‘Vruchtbare speldenknop’

Gluren bij de buren. De omschrijving buren moet u in dit geval ruim zien, ik was namelijk de laatste weken in Rusland, Mongolië en China, met de trein van Moskou naar Peking.Natuurlijk om mooie en bijzondere dingen te zien en te bezoeken, maar ook keek ik wel eens door mijn ‘boerenbril’. Neem Moskou. Schoon, netjes met metrostations die vaak meer op een museum lijken dan op een station. Maar welke groente en fruit ligt in de schappen, denk ik dan, zeker na die afschuwelijke boycot van onze landbouwproducten. Gelukkig voor de bevolking waren de schappen weer gevuld. Waren er direct na de boycot wel problemen, nu leek het vrij normaal met normale tot hoge prijzen. Dat hebben onze EU-leiders dan toch mooi voor elkaar: de Oekraïne losweken van Rusland, daardoor hun eigen agrarische sector voor miljarden benadelen en de Russische bevolking opzadelen met hogere prijzen. De producten kwamen nu vooral uit eigen land, Oostblok-landen en Azië. Orchideeën van Hollandse bodem. Leuke contacten op Russische perronsNa Moskou zat ik vier dagen en nachten in de trein om de 5.000 kilometer naar Irkoetsk te overbruggen. We stopten regelmatig om op perrons wat lokaal voedsel te scoren. Het leverde leuke contacten op. Vooral in het begin zagen we veel bos en moeras, later wat extensieve landbouw. Opvallend in de dorpen die we passeerden (veel armoediger dan Moskou) waren de moestuinen, vaak stonden ze vol met aardappelen. Monocultuur? Nomaden in Mongolië wonen in een ger, een ronde witte tent die gemakkelijk mee te nemen is als ze verder trekken. Foto: EPADroge koeken, schapenvlees en kaasNa een bezoek aan het grootste zoetwatermeer van de wereld, het Baikalmeer, reisden we verder naar Mongolië. Het land is deels prairie, met echte nomaden die wonen in een ger, een ronde witte tent die gemakkelijk mee te nemen is als ze verder trekken. Natuurlijk waren we daar ook in hun huis. We proefden van het voedsel waar zij van leven: droge koeken, schapenvlees en een soort boterachtige kaas. Een hard bestaan en ondanks hun inspanningen kunnen ze maar weinig extra mensen voeden. Taai volk! Een hoogtepunt om er te zijn! Hun prairie is onderdeel van de Gobiwoestijn en verder reizend naar China lijkt dat een eindeloze vlakte. 22 miljoen mensen op een klein oppervlakChina is een ander verhaal. Wil iedere Chinees in de stad wonen? Het lijkt erop. Eindpunt voor ons was Peking met 22 miljoen inwoners op een oppervlakte van de provincie Utrecht. Er wordt veel gebouwd. Flats, tien tegelijk op één bouwplaats en 25 verdiepingen hoog. Een enorm logistiek proces. Een vitaal platteland is toch duurzamer, lijkt mij.‘Tegen iedereen die vruchtbare grond wil omzetten in moeras en dergelijke zeg ik, afblijven!’Nederland is een vruchtbare speldenknopIk heb 8.000 kilometer in de trein gezeten, veel gehoord en gezien en we wisten het al, Nederland is een speldenknop. Wel een vruchtbare knop. Laten we zuinig zijn op Noordwest-Europa met zijn vruchtbare grond en voldoende water. Moerassen zijn er wel in Rusland, bossen ook. Onvruchtbare grond in de woestijn. Tegen iedereen die vruchtbare grond wil omzetten in moeras en dergelijke zeg ik, afblijven! Gebruik je verstand.