Waar zit de rem?

Groeien melkveebedrijven door naar 500 koeien en nog meer of houdt het op bij 150 tot 200 koeien per bedrijf?Afgelopen week heb ik met wat boeren en anderen zitten filosoferen over de toekomst van de melkveehouderij. Een vraag is dan hoe groot de bedrijven zullen zijn over pakweg 20 jaar. De omvang van de bedrijven neemt al een halve eeuw toe, soms met een hik en soms met een sprongetje. In 1970 had een melkveebedrijf gemiddeld 16 koeien, nu 76. Inmiddels hebben we ruim 4.000 bedrijven met meer dan 100 koeien, een klein aantal heeft er meer dan 200.Om de discussie wat te voeren, leek het me goed om ongenuanceerd de volgende stelling op tafel te leggen: in delen van Nederland gaan heel wat bedrijven doorgroeien naar 500 koeien en meer. Niet op korte termijn, maar wel binnen nu en 20 jaar. Er blijven schaalvoordelen, er valt best wel fatsoenlijk voor de dieren te zorgen op grote bedrijven en hun gebouwen zijn in het landschap in te passen.Mijn tafelgenoten zagen dit toch anders. Ze waren het met de schaalvoordelen wel eens en met de inpasbaarheid ook wel, maar ze dachten dat de maatschappij zulke grote bedrijven niet gaat pikken. Ze gingen er niet zozeer van uit dat de overheid serieus gaat ingrijpen, maar dat de zuivelverwerkers dat gaan doen, bang als ze zijn voor het imago. FrieslandCampina, DOC en straks Fonterra gaan in die gedachte dus een 'cordon sanitaire' om grote bedrijven leggen.Mijn tafelgenoten hadden trouwens nog een ander argument waarom de groei tot stilstand komt: grote bedrijven zijn niet over te nemen. Er ontstond zelfs even discussie over het idee dat een grootgroeier misschien beter twee bedrijven van 150 koeien kan hebben dan een van 300. Vanwege de verkoopbaarheid. En als de grootgroeier dat zelf al niet verzint, helpt de bank hem er wel aan herinneren, want die is geïnteresseerd in de executiewaarde. Ik ben geen specialist op het vlak van financiering, maar dit zou best eens waar kunnen zijn.In de invloed van verwerkers op de schaal van melkveebedrijven geloof ik veel minder. Het is best denkbaar dat een aantal verwerkers, Cono bijvoorbeeld, ooit grenzen gaat stellen aan waar melkveehouderijen hun melk van betrekken. Ik moet het overigens nog zien. Maar ik geloof niet dat alle verwerkers dat gaan doen. Een aantal zal zich van het imago van de sector weinig aantrekken.En daarmee zit de melkveehouderij in een spagaat, die recent in het parlement ook helder was terug te vinden. Grote bedrijven zijn slecht voor het imago van de sector. De overheid wil niet ingrijpen of weet niet hoe. De sector ziet het probleem ook, maar weet evenmin hoe grote bedrijven voorkomen kunnen worden. En de verwerkers kunnen wel iets, maar gaan het niet doen.