Vermeulen: mede vorm geven aan Agrico is mooie uitdaging

Adrie Vermeulen werd eind 2016 bestuursvoorzitter van Agrico. “Ons sterkste punt is dat de eigenaren tevens de leveranciers zijn. Dat wordt steeds meer een uitzondering bij coöperaties.”Agrico leverde in de derde week van maart 33.400 ton pootaardappelen af. Dat is een record voor de coöperatie. Bestuursvoorzitter Adrie Vermeulen (58) haalt dit wapenfeit aan om iets te onderstrepen: het aardappelhandelshuis draait als een tierelier, dankzij de inzet van zowel de leden als de medewerkers. Vermeulen is op 20 december 2016 benoemd tot nieuwe voorzitter van het bestuur van Agrico. Hij volgde Jan Wolthuis op. Vermeulen constateert dat de wereld snel verandert. “Agrico moet kunnen inspelen op onverwachte ontwikkelingen. Het is iets waar ik scherp op let als voorzitter: als alles goed gaat met de coöperatie moet je niet in slaap vallen, maar alert om je heen blijven kijken.”Bestuursvoorzitter van coöperatie Agrico Adrie Vermeulen - Foto: Ruud PloegU heeft een akkerbouwbedrijf. Levert u uw pootgoed aan Agrico?“Ik heb in het verleden pootaardappelen geleverd aan een ander handelshuis, maar ben jaren geleden volledig overgestapt naar Agrico. Hier voel ik me thuis.”Levert u uw peen, uien en graan ook altijd aan één afnemer?“Nee, die gewassen verkoop ik op de vrije markt. Bij aardappelen draait het voornamelijk om de rassen. Het hebben van goede rassen is de basis van het verdienmodel in de pootgoedsector, uiteraard gekoppeld aan een uitstekende verkoop en logistiek. Ik verbind me als pootgoedteler aan de eigenaar van de rassen. Dat is bij mijn andere gewassen niet aan de orde.”Wat is de missie van de coöperatie?“Om maximaal resultaat te halen voor de leden. Dat is niet alleen een taak van de mensen die bij de coöperatie werken. Dat is ook een verantwoordelijkheid van de leden zelf. Agrico verhandelde vorige week een record van 33.400 ton pootgoed. Dat is alleen mogelijk als zowel werknemers als leden samen hun uiterste best blijven doen. Ik zie het als een taak van het bestuur om dat besef levend te houden.”Hoe goed kent u Agrico?“Ik ken de coöperatie goed. Ik kwam eind 2011 in de toenmalige raad van beheer. In 2014 wijzigde Agrico de organisatiestructuur. De raad van beheer maakte plaats voor een bestuur, een raad van commissarissen en drie poolcommissies. Ik ben vanaf 2014 vicevoorzitter van het bestuur geweest. Het bestuur en de raad van commissarissen zijn een personele unie, het zijn dezelfde mensen. Bestuur en raad bestaan uit vier boeren en drie externe leden.”Agrico vooral actief in Nederland
Aardappelhandelshuis Agrico verhandelde afgelopen boekjaar 462.300 ton pootgoed en 80.500 ton consumptieaardappelen en boekte daarmee een omzet van € 269 miljoen. Ruim 28% van de omzet wordt in Nederland gerealiseerd en 14% in Frankrijk. Een derde komt van andere EU-landen. Ruim 24% van de omzet wordt buiten de EU gerealiseerd. De coöperatie telt 1.467 leden verdeeld over 890 akkerbouwbedrijven. Er is 12.829 hectare pootaardappelen en 1.675 hectare consumptieaardappelen geteeld voor Agrico in 2015.Hoe bevalt het nieuwe bestuursmodel?“Dat bevalt goed. De taken zijn veel beter gescheiden dan in de oude structuur. De drie poolcommissies zijn verantwoordelijk voor de relatie met de telers en gaan over zaken als teeltvoorwaarden en bewaarvergoedingen. Het bestuur is verantwoordelijk voor de behartiging van het belang van de leden. Als raad van commissarissen houden we toezicht op het beleid en toezicht op de gang van zaken bij de bv. De ledenraad blijft het hoogste bestuursorgaan en heeft meer verantwoordelijkheden gekregen. De ledenraad benoemt de leden van het bestuur en de raad van commissarissen. Alle investeringen groter dan € 1,5 miljoen moeten door de ledenraad worden goedgekeurd, evenals veranderingen in de strategie. We zijn dit jaar gestart met de nieuwbouw van ons kweekbedrijf Agrico Research. Dat is een investering van € 3,8 miljoen. Daar is de ledenraad zeer nauw bij betrokken geweest en die heeft de beslissing genomen de investering te doen.”Toch gaat er wel eens iets fout. Er is een tekort aan pootgoed. Daarom is de keuringsnorm versoepeld voor groeischeuren in de B-klasse op verzoek van Agrico en de Vavi. Ik verbaas me erover dat dat pas zo laat in het seizoen duidelijk werd.