Valeriaan succesvolle nieuwkomer

Het veenkoloniale bouwplan van Jurgen Siebring is verrijkt met valeriaan, uien en wortelen. Valeriaan is een vreemde, maar leuke eend in de bijt.Het was tijd voor iets anders. Het traditionele veenkoloniale bouwplan van suikerbieten, zetmeelaardappelen en granen werd Jurgen Siebring, die het akkerbouwbedrijf runt met bijval van vader Wilbert, te eentonig. Een nieuw gewas was ook welkom ter compensatie van de vaste lage graan- en zetmeelaardappelprijzen bij de wens om de aardappelteelt te extensiveren naar 1 op 3. Bovendien was er ruimte voor meer arbeid, maar wordt grond nog altijd steeds duurder in het gebied. Valeriaan of uien, die gewassen voelden goed. De keuze bleek echter te moeilijk. Zodat Siebring voor het vierde jaar op rij zowel valeriaan als uien teelt. Beide met succes, want deze producten zorgen tot dusver elk jaar voor het beste saldo’s per hectare op het bedrijf. Graan en aardappelen moesten ruimte inleveren. De inspiratie voor de valeriaanteelt kwam van een buurman. “We hoorden dat er ruimte was voor uitbreiding en zijn bij afnemer VNK in Biddinghuizen gaan kijken”, vertelt Siebring. “Het paste ons goed. De valeriaanteelt is een mooie uitdaging met een aantrekkelijk saldo. Bij een gemiddelde opbrengst van 42 cent per kilo houden we zo’n € 3.000 per hectare aan de teelt over; € 9.000 min de forse kosten van zo’n € 6.000 per hectare. Gelukkig groeit het gewas goed op onze leemhoudende zandgronden.”Rustgevende plantUit de wortels van de kruidachtige plant valeriaan wordt een extract gehaald dat wordt toegepast in rustgevende middelen. Zo rustgevend als de plant schijnt te zijn, zo relaxed verloopt ook de teelt. Valeriaan wordt vanuit de kas als plantje gepoot. Dat gaat heel rustig, met een vaartje van 0,8 kilometer per uur. Vervolgens doet het gewas het kalm aan en neemt het bijna een jaar de tijd om te volgroeien. Over vorst doet valeriaan niet moeilijk, na de winter komt er weer nieuw blad. Residuen zijn onwenselijk in het product, dat wordt streng gecontroleerd. Er zijn maar een paar middelen toegestaan, waardoor onkruid machinaal of met de hand wordt bestreden. Daarvoor zijn machines als een vingerwieder aangeschaft en wordt zo nodig de hulp ingeroepen van Oost-Europese medewerkers. “Het is bijna biologisch en bijna tuinbouw te noemen. Echt een vreemde eend in de bijt in ons bouwplan. Dat maakt het ook zo’n leuke uitdaging.”Najaarsteelt proberenHet groeiseizoen van valeriaan begint in het voor- of najaar, net wat de afnemer wil. Siebring doet dit seizoen mee in de najaarsteelt. Hij is benieuwd of dat leidt tot een hogere opbrengst. In elk geval daalt hierdoor het risico op stuifschade. Valeriaan heeft veel water nodig, dus de haspel staat altijd paraat. “Het is een moerasplant, we beregenen zes tot acht keer per seizoen. Op kleigrond is de teelt ook geprobeerd, maar daar mislukte het.” Valeriaan is een moerasplant. De regenhaspel staat daarom altijd paraat.Valeriaan is gevoelig voor aaltjes, de gronden van Siebring ook. Het vergt extra aandacht. Zo is de aardappelteelt geëxtensiveerd van 1 op 2 naar 1 op 3. Groenbemesters gaan aaltjes tegen, compost maakt de bodem weerbaar. Ook het middel Vydate houdt aaltjes onder controle, maar mag in valeriaan niet worden gebruikt. Goed bemonsteren zorgt voor inzicht en op basis daarvan zijn goede rotatiekeuzes te maken. “Zomergerst, groenbemester, valeriaan was dit seizoen de volgorde. Dat leidt tot lage druk van vrijlevende aaltjes. Valeriaan is gevoelig voor aaltjes, maar vermeerdert ze niet. Dat is een groot voordeel.” Akkerbouwer Siebring strooit compost. Compost maakt de bodem weerbaar, wat helpt in de strijd tegen aaltjes. - Foto: Hans BanusOogsten en schuddenAls valeriaan is volgroeid, wordt het door de loonwerker geoogst, geschud en geraapt. Dat schudden is nodig om zand uit de pollen te lozen. “En dan zit er nog 75% tarra in. Een leliebedrijf wast de valeriaan voor ons.” Vervolgens worden de planten gedroogd in Biddinghuizen. Het oogstmoment is afhankelijk van de droogcapaciteit. De valeriaanteelt is met zo’n 180 hectare een kleine, specialistische teelt. Areaal en prijs fluctueren op basis van de afzet. “Wij hadden ruimte voor 15 hectare, maar het werden er dit jaar 5. Dat is jammer, maar ik vind het ook goed: je moet afzetgericht produceren, niet voor de opslag.”Als VNK ruimte heeft voor meer productie, dan worden deze hectares in de eerste plaats bij bestaande telers ondergebracht, weet Siebring. Bij hem zijn ze welkom. Intussen groeit hij door in uien: naast gele zaaiuien komen er ook rode en roze uien op zijn land. Ook wordt de consumptieaardappelteelt komend seizoen geprobeerd en Parijse wortelen hebben een vaste plek. Verder hoopt Siebring snel met de bouw van zijn huis, naast de loodsen, te kunnen beginnen. Het ouderlijk huis staat verderop, het bedrijf moest in 1994 plaatsmaken voor een vakantiepark. Veel veranderingen dus. “Het mooiste is dat we vroeger gewassen teelden voor de fabriek en dat we onze producten nu ook in de supermarkt tegenkomen. Dat vinden we erg leuk.”