zoals van Buuren het zelf omschrijft. De onderzoekers geven aan dat nadere uitwerking en onderbouwing nodig is. Wel geloven zij dat dit concept – naast de hoge wenselijkheidsfactor – realistisch en haalbaar is. #Toekomst | Hoe kan ons land eruitzien in 2120? WUR programmaleider klimaat @TvanHattum over de toekomst van Nederland. Kijk de aflevering van @Buitenhoftv terug: https://t.co/L8KWr2MQYg— Wageningen U&R (@WUR) January 6, 2020Uiteenlopende reactiesOp sociale media volgen uiteenlopende reacties op de visie. Enkele opmerkingen gaan over infrastructuur en industrie, die niet mee genomen zouden zijn of niet veranderd zijn. In een reactie daarop laat Baptist weten dat die ruimte behouden blijft en ook ingetekend is. Baptist verwacht dat de huidige ligging van infrastructuur over 100 jaar wordt benut door nieuwe vormen, maar hij kan niet zeggen welke. Heel gewaagd dit..een universiteit die beweert nu al te weten hoe Nederland er in 2120 fysiek bij ligt. Wageningen heeft een glazen bol. Eerst maar eens de herverkiezing van #Trump en de Tweede Kamer verkiezingen van 17 maart afwachten. @WURhttps://t.co/AFNBhYa2BR— Henk Molenaars (@HenkMolenaars) January 5, 2020Ook wordt de kaart als ‘idealistisch’ omschreven, terwijl natuur- en milieuorganisaties vol lof zijn over dit toekomstbeeld.Mooie uitdaging Nederland schoon en natuurlijk in 2120! De Coalitie natuurlijke klimaatbuffers heeft al veel ervaring met het aanleggen van natuurlijke klimaatbuffers. We praten graag mee wat hiervoor nodig is @WUR@TvanHattum!https://t.co/z9j3F2bNcGpic.twitter.com/8NRSRIM3q9— klimaatbuffers (@Klimaatbuffers) January 6, 2020