“Iedere pootgoedleverancier moet proefrooiingen doen om opbrengst en kwaliteit te schatten. We hadden wel op tijd in de gaten dat de hectareopbrengsten ondergemiddeld waren, maar door de vele groeischeuren viel de productie bij een aantal rassen extra tegen. Daarom is het verzoek voor de normversoepeling bij de vaste commissie voor pootaardappelen van de NAK ingediend. Die heeft alle stakeholders geraadpleegd. Dat kostte tijd. Het is een goed onderbouwd besluit dat volgens de juiste procedures tot stand kwam, maar het is wel jammer dat het zo laat kwam. We hebben geleerd van deze ervaring. Maar de directie heeft juist gehandeld. Het is onze missie om maximaal resultaat te realiseren voor de leden. Ook bij tegenwind heeft de directie daar aan vast gehouden.”Lees ook: Keuringsdienst NAK versoepelt norm pootaardappelenWat vindt u het sterkste punt van de coöperatie?“De eigenaren die de coöperatie financieren zijn tevens de leveranciers. Dat wordt steeds meer een uitzondering in de coöperatieve wereld, terwijl zo’n volle coöperatie grote voordelen heeft. Het langetermijnbelang staat voorop en niet de korte termijn. Een ras kweken en opbouwen kost vijftien jaar. Dat is alleen mogelijk als je op de lange termijn kunt denken. De leden beseffen de waarde van de lange termijn. Zij willen hun bedrijven gezond doorgeven aan opvolgers.”Bij andere coöperaties wordt het eigen vermogen op naam van de leden gezet. Waarom doet Agrico dat niet?“Vanwege dat langetermijnbelang. Nieuwe leden hoeven geen entreegeld te betalen en leden die vertrekken krijgen geen geld mee. Het vermogen in de dode hand wordt nooit uitbetaald en is dus altijd volledig beschikbaar om de uitvoering van de missie te ondersteunen.”Wat vindt u andere sterke punten van de coöperatie?“Het handelshuis heeft een uitstekend team van mensen en presteert goed in de markt. Agrico Research brengt innovatieve en aansprekende rassen voort. Nieuwe rassen zijn de levensader van een aardappelcoöperatie. De leden zijn betrokken bij de coöperatie. En Agrico heeft veel jonge leden. Er zijn 890 bedrijven lid van Agrico. Op de laatste jongerendag waren meer dan tweehonderd leden jonger dan 35 jaar. De landbouw vergrijst, maar Agrico niet.”‘De landbouw vergrijst, maar Agrico niet’Is Agrico af?“Nee, een coöperatie is nooit af. De wereld verandert snel. Kijk maar naar de politieke ontwikkelingen van de laatste jaren in de Verenigde Staten, de EU, het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Steeds meer landen zetten schotten om hun grondgebied, terwijl de export van groot belang is voor Agrico. Sommige landen hebben moeite hun rekeningen te betalen. We moeten snel kunnen inspelen op dergelijke onverwachte ontwikkelingen. Het is iets waar ik scherp op let als voorzitter: als alles goed gaat met de coöperatie moet je niet in slaap vallen, maar alert om je heen blijven kijken.”Lees ook: Aardappelbedrijf Agrico groeit gestaagWat vindt u verbeterpunten?“Doordat plannen uitvoerig met alle bestuursorganen worden besproken, kost besluitvorming veel tijd. Het maakt besluiten degelijk onderbouwd, maar werkt traagheid in de hand. Terwijl de wereld snel verandert. Dat vergt een wendbare organisatie. Dit is een tegenstrijdigheid, die aandacht verdient. Verder vind ik duurzaamheid van groot belang. Duurzaam produceren is niet alleen een licence to produce, dat je producten mag leveren. Daar hoort ook een verdienmodel bij. Een duurzame productiewijze moet winstgevend zijn, anders is het niet toekomstbestendig.”Hoor ik hier één van de oprichters praten van het duurzaamheidsproject Veldleeuwerik?“Duurzaamheid en dus ook Veldleeuwerik heeft mijn persoonlijke belangstelling. Maar ik ben voorzitter van Agrico en dien het belang van alle leden. Mijn individuele interesse vertaal ik niet naar mijn bestuurlijke opdracht. Ik vind duurzaamheid echt een voorwaarde voor de coöperatie om ook op lange termijn te kunnen blijven bestaan. Dat is in het belang van de leden.”Vorig jaar werd op grote schaal koper gespoten in biologische aardappelen tegen phytophthora. Dat lijkt mij niet zo duurzaam. Hoe kijkt u daar dan tegen aan?“Het bestuur is terughoudend om op de stoel van de individuele leden te gaan zitten. Maar Agrico heeft hier wel keuzes in gemaakt. De poolcommissie biologisch heeft met de biologische telers afgesproken dat er geen koper meer mag worden gebruikt in de phytophthora-resistente rassen van Agrico. Inmiddels bestaat 35% van het biologische aardappelareaal van Agrico uit de hoogresistente rassen Carolus en Alouette. Dat aandeel groeit de komende jaren verder naar een areaal met alleen hoogresistente rassen. Hierin lopen we als Agrico echt voorop.”Lees ook: Agrico vindt ongeoorloofd kopergebruik verantwoordelijkheid telersWaarom heeft u ja gezegd tegen het voorzitterschap?”Ik doe graag bestuurlijk werk, maar ben nooit fulltime bestuurder geweest. Ons akkerbouwbedrijf vormt de basis. Maar via het bestuurlijke werk help ik mee vorm te geven aan de akkerbouwsector en aan Agrico. Dat vind ik een mooie uitdaging.”