Voedseloorlog

De Chinese overname van een Amerikaans varkensbedrijf is vooral bedoeld om de levering veilig te stellen.De grootste varkensproducent en -verwerker ter wereld, Smithfield in de Amerikaanse staat Virginia, wordt voor €5,5 miljard overgenomen door een Chinees bedrijf. Beklonken is het nog niet, want er zijn ook nog andere overnamekandidaten, maar laten we maar aannemen dat het doorgaat. Op zichzelf is de overname niet uitzonderlijk. Het Amerikaanse bedrijf heeft problemen in de varkenstak, net als elke andere onderneming en elke andere boer die momenteel varkens produceert. Tegelijkertijd betekent de overname dat Smithfield beter toegang krijgt tot een nieuwe en groeiende markt. Het bijzondere zit niet in de overname, wel in de koper: Shuanghui International, een grote Chinese vleesverwerker.
We kunnen aannemen dat de Chinezen de productiebedrijven van Smithfield niet verplaatsen naar China. Het past meer in het plaatje dat de Chinezen druk bezig zijn hun voedselvoorziening veilig te stellen. Ze kopen landbouwbedrijven op in Australië en Nieuw-Zeeland, en ze kochten grote oppervlakten landbouwgrond in Afrika. Smithfield investeerde de afgelopen jaren ook over de grens, zoals in de varkenshouderij in Roemenië. Er waren toen mensen die dachten dat de Chinezen de Europese markt zouden overspoelen met goedkoop vlees. Dat lijkt me raar; ik neem aan dat het ook toen ging om het zeker stellen van voldoende aanvoer naar de Chinese markt. En wie weet onderhandelen ze nu al met Vion, dat zou niet slecht zijn voor onze varkenshouderij.
Ik was laatst bij een inleiding van mijn Wageningse collega Niek Koning over de wereldvoedselvoorziening. Hij schetste een aantal toekomstscenario’s en één daarvan, het allerzwartste scenario, was oorlog om voedsel. In die schets zouden regeringen van landen waarin Chinezen bedrijven en grond bezitten kunnen besluiten de export naar China te verbieden om de eigen bevolking te blijven voeden. Vervolgens zou het Chinese leger uitrukken om het voedsel alsnog op te halen.
Ik zie dat nog niet meteen gebeuren. Vooreerst is er geen tekort aan varkensvlees, eerder een overschot. Shuanghui heeft vanaf nu beter greep op de toevoer van vlees, zodat het de snelgroeiende thuismarkt beter kan bedienen. En daarnaast krijgt de onderneming toegang tot moderne kennis. Smithfield is geen rommelaar, het bedrijf schijnt vaak een voorloper te zijn als het gaat om dierenwelzijn en transport. De Chinezen zijn op allerlei manieren hoogwaardige kennis aan het inkopen. Het wemelt hier van de Chinese studenten, ook in Wageningen en Groningen. Kortom, ik denk dat de overname van Smithfield door de Chinezen niet eng is. Het past in het moderniseringsplaatje en in het plaatje van een snel groeiende Chinese markt. Niet meer, en ook niet minder.