Welk effect heeft aardappelen storten bij Deen?

De actie van Astrid Francis om aardappelen bij het hoofdkantoor van supermarktketen Deen te storten is erg succesvol geweest voor haar eigen bedrijf. Legt de actie ook een misstand met onnodige import van aardappelen bloot?Aardappelteler Astrid Francis gaf de Noord-Hollandse supermarktketen Deen een tik op de neus, omdat die de klanten niet juist had geïnformeerd over de beschikbaarheid van Francis’ Beemster Valery-aardappelen. Volgens Deen waren die aardappelen van de oude oogst op, terwijl akkerbouwbedrijf Francis er nog 120 ton van in opslag had. Die vergissing gaat de chef aardappelen bij Deen niet nog een keer maken. Francis kiepte demonstratief een vrachtje Beemster Valery bij Deen op de stoep en haalde daarmee krant en televisie. _{Lees verder onder de Facebook-video}VOF Francis in Noordbeemster had van oogst 2019 van 4 hectare Beemster Valery-aardappelen in de schuur liggen, zo’n 200 ton. Daarvan was begin vorige week nog 120 ton over. De eerste 80 ton was direct aan de consument verkocht, aan restaurants, aan groentespeciaalzaken en aan supermarktketen Deen. Met Deen had Francis de mondelinge afspraak dat die de in de Beemsterklei geteelde aardappel in de schappen zou leggen en dat Francis ze op afroep zou leveren. Valery is een vroeg afrijpende, goed bewaarbare saladeaardappel met dieprode schilkleur en diepgele vleeskleur. Firma Francis heeft hem opgewaardeerd tot en in de markt gezet als Beemster Valery een duurzaam en regionaal geteeld culinair aardappeltje. Areaal Beemster Valery kleiner dan vorig jaarVorige week kreeg Francis van de buurman tot haar verbazing een appje met de mededeling dat bij de Deen-supermarkt in Middenbeemster geen Valery meer te krijgen was. Volgens de supermarkt doordat de aardappel niet meer leverbaar was. Daarom hadden in het culinaire schap aardappelen van oude oogst plaats moeten maken voor nieuwe aardappelen uit Egypte. Wat ook meegewogen zal hebben, is dat Beemster Valery bij Deen niet de hardloper geworden is waarop ze bij Francis hadden gehoopt. Het areaal voor oogst 2020 was daarom al kleiner gemaakt dan de 4 hectare van 2019. _{Lees verder onder de foto}Akkerbouwer Astrid Francis staat de pers te woord, nadat ze 6 ton aardappelen bij het hoofdkantoor van Deen-supermarkten heeft gestort. - Foto: Rebel FotografieWaarom geen Nederlands alternatief in plaats van aardappel Egypte?Hoe dan ook, het ‘niet meer leverbaar’ schoot Francis zodanig in het verkeerde keelgat dat ze 6 ton aardappelen op een kipper laadde en die demonstratief bij het hoofdkantoor van Deen voor de deur kieperde. Spandoek op de kipper: “Onze aardappel niet leverbaar?? Hier heb je ze’. Daarbij ergert de boerin zich er mateloos aan dat juist importaardappelen voor haar Beemster Valery in de plaats waren komen te liggen. Waarom geen Nederlandse, waarvan door de coronacrisis juist een enorm overschot is. Volop loftuitingen voor Francis op het internet: superactie, ze heeft groot gelijk, klasse, goed gedaan, Astrid, dat hadden meer boeren moeten doen, superwijf! In reacties wordt Astrid Francis op het schild gehesen als voorbeeld voor andere aardappeltelers. Columnist Vergaderboer zou Francis zelfs een stevige zoen geven als het geen coronatijd was geweest en ze wat dichterbij woonde. Volgens Vergaderboer mag het resultaat als voorbeeld dienen voor activistische groeperingen onder boeren. “Dit is beter dan vanaf de zijlijn roepen dat alles fout gaat”, schrijft hij. _{Lees verder onder de tweet}Lees alles over: "Boze boerin