Voor meer kilo’s poten in onbereden grond

Ralph Hack vindt een vruchtbare onverdichte bodem de belangrijkste basis. Hij investeerde in een markante poottrein op 3,20 meter breedte.Ralph Hack wil dat zijn aardappelen in onbereden grond groeien. Daarom heeft hij de trekker voor de getrokken pootmachine op 3,20 meter gezet. Om de drie meter pootbreedte, dus om de vier rijen, laat Hack een spoor over voor de smalle rupsen van de trekker en de wielen van de pootmachine.Tussen de spoorbreedte van 3,20 meter passen vier rijen aardappelen. Tussen twee omgangen blijft een spprtje van 20 cm onbeteeld. Foto's: Peter RoekMet het aanleggen van die spoortjes blijft 6% van de grond onbeteeld. Hack redeneert dat hij dat grondverlies wel gecompenseerd krijgt door meer kilo’s. “Een nog belangrijker argument is dat de risico’s meer uitgesloten worden. Er groeien namelijk veel sterkere planten, ze wortelen veel makkelijker, ze hebben minder last van stress. Daardoor kunnen ze beter met droogte om gaan. Naar mijn idee openbaart bacterieziek zich ook minder makkelijk. Als er overvloedig veel regen valt, zakt het water beter weg tussen de ruggen. En niet te vergeten: wanneer we lopend selecteren is het aangenaam lopen over de paden.” Naam: Ralph Hack (28). Plaats: Dinteloord (N-.Br.).Lees onderaan dit artikel meer over het bedrijf van Ralph Hack.Ook navigatie op pootmachineDe trekker rijdt op RTK (Real Time Kinematic, vaststaand referentiestation in de buurt zorgt voor realtime correcties voor het bewegende voertuig) satellietnavigatie. Maar om ook de pootmachine voortdurend exact midden door het spoor te laten lopen, heeft die een eigen gps-systeem. Een getrokken pootmachine wijkt erg gemakkelijk af van de lijn. Het eigen gps-systeem voorkomt dat. Op de kop-akker communiceert die gps met de gps op de trekker en zorgt hij ervoor dat de pootmachine tijdens het keren spoorvolgend is aan de trekker. Bij achteruit rijden blijft de pootmachine kaarsrecht achter de trekker. De bestuurder van de combinatie hoeft zo (bijna) geen rekening te houden met de getrokken planter. Trekker op rupsen met getrokken pootmachine op breedspoor combineert pootcapaciteit en telen in onbereden grond.Wielen sturen voortdurend bijAfgelopen weken liep Hacks pootcombinatie – front frees, trekker en snarenbedpootmachine – bij een collega-aardappelteler op het zand. Lopend achter de pootmachine is goed te zien hoe de wielen achter de pootmachine voortdurend bijsturen om het apparaat recht achter de trekker te houden. “Zonder hulp hou je hem er inderdaad niet recht achter”, vertelt Hack. “Bij een gedragen planter vallen de aardappelen op circa 1 meter achter de trekker. Bij deze combinatie is dat al snel 3 à 4 meter. In die tussentijd kan er veel gebeuren en wijkt de planter gauw enkele centimeters af van de lijn. Onze rupsen en banden staan buiten de 3 meter. Ze lopen dan precies langs een al gepote werkgang. Al met een afwijking van een paar centimeter raken we de aangeaarde ruggen met de rupsen. Geen fraai gezicht, maar ook risico van groene knollen.” Grote bunker, snel rijdenDe keuze voor een getrokken snarenbedpootmachine is er een uit capaciteitsoverwegingen. Jaarlijks wordt er ruim 200 hectare gepoot met deze combinatie.Voordeel ten opzichte van de lepelplanter, die hij drie jaar geleden verving, is dat de snarenmachine sneller kan rijden – 4 à 6 kilometer per uur in plaats van 2 à 3. En hij neemt tot 4.000 kilo pootgoed mee. “Op een perceel van 800 meter lang kan ik een hele omgang maken. Een kleinere pootbunker vraagt aanvoer aan twee zijden van het perceel. Inclusief de kippers die onderweg zijn, zou dat één à twee trekkers met kipper extra vragen. Nu kunnen we met de huidige combinatie als alles goed loopt 8 tot 10 hectare per dag poten, soms 12.”‘Gps geeft zoveel gemak, zoveel meer rust’.Daar komt dan nog bij dat de snarenbedpootmachine beter dan een lepelmachine alle potermaten zonder beschadiging in de grond stopt. De voorziening om met een minimaal verlies aan oppervlak in onbereden grond te poten heeft een stevige investering gevraagd. Het gaat met name om de rupsen onder de trekker en om die op een spoorbreedte van 3,2 meter te krijgen. “In totaal red je het niet met € 80.000”, vertelt Hack. “Gps is standaard. Dat geeft zoveel gemak, zoveel meer rust. We geven bij het poten twee soorten kunstmest, we strooien granulaat tegen slakken en/of aaltjes. Verder bespuiten we bij het poten de grond tegen rhizoctonia en luis. De chauffeur heeft bij het poten zijn handen al vol.”Het mobiele vulstation met kunstmest, granulaat en vloeistoffen die gelijk met het poten worden toegediend. De bijvul-intervallen sluiten aan bij die van de pootbunker en dieseltank.€ 53 per hectareUitgaand van het jaarlijkse aardappel-areaal van 170 hectare en een economische levensduur van de investering van 10 jaar, kost het telen in onbereden grond € 53 per hectare. De netto 4% pootaardappelen die Hack meer denkt te rooien, vertegenwoordigt een bedrag van € 400 per hectare, uitgaand van 36 ton per hectare en een opbrengstprijs van € 28 per 100 kilo. Per jaar kunnen de cijfers verschillen.Zo rekenend is deze manier van werken financieel interessant: € 53 per hectare extra kosten resulteert in € 400 extra opbrengst. Probleem alleen is dat Ralph Hack wél zeker weet wat hij voor de rijpaden aan land inlevert en wat zijn extra kosten zijn, maar níet of de extra opbrengst er ook werkelijk komt. Daarom heeft hij afgelopen jaar en dit jaar ook enkele proeven aangelegd. Eén waarbij een collegateler op cultuurwielen heeft gepoot met een spoorbreedte van anderhalve meter en rijcultuurwielen op drie meter breedte. In een ander proefstuk op hetzelfde perceel is met 90 centimeter brede lagedrukbanden geplant. Verder heeft Hack meegewerkt aan een grote proef van Delphy waarbij acht pootcombinaties betrokken waren. “Ik wil natuurlijk wel zien of dat 6% land inleveren rendeert. Wat is beter? Je hebt zomaar een ton geïnvesteerd, maar misschien lever ik per saldo wel in”, relativeert hij zijn hele operatie.Aanzicht van het bedrijf van Hack. Bedrijf: maatschap Hack; 267 hectare akkerbouw (met meer dan de helft teeltpacht en deelteelt). Bouwplan met 170 hectare pootaardappelen, 30 ha eerstejaarsplantuien en 18 ha witlofwortel. Overige gewassen zijn consumptieaardappelen, zaaisjalotten, zaaiuien, knolselderij, suikerbieten, en wintertarwe. Op het bedrijf werken twee vaste medewerkers.