‘We gaan resultaat Veldleeuwerik zichtbaar maken’

De stichting Veldleeuwerik wordt wel verweten geen hard milieuresultaat te kunnen tonen. Hedwig Boerrigter zegt dat trends zichtbaar zullen worden gemaakt. Kom over enkele jaren nog maar eens terug.Waar is het harde bewijs dat de Veldleeuwerik-systematiek leidt tot een duurzamere, volhoudbare akkerbouw? Onlangs vierde Veldleeuwerik haar vijftienjarige bestaan met een congres waar deze vraag naar meetbare resultaten verschillende keren is gesteld. Deze vraag is er al veel langer. Binnen Veldleeuwerik is veel gediscussieerd over de vraag hoe milieu-impact en verduurzaming op langere termijn te meten zijn. Open teelten zijn immers geen gecontroleerde teelt zoals glastuinbouw. Bouwplan, vruchtwisseling, grondsoort, weer et cetera werken op elkaar in en zijn van grote invloed op de resultaten van meetgegevens. Trends over meerdere jaren zeggen daarom meer dan een enkel meetresultaat voor een bepaalde indicator. Deze trends meet Veldleeuwerik sinds 2015.DuurzaamheidsprofielEen aantal jaren geleden heeft Veldleeuwerik het duurzaamheidsprofiel opgesteld: een set van 250 bovenwettelijke maatregelen voor de tien indicatoren. Sinds 2015 legt iedere teler vast welke maatregelen hij dat jaar heeft uitgevoerd. Onlangs heeft CLM de duurzaamheidsprofielen 2015 en 2016 geanalyseerd en deze zoveel mogelijk gebenchmarkt met algemene trends in de sector akkerbouw.Ik citeer hier uit de rapportage van het CLM: ‘Veldleeuwerik-telers (VL-telers, red.) zijn trendsetters en voorlopers. Dankzij kennisdeling met en voorbeeldwerking van collega’s voeren ze sneller en makkelijker veranderingen door op het eigen bedrijf. Ze nemen gemiddeld circa 80 duurzaamheidsmaatregelen, circa vijftien meer dan hun gangbare collega’s. Om de bodem te ontzien, kiezen VL-telers ervoor om de vruchtwisseling niet te intensiveren, tegen de landelijke trend in van meer rooivruchten. Ook worden ze gezien als versnellers voor de toepassing van groenbemesters en voorjaarsbemesting. De inschatting is dan ook dat het organischestofgehalte bij VL-telers hoger is dan landelijk. De telers passen een reeks maatregelen toe, van driftarme technieken, emissiebeperkende maatregelen en beslissingsondersteunende systemen. Dat doen andere akkerbouwers ook, maar nog minder vaak. Bijna 60% van de VL-telers past mechanische onkruidbestrijding toe, landelijk gebeurt dit op ongeveer 25% van het areaal. 50% VL-telers heeft zonnecellenWat vooral opvalt is dat 50% van de VL-telers zonnecellen heeft, tegen 2% van het landelijk gemiddelde in de akkerbouw. Ca 10% van de boeren in Nederland is lid van een Agrarische Natuurvereniging, waar 38% van de VL-telers lid is van een ANV. En circa 31% van de VL-telers ontvangt schoolklassen op het bedrijf, tegen een landelijk gemiddelde van 1,2%.’ Tot zover het CLM.Klimaatverandering, water en biodiversiteit zijn thema’s die van groot belang zijn voor de samenleving. De VL-teler is zich meer dan gemiddeld bewust van zijn omgeving en kan actief inspelen op deze grote maatschappelijke thema’s en daarmee een trendsetter en voorloper zijn voor mogelijke oplossingen. Het besluit om na vijftien jaar de Veldleeuwerik-systematiek te hernieuwen, komt voort uit de behoefte naar een groter onderscheidend profiel en de gesignaleerde trend dat de samenleving meer transparantie en meetbaarheid vraagt.Focus op bodem, gewasbescherming en biodiversiteitVeldleeuwerik zet een stip op de horizon. We versterken de Veldleeuwerik-systematiek met tien concrete ambities, met focus op de indicatoren bodem, gewasbescherming en biodiversiteit. Passend bij de bottom-up-systematiek bepalen telers en partners sámen welke stip op de horizon zij nastreven, hoe zij de voortgang jaarlijks monitoren en hoe we de resultaten communiceren.De kracht van Veldleeuwerik is het praktijknetwerk voor landbouwkundige kennis voor verduurzaming van de akkerbouw. Wederzijds begrip en de toegang tot duurzaam geteelde grondstoffen leveren meer landbouwkundige kennis op. De kracht van Veldleeuwerik is tevens het werken vanuit intrinsieke motivatie, de storytelling en het actief uitdragen van moderne duurzame akkerbouw. Dit draagt bij aan een positief imago van de gangbare akkerbouw en levert vertrouwen op bij consumenten en burgers.Meerwaarde meetbaar makenTijdens het congres riep CLM op om de meerwaarde van Veldleeuwerik-producten meetbaar te maken. Met de tien ambities van Veldleeuwerik gaan we dit de komende jaren laten zien. Tot ziens op ons congres over vijf jaar!