‘Verleiden tot verandering’

De grote verandering die minister Schouten wil bereiken is: kringlooplandbouw.Een interessant onderzoek dat deze week verscheen, wijst uit dat nog maar 15% het etiket ‘kringloopboer’ nu al verdient. Twee derde van de bedrijven doet maar een paar dingen die horen bij de kringlooplandbouw.Kringlooplandbouw wordt gedefinieerd als: ‘het optimaliseren van het bedrijfsrendement in (...) door zoveel mogelijk gebruik te maken van eigen middelen in evenwicht en met respect voor de natuurlijke omgeving’. Belangrijk element is het verkleinen van de input, gekoppeld aan maximale efficiëntie. Dit betekent een breuk met het nu nog populaire stramien van: grote input, grote output. Veel en strenge eisen aan verandering stoten mensen afGesteld dat zo’n beetje iedereen de kringloopgedachte omarmt, moet er dus nog heel wat gebeuren. Maar hoe? Volgens de auteurs is meer nodig dan aanscherping van regels en hier en daar wat bijschaven. ‘Verleiden’ is nodig. Dat klopt als een bus. Zulke grote veranderingen, zeker als die ook een andere ‘mindset’ betekenen, slagen alleen als ze gedragen worden, als er overtuiging bij zit. Die kun je niet van bovenaf opleggen. Dat er grenzen zitten aan de stuurbaarheid, constateert de minister overigens zelf al. Ze waarschuwt er terecht voor dat mensen afhaken van de Europese toeslagen als daar te veel eisen aan komen te hangen. Op dat moment is de verleiding niet verleidelijk genoeg meer.