dumpt karrevracht aardappelen bij distributiecentrum DEEN Hoorn" op Hoorn Actueel | #aardappelen#boerin#boze#deen#dumpt#hoornhttps://t.co/zCd4obNkvtpic.twitter.com/EU2eceYJwi— Hoorn Actueel (@Hoorn_Actueel) May 14, 2020Beemster Valery landelijk op de kaart gezet met actieZeker is de opmerkelijke en spontane actie van Astrid Francis succesvol geweest, in ieder geval voor haar bedrijf. Ze heeft er om te beginnen de aardappel landelijk mee op de kaart gezet. Verder zet Deen deze week in al zijn ongeveer tachtig winkels een kuubskist Beemster Valery weg. Dat zal een flinke impuls geven aan het wegwerken van de nog resterende 120 ton van het ras. Nu minder buiten de deur kan worden gegeten, zou je kunnen verwachten dat de consument voor thuis een wat luxere aardappel kiest. Tot voor de kieperactie van vorige week ging het volgens Deen in alle supermarktketen om een omzet van slechts 500 kilo per week, 250 zakjes van 2 kilo. Totaal verschillende producten die toevallig allebei aardappel hetenMaar eerlijk is eerlijk, meer dan de spotlights op Beemster Valery heeft de actie niet opgeleverd. Er wordt verband gelegd tussen de ongeveer 1 miljoen ton overtollige aardappelen door de coronacrisis en de import van primeuraardappelen. De redenering luidt, kort samengevat: eerst de Nederlandse aardappelen opeten, dan pas aan import gaan denken. Ook Tjeerd de Groot, Tweede Kamerlid voor D66, tapt in zijn artikel Over de hypocrisie van supermarkten uit dit vaatje. Hij spreekt over “primeuraardappelen uit Israël, terwijl in Nederland aardappels met miljoenen overheidsgeld worden doorgedraaid”.Zulk soort overzichtelijkheid doet het goed op de televisie bij Beau, maar brengt niemand iets verder. Afgezien van het feit dat het om totaal verschillende producten gaat, die toevallig allebei aardappel heten, is het nogal een miskenning van het fenomeen primeurs. Die behoefte aan vroege asperges en primeuraardappelen van Malta is er vanwege de goede smaak van die productenIeder voorjaar doet zich het verschijnsel voor dat de consument niet kan wachten geld uit te geven aan primeurs: asperges, aardbeien van de koude grond, uien uit Nieuw-Zeeland, Hollandse Nieuwe en net geoogste aardappelen van Malta, Cyprus, Egypte, Israël et cetera. Die behoefte aan vroege asperges en primeuraardappelen van Malta is de consument niet aangepraat, die is er vanwege de goede smaak van die producten. Hooguit wordt de behoefte door aspergetelers en supermarkten via slimme marketing wat aangejaagd. Als aardappelexportland pleiten voor een importstop is potsierlijkVerder klinkt het vanuit een zeer aardappelexporterend land als Nederland nogal potsierlijk om te gaan pleiten voor een importstop voor aardappelen van elders. Tegenover de hooguit 15.000 ton primeuraardappelen die Nederland jaarlijks importeert, staat alleen al een export aan diepgevroren aardappelproducten van 2 miljoen ton. Daarvoor is ruwweg 4 miljoen ton aardappelen nodig, de opbrengst van bijna 80.000 hectare.Daar komt nog eens bij dat een heel groot deel van het pootgoed dat telers rond de Middellandse Zee in de grond stoppen, afkomstig is van Nederlandse pootgoedtelers.
“Wij moeten het als Nederlandse aardappelsector hebben van de export”, zegt Karst Weening van de Nederlandse Aardappelorganisatie (NAO). “Daarin past geen protectionistische houding. Nederland heeft geen enkel belang bij zoiets als ‘eigen aardappel eerst’. Die geïmporteerde primeurs zijn trouwens ook veel lekkerder dan die Fontane-fritesaardappelen die al een half jaar in de schuur hebben gelegen.”