Vliegtuigen vol zeugen voor China

Voor fokkerijorganisaties breken gouden tijden aan. De Chinese varkenssector zet alles op alles om de productie op te schroeven die als gevolg van Afrikaanse varkenspest is gehalveerd.De behoefte aan fokvarkens in China lijkt oneindig. Het blijft schatten, maar insiders noemen aantallen van 10 miljoen F1-gelten. Wel is zeker dat de herbevolking van de Chinese varkensstallen is gestart. Veel varkens zijn afkomstig uit Frankrijk. De Franse fokkerijorganisatie Axiom heeft dit jaar vier vrachten varkens naar China gevlogen, in totaal 3.600 dieren. Het derde transport van Axiom staat gepland voor half mei. Ook Topigs Norsvin draagt zijn steentje bij. Het Nederlandse fokbedrijf heeft 500 beren van een Frans nucleusbedrijf naar China gevlogen, bestemd voor hun Chinese partner. Frankrijk onderhoudt traditioneel goede relaties met de meeste landen. De Franse geneticabedrijven profiteren daarvan.Vanaf de luchthaven in Brest vertrekt afgelopen maart een Boeing 747-800-vrachtvliegtuig met fokvarkens naar China. De bestemming is Taiyuan Wusu, provincie Schanxi. - Foto: ANPNucléusEen andere geneticaleverancier is het Franse Nucléus. Exportmanager Julien Rogon van Nucléus vertelt dat het bedrijf dit jaar al 1.000 fokdieren naar China vloog. Door de coronaperikelen ligt het luchtverkeer al een tijd vrijwel plat. Niettemin probeert Nucléus zo snel mogelijk het tweede koppel fokvarkens aan China te leveren.Explosief groeiende Chinese vraag naar geneticaFokkerijorganisaties sorteren al een tijd voor op de explosief groeiende Chinese vraag naar genetica. Jim Schirmer van fokkerijbedrijf Choice Genetics is verantwoordelijk voor de Aziatische markt. Hij vertelt dat het bedrijf in 2019 de capaciteit uitbreidde, meer fokbedrijven begon en het fokprogramma aanpaste. Allemaal maatregelen om China te voorzien van nieuwe varkens. Jim Schirmer: “In de tweede helft van 2020 verwacht ik een aantrekkende vraag uit China en in 2021 een ware verkooppiek.”De fokzeugen van het Franse Axiom gaan in het transportvliegtuig dat de dieren naar China brengt. - Foto: AxiomHypor zet subfokbedrijven om naar nucleusfokkerijenJeroen van de Camp is regionaal salesmanager bij Hypor, de varkenstak van Hendrix Genetics. Hij kijkt vanzelf ook vooruit. Hypor heeft in zowel Frankrijk als in de Verenigde Staten subfokbedrijven omgezet naar nucleusfokkerijen. Op jaarbasis kunnen deze bedrijven samen minstens 10.000 zuiverelijnsdieren voor China produceren, boven de bestaande capaciteit.Productie ter plaatseAlleen de VS, Canada, Frankrijk, Denemarken en Engeland hebben een overeenkomst om fokvarkens aan China te leveren. Handelsoorlogen, geopolitieke spanningen of ruzie over de arrestatie van de Chinese topvrouw van telecombedrijf Huawei door Canada zijn zomaar wat voorbeelden waarom de export van fokdieren kan vastlopen. Voor fokkerijbedrijven zijn dit redenen om ook ter plaatse varkens te produceren en met lokale partners te werken. Genus, het moederbedrijf van PIC, is afgelopen oktober een partnerschap aangegaan met het Chinese staatsbedrijf Beijing Capital Agribusiness (BCA). BCA gaat voortaan ook PIC-genetica distribueren in China. Daarnaast heeft PIC eigen kernfokbedrijven in China en fokbedrijven onder contract. Dat is gelukkig voor het bedrijf, want export van fokdieren van Amerika naar China ligt als gevolg van de handelsoorlog tussen beide landen een tijd stil. Desondanks is PIC-manager Ernst van Orsouw positief. Van Orsouw is verantwoordelijk voor strategie en marketing en nauw betrokken bij de Chinese markt. Hij verwacht dat PIC nog dit jaar fokvarkens vanuit de VS naar China vliegt. Chinezen verwelkomen eerste batch Franse varkens, in maart dit jaar. - Foto: Nucléus Nucléus al meer dan twintig jaar actiefDe recente vluchten met varkens aan boord vertrokken vanuit Frankrijk. Nucléus is bovendien al meer dan twintig jaar actief in China en startte in 2015 een kernfokbedrijf, in de provincie Henan. Op dit bedrijf liggen 2.000 zeugen, van vier rassen: Landras, Large-White, Duroc en Piétrain.Grenzen aan wederopbouwIn een jaar tijd alle Chinese varkensstallen weer vol rijden, is om diverse redenen onmogelijk. In de eerste plaats zijn er niet genoeg fokdieren. Jeroen van de Camp van Hypor vertelt dat hun volledige productie zowel in, als voor China voor dit jaar al verkocht is. Van de Camp: “Je kunt zoveel produceren als je wilt. Eigenlijk is de vraag onbegrensd.” Nucléus is voornemens dit jaar 6.000 dieren van Frankrijk naar China te vliegen. Axiom zal dit jaar elke drie maanden een batch van 1.500 tot 2.000 dieren naar China verschepen. Maar er is een grens. De bedrijven moeten hun bestaande klanten ook voorzien van nieuwe genetica. LogistiekEen andere