‘Vrij product blijft nodig op aardappelmarkt’

Gezonde balans tussen contract en vrije markt is goed voor het individu en het collectief.Er moet bij fritesaardappelen een goede balans zijn tussen contractvolume en de vrije markt. Als de vrije markt wordt uitgeschakeld, worden contractprijzen regelrechte bodemprijzen. Zie de industriegroenten: in jaren dat de groenteverwerkers genoeg aanbod hadden, daalden de contractprijzen naar een minimum waar telers nog net voor wilden telen. 60% tot 70% vastgelegdAardappelverwerkers hebben naar schatting 60 tot 70% van de aardappelen vastgelegd via vasteprijscontracten en zijn veelal ook verzekerd van de meeleveraardappelen. Het grote contractvolume geeft de fabrieken ook instrumenten de markt enigszins te sturen. De marktstemming is recent van vrij positief naar vrij negatief omgeslagen, terwijl nog helemaal niet duidelijk is hoe groot het oogstvolume in de EU-5 exact wordt. Het aardappelareaal lijkt licht gegroeid, maar proefrooiingen in België en Noord-Frankrijk wijzen op een lagere opbrengst door de droogte, terwijl opbrengsten in Nederland en Duitsland afkoersen op slechts een gemiddelde opbrengst. Daarbij: de verwerkingscapaciteit van de fabrieken is afgelopen jaar 10% gegroeid. Maar doordat de industrie nu uitsluitend contractaardappelen verwerkt en continu nee verkoopt tegen aanbieders van vrije aardappelen, is de marktteneur timide en is de termijnmarkt al naar € 9 gedaald. Een mooi excuus voor fabrieken om komende winter de contractprijzen te verlagen.Lees ook: Pools zonder voorverkoop betalen opnieuw het bestGoede balans op telersniveauNiet alleen op sectorniveau, ook op telersniveau moet er een goede balans zijn tussen contractvolume en vrij product. Een hoog contractvolume geeft weliswaar afzetzekerheid en inkomstenzekerheid, maar zorgt er ook voor dat de teler weinig kan profiteren van prijspieken door gebrek aan verkoopbaar product. Zeker als net als vorig jaar bij veel telers in Zuidoost-Nederland een deel van de oogst mislukt. Gemiddeld leveren contractaardappelen in week 13 tussen € 12,50 en € 13 per 100 kilo op, terwijl poolaardappelen over de afgelopen tien jaar gemiddeld in week 13 zo’n € 15 per 100 kilo opbrachten. Een deel vrij telen en een deel in de pool is dus zowel voor het individu als het collectief verstandig.