Vertrouwen gedeukt, maar niet weg

Minister Carola Schouten is nog verontwaardigd over mogelijke fraude met I&R. Ze is zich ervan bewust dat het niet om de hele sector gaat. “Maar ik kan niet wegkijken als er mogelijk bij duizenden boeren iets gebeurt dat totaal onacceptabel is.”De dag nadat de melkveehouderij is opgeschrikt over een mogelijke fraude met meerlingkalveren, is minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) nog verontwaardigd. Fraude, uitgerekend in de melkveehouderij het paradepaardje van de Nederlandse land- en tuinbouw?“Dat was voor mij ook een van de redenen dat we dachten dat het toch niet waar kon zijn. Maar het blijkt: niets menselijks is ons vreemd, er is fraude ook in de melkveehouderij.”Hoe kreeg u het te horen?“Vorige week kreeg ik van ambtenaren te horen dat er iets niet klopte in de I&R-gegevens. Toen ik dat hoorde dacht ik: Het zál toch niet!? Eerst hoopte ik nog dat er iets aan de berekeningen niet klopte. In de praktijk bleek dat het niet klopte.”‘I&R is cruciaal bij vaststelling van dierziektes, daar kunnen we geen enkele overtreding bij accepteren’Hoe zeker bent u ervan dat het probleem zo groot is?“Elke overtreding in het I&R is op zichzelf al erg. Het gaat om een systeem dat zo cruciaal is bij vaststelling bij dierziektes en daarmee ook voor volksgezondheid, daar kunnen we geen enkele overtreding bij accepteren. Als het alleen financieel gewin zou zijn, kun je er veel van vinden, maar het feit dat er gerommeld is met I&R zet veel meer op het spel.”Wat betekent dit voor het vertrouwen in de Nederlandse veehouderij in het buitenland?“De vertrouwensvraag ligt dichter bij huis. De sector heeft een pittig jaar gehad. Er zijn heel pijnlijke keuzes gemaakt. Het gevoel was dat de sector een prestatie had geleverd door onder het fosfaatplafond te komen. We konden met dat verhaal naar Brussel. Er is pijn geleden, maar we hebben het voor elkaar gekregen.Het maatschappelijk draagvlak voor de sector staat op het spel. Toen ik aantrad heb ik gezegd trots te zijn op de sector. Dat ben ik nog steeds. Tegelijkertijd is dat niet iets wat vanzelfsprekend is, als je keer op keer dit soort situaties krijgt. En laat ik het bij mij persoonlijk houden: dan is het ook een deuk in mijn vertrouwen in de sector. Natuurlijk ben ik me ervan bewust dat het niet om de hele sector gaat, maar ik kan niet wegkijken als er mogelijk bij duizenden boeren iets gebeurt dat totaal onacceptabel is. Daar moet de sector zichzelf op beraden.Gelukkig sprak LTO-voorzitter Calon niet mis te verstane woorden over de noodzaak van het zelfreinigend vermogen van de sector. Dat is de enige manier om ervoor te zorgen dat je het vertrouwen krijgt dat je ook verdient.”Landbouwminister Carola Schouten na het overleg met de melkveesector over de fraude."Ik kan niet wegkijken als er mogelijk bij duizenden boeren iets gebeurt dat totaal onacceptabel is." - Foto: ANPNa de mestfraude in december zei u dat er een cultuurkentering moet komen, ziet u daar al tekenen van?“In het overleg van afgelopen dinsdag, 23 januari, was er geen enkele partij die zei: maar dit of maar dat. Iedereen ziet het belang van het I&R-systeem. Dat moet op orde zijn. Niet omdat de overheid dat wil, maar voor de boeren zelf. Boeren die hieraan meededen lopen niet alleen een risico voor hun eigen bedrijf, maar ook dat van hun collega’s.”U heeft dit in Brussel gemeld. Hoe was de reactie?“Zakelijk. Ze hebben er kennis van genomen. Ze zullen de tijd ook willen nemen om dit te bestuderen.”Bestuurders zeggen dat ze er niets van wisten.“Ik heb het ze ook gevraagd. Ze zeggen allemaal dat ze het niet wisten. Ik kan niet anders dan ze daarin geloven. Maar ik heb ze ook gezegd dat als ze – op welk terrein dan ook – signalen krijgen dat er iets niet klopt, dat moeten melden. Niemand kan meer wegkijken. Dit raakt zoveel boeren die het wel goed doen. Dat is het cruciale. Die moeten zich elke keer verantwoorden voor iets dat ze zelf proberen netjes te doen. Dat raakt mij”, zegt ze resoluut. Mede-auteur: Jan Braakman