‘Winter in de barak’ – ontberingen in de Noordoostpolder

De opbouw van de Noordoostpolder was vaak zwaar. Nu zou men er schande van spreken.De Noordoostpolder (NOP) bestaat dit jaar 75 jaar. Om dat te gedenken hier een stukje authentieke geschiedenis, aan de hand van een brief van ... de zeebodem. Drassig langs oude zeedijkOp 9 september 1942 viel de polder officieel droog, ook al kon nog lang niet overal met de inrichting worden begonnen. In het Zuidwesten was het nog drassig, langs de oude zeedijk kon al langer worden gegreppeld en gezaaid. Mijn vader kwam november ’41 als 21-jarige in de polder en heeft nog greppels gegraven voor 5 cent de meter. In de zomer van 1943 kreeg hij verkering en dat was het startsein voor een hele serie brieven naar zijn meisje, in Zeeland. Ik vond ze na hun dood in een Karel I-sigarenkistje, zo’n 150 stuks. Ik ben ze aan het verspreiden in de familie, elke week stuur ik een scan en een uitgetypte versie van een brief, plus een fotootje, waar mogelijk uit het familiearchief.Brief uit strengste winter van de eeuw, in 1947Zo kwam ik bij een brief van 70 jaar geleden, uit de strengste winter van de eeuw: 1947. De werkers werden ondanks de bittere omstandigheden niet afgemeld en leden bittere kou in hun houten barakken. Mijn vader schrijft: “Ik vind het eigenlijk niet mooi dat ze ons terug hebben laten komen, want dat konden ze Maandagmorgen toch ook al weten dat het koud was. Maar het zit eigenlijk zo, ze hebben Maandagmiddag pas vergadering gehouden of ze het werk stop zouden leggen of niet en toen waren alle arbeiders al onderweg dus ze konden niet meer gewaarschuwd worden. Maar ik geloof wel dat we gauw aan het werk moeten als de ergste kou een beetje over is. Alles moet dan het riet in. (...)Gisteren was het dan gemeen koud. We zaten met een heel clubje rond de kachel en dan werden we van voren gloeiend warm en van achter rilde je nog op je rug. Zo nu en dan moesten we ons eigen eens omdraaien om van achter ook een beetje warm te worden. Op bed was het ook wat. We hebben er een deken bijgekregen. We hebben er nu ieder 4 en er waren 2 man van de kamer niet teruggekomen dus die dekens hebben we ook verdeeld en dan nog een stel jassen er overheen zodat we er haast niet meer van onder konden komen en nog konden we van de kou niet slapen.Nu merken we het toch hoor dat de barakken niet erg warm zijn. Met zulk weer ben je nergens beter dan thuis. Ik ga er weer maar mee eindigen liefste, dus tot a.s. Zondag maar weer hé. Verder vele groeten en zoentjes van je liefhebbende Adri.”Ontberingen in Noordoostpolder waren ook echt ontberingenEr is wel eens lacherig gedaan over de 'indianenverhalen' van de pioniers, maar deze brief klinkt zo echt, dat ik niet twijfel aan de ontberingen. Iedereen die denkt dat die Noordoostpolder-boeren hun boerderij zomaar hebben gekregen, moeten dit fragment nog maar eens lezen.