‘Uitspraak EU-rechter over gentechnologie klap in gezicht’

Strenge regels voor verfijnde veredelingstechnieken zet Europa op achterstand.Terwijl de Nederlandse boer vecht tegen de droogte, deelt het Europese Hof van Justitie in Luxemburg diezelfde boer een klap uit. De klap is nu nog niet voelbaar, maar gaat in de toekomst – met vaker een hittegolf – onherroepelijk pijn doen.Strenge regime uit 2001De Europese rechter oordeelt dat de nieuwste, verfijnde veredelingstechnieken ook een vorm van genetische modificatie zijn. Het betekent dat deze technieken onder het strenge regime uit 2001 vallen. Toen werd paal en perk gesteld aan gesleutel met soortvreemde eigenschappen in planten. In de nieuwe technieken wordt via gentechnologie heel specifiek een eigenschap aangebracht afkomstig uit eenzelfