Vooral middelen erbij in kleine gewassen

De toelating van nieuwe gewasbeschermingsmiddelen in grote gewassen stokt. Via een Kleine Uitbreiding Gewasbescherming (KUG) lukt het nog wel het middelenaanbod in kleine gewassen uit te breiden.In ‘grote’ gewassen als aardappelen, granen, bieten en uien was het aantal nieuwe toelatingen afgelopen jaar karig. Welgeteld maar tien. Dat komt onder andere doordat het werk bij het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) zich opstapelt. Omdat door de brexit de toelatingsinstantie in het Verenigd Koninkrijk vanaf vorig jaar niet langer optreedt als beoordelend lidstaat voor EU-toelatingen, hebben de andere EU-toelatingsinstanties er meer werk bij gekregen. Tekort beoordelingscapaciteit bij CtgbOverall was er al een tekort aan beoordelingscapaciteit in de EU door brexit. Daar komt bij dat de toelatingsdossiers omvangrijker en complexer zijn geworden. Ctgb heeft daarom al gemeld dat het de komende tijd geen nieuwe toelatingsdossiers in behandeling neemt, waardoor het dus langer duurt voordat een middel wordt toegelaten en op de markt komt. KUG-toelating voor regulier middelIn ‘kleine’ gewassen daarentegen zijn nog wel veel nieuwe middelen toegelaten. Die zijn zonder uitzondering allemaal via KUG-toelatingen gerealiseerd. KUG staat voor Kleine Uitbreiding Gewasbescherming. Middelen met een reguliere toelating kunnen daarmee relatief eenvoudig in gewassen met een kleiner areaal dan 5.000 hectare worden toegelaten. Er hoeft geen werkzaamheids- en fytotoxiteitsonderzoek te worden uitgevoerd. Zo kreeg het ‘groene’ fungicide Trianum-G, dat al was toegelaten tegen bodemschimmels in onder andere graszaad en kleinfruit, wel een toelating in de kleine uigewassen eerstejaars plantuien, zilveruien en picklers. Datzelfde middel is echter niet toegelaten tegen bodemschimmels in zaaiuien en tweedejaars plantuien.Ook loopt er een KUG-aanvraag voor het herbicide Challenge (aclonifen) in kleine uigewassen. Challenge zal waarschijnlijk nooit een reguliere toelating krijgen in zaaiuien. Wil fabrikant Bayer Crop Science het herbicide toegelaten krijgen in zaaiuien, dan zal Bayer puur voor de Nederlandse toelating in zaaiuien een nieuw compleet toelatingsdossier moeten opbouwen en indienen. In het buitenland zijn zaaiuien vaak een klein gewas, waardoor daar een eenvoudige KUG-toelating volstaat. _{Tekst gaat verder onder de tabel ‘Nieuw toegelaten middelen in aardappelen, bieten, granen en mais, uien en overige gewassen’.} Nieuw triazaool in granenHet meest bijzondere nieuws op gewasbeschermingsmiddelengebied afgelopen jaar is toch wel de introductie van een nieuw molecuul in granen. Middelenfabrikant BASF heeft een nieuwe triazool ontwikkeld, mefentrifluconazool. De merknaam van de actieve stof is Revysol. Het is voor het eerst sinds tien jaar dat in deze chemische groep een nieuw molecuul is ontwikkeld. Azolen stoppen de enzymproductie van een schimmelcel. Het bijzondere van dit azool-molecuul is dat het een unieke isopropanolhaak bevat. Deze haak kan verschillende posities aannemen en is daarmee erg flexibel. Het molecuul kan zich daardoor beter vastzetten op de aangrijpingspunten op de schimmelcel dan ‘oudere’ triazolen. BASF ziet in Revysol de opvolger van epoxiconazool, waarvan de Europese toelating is ingetrokken. Daarbij, Revysool heeft als voordeel dat het vrij zacht is voor de meeste gewassen. Epoxiconazool was alleen toegelaten in granen en bieten. Aardappelen vinden een epoxiconazool-bespuiting niet zo prettig. Als eerste volgt een toelating van Revysol in granen, op termijn komt Revysol ook beschikbaar in veel andere gewassen als aardappelen, groenten, bieten en fruit.Uitgebreid onderzoek heeft aangetoond dat Revysol een erg goede werking heeft tegen een reeks moeilijk te bestrijden ziekten. Ook probleemstammen worden goed bestreden. Verder voordeel is dat Revysol redelijk temperatuurongevoelig is. Revysol werkt al vanaf 8 graden optimaal, terwijl dat bij andere triazolen rond de 12 graden is. Balaya en Priaxor Duo op basis van RevysolBASF brengt nu twee producten op de markt op basis van Revysol: Balaya en Priaxor Duo. Balaya wordt door BASF gepositioneerd als sterk T1-product in tarwe, als alternatief voor bijvoorbeeld Se­guris en Adexar, die dit seizoen vanwege hun epoxiconazool-component toch uitlopen, en prothioconazool-producten als Variano Xpro en Gigant. Balaya heeft een brede werking tegen bladvlekken en roesten. Priaxor Duo is een duopack en bestaat uit Priaxor EC (pyraclostrobine en fluxa­proxad (Xemium)) en Revystar en wordt als T2-middel gepositioneerd, als tegenhanger van Elatus Era, Ascra XPro en Ceriax. In gerst is met name de goede werking op ramularia en netvlekken belangrijk, nu chloorthalonil niet meer mag. Pixxaro is toegelaten voor onkruidbestrijding in graan. Pixxaro bevat twee werkzame stoffen: fluroxypyr en halauxifen. Fluroxypyr is de werkzame stof die we kennen uit Starane Top. Halauxifen (commerciële naam Arylex) is een volledig nieuwe werkzame stof van Corteva. Arylex komt uit de groep van de groeistoffen. Dat wil zeggen dat het een snelle werking geeft en niet resistentiegevoelig is. Het verschil met de andere groeistoffen is dat per hectare maar enkele grammen werkzame stof nodig zijn. Ook is het minder temperatuurgevoelig dan veel andere groeistoffen. Arylex werkt tegen onkruiden als paarse dovenetel, hoenderbeet, kleefkruid, melganzenvoet, duivenkervel, fluitenkruid en ooievaarsbek. _{Tekst gaat verder onder de tabel ‘Gewasbeschermingsmiddelen waarvan de toelating is ingetrokken’} Omdat een nieuwe Europese herregistratie van de stof epoxiconazool vrij kansloos was, besloot BASF niet tot een nieuwe herregistratie, maar de toelating in te laten trekken. Hierdoor gold voor diverse fungiciden nog een uiterste verkoopdatum en opgebruiktermijn. Zo mogen restjes graanfungiciden als Adexar, Ceriax en Seguris dit jaar nog opgebruikt worden. BASF heeft met Revysol al een sterke opvolger voor epoxiconazool gelanceerd, maar ook diverse prothioconazoolfungiciden als Gigant en Ascra XPro zijn nog toegelaten.