beperkende factor is de logistiek. Dat geldt vooral nu omdat de meeste vliegtuigen aan de grond staan wegens corona. Het kernfokbedrijf van het Franse bedrijf Nucléus in de Chinese provincie Henin. Hier liggen bijna 2.000 zeugen. - Foto: NucléusDiergezondheidDe derde en zeker niet onbelangrijkste, limiterende factor is de diergezondheid. Exportvarkens voor China moeten sowieso vrij zijn van PRRS, APP en mycoplasma. Maar in China moeten ze ook een veilig plekje krijgen, zodat het risico minimaal is dat ze ten prooi vallen aan het AVP-virus. Sigrid Willems is exportleider bij het Franse Axiom. Ze legt uit dat hun varkens die naar China gingen ter plaatse 45 dagen in quarantaine gaan. Daarna kwamen deze in splinternieuwe stallen terecht. Ook heeft Axiom drie mensen ter plaatse voor begeleiding van hun afnemers. Het is overigens zo dat alle fokbedrijven die in China werken, daar teams hebben voor de technische en veterinaire ondersteuning van hun klanten. In China is veel ambitie. Maar er zijn ook zorgen. Er zijn meer mensen nodig met vakkennis, ook voor een brede invoering van goede bioveiligheid^{Pic-manager Ernst van Orsouw} Belang van goede bioveiligheidVan Orsouw en zijn collega’s zien dat de Chinezen zich inmiddels bewust zijn van het belang van goede bioveiligheid. Ze hebben veel leergeld betaald. Desondanks blijft het gevaar van besmetting met AVP aanzienlijk. Van Orsouw: “In China is veel ambitie. Maar er zijn ook zorgen. Er zijn meer mensen nodig met vakkennis, ook voor een brede invoering van goede bioveiligheid. China zal net als Rusland moeten leren omgaan met AVP.”Nieuwe gedaanteVoordeel voor China is dat juist de grote en doorgaans goed ingerichte bedrijven investeren in fokmateriaal. Op deze bedrijven is bioveiligheid inmiddels redelijk tot goed geborgd. De fokbedrijven richten zich allemaal op deze doelgroep. Deze bedrijven hebben geld en kunnen het zich met de hoge varkensprijzen van € 5 per kilo levend gewicht zelfs permitteren als ze een keer een bedrijf moeten ruimen dat opnieuw besmet raakt. ‘Nieuwe’ varkenshouderij in ChinaHet AVP-virus zal dus ook leiden tot een ’nieuwe’ varkenshouderij in China. De kleinere bedrijven stoppen of hebben dat allang gedaan. De bedrijven die jaarlijks miljoenen varkens produceren blijven en groeien verder. De structuur verandert voorgoed. Ook vindt clustering plaats van varkensproductie en slachterijen. Allemaal maatregelen om in de toekomst voldoende varkensvlees te produceren, met minder risico op een heel grote productie-uitval.Het beginFokbedrijven zijn nu vooral nog bezig met het verwerven van een goede positie op de Chinese markt. Partners zoeken, de logistiek regelen, de productie in China en elders ter wereld opvoeren, enzovoorts. Het herbevolken van de Chinese varkensstallen zal vanaf de tweede helft van dit jaar echt op stoom komen en meer structureel worden. Lang geduldFokkerijorganisaties hebben lang geduld moeten hebben. Sommige zijn meer dan twintig jaar actief in China en komen pas sinds 2015 serieus toe aan zaken doen. De jaren ervoor waren lastig, laten ze weten. Dat is echt veranderd. PIC heeft wereldwijd 18% volumegroei geboekt in de tweede helft van 2019. Zonder China zou de groei 7% zijn, staat in het jaarverslag. In de tweede helft van 2019 zag PIC zijn marge in Azië 300% groeien, volledig dankzij de goede geneticaverkoop in China.AVP vaagde ruwweg 23 miljoen zeugen weg in ChinaEen schatting maken van het aantal F1-zeugen dat China komende jaren nodig heeft om de varkensvleesproductie enigszins op peil te krijgen, blijft koffiedik kijken. Ernst van Orsouw houdt als vuistregel 7 tot 8 miljoen dieren aan. Evenveel als de zeugenstapel van de Verenigde Staten en Canada opgeteld. Maar hij zegt ook dat het er net zo goed 10 miljoen kunnen zijn.

Het gaat in ieder geval om onwezenlijk grote aantallen dieren. Julien Rogon van Nucléus vertelt dat honderden vliegtuigladingen met zuiverelijns-dieren nodig zijn om op termijn genoeg F1-zeugen te hebben in China. Een proces dat jaren duurt, constateert hij. Rogon zegt dat Nucléus in 2019 al meer vraag had uit China dan ze kunnen leveren. Bij andere geneticabedrijven is dat inmiddels niet anders. Het is een beeld dat blijft hangen na deze inventarisatie.

Volgens de statistieken had China voor de uitbraak van Afrikaanse varkenspest in 2018 45 miljoen vermeerderingszeugen. Daarvan werd zeker de helft slachtoffer van AVP, 23 miljoen dieren. Ter vergelijking: in de EU liggen 12 miljoen zeugen.

Het is niet zo dat er 23 miljoen zeugen nodig zijn in China om de productie op peil te krijgen. De biggenproductie stijgt, China gaat zwaarder slachten en kleinschalige bedrijven kopen niet opnieuw vermeerderingszeugen, voor zover ze dat al deden.