Bayer Crop Science heeft de stof pencycuron niet verdedigd voor verlenging, want pencycuron heeft een MRL-issue in consumptieaardappelen. Moncereen en Moncereen vloeibaar waren begin 2020 al verboden, nu heeft Bayer Crop Science ook de toelating laten intrekken voor Moncereen Pro en Subliem. Bayers vervanging, Emesto Prime en Emesto Silver, gaan mogelijk in 2022 ook verdwijnen. Er ontstaat dan wel een gat op zilverschurft. Syngenta gaat haar vloeibare rhizoctoniamiddel Maxim 100FS (fludioxonil) weer herintroduceren in 2022.

Voor mancozeb is 2021 ook het laatste seizoen. Tenminste, op papier. Want er is bij de handel niet genoeg mancozeb op voorraad om iedereen dezelfde hoeveelheid als vorig jaar te leveren. Diverse telers zullen worden teleurgesteld als ze mancozeb of mancozeb-bevattende middelen bestellen. Alleen fabrikant UPL heeft voor 2021 nog wat Nautile en Video uit voorraad leverbaar, maar van Valbon, Valbon Start en Acrobat is niets extra geproduceerd en wordt de restvoorraad uitgeleverd. Omdat mancozeb dringender is in uien dan in aardappelen, krijgen uien waarschijnlijk voorrang op het middel. _{Tekst gaat verder onder de tabel ‘Gewasbeschermingsmiddelen die komend jaar wellicht op de markt komen’} Het patent van aclonifen is afgelopen. De komende jaren zullen meerdere fabrikanten daarom herbiciden op de markt gaan brengen op basis van aclonifen en andere actieve stoffen. Gofor is de eerste. Een tweede die binnenkort verwacht wordt, is Novitron. Dat is eigenlijk een Challenge gecombineerd met Centium.

Belem is een microgranulaat op basis van cypermethrin. Belem heeft net als Mocap werking tegen ritnaalden, larven van de snuitkever en nachtvlinder, de uienvlieg, de bonenvlieg, de wortelvlieg en de maiswortelboorder. Cypermethrin is in feite een oudere actieve stof, maar door de fabrikant in een nieuw jasje gestoken. Voor een goed resultaat moeten op de uitstroomopeningen van de granulaatstrooier speciale meegeleverde ketsplaatjes worden gemonteerd, voor een goede verdeling van het granulaat. Zonder montage van deze ketsplaatjes kan de werking tegenvallen. Voor toepassing dit jaar komt de toelating van Belem waarschijnlijk te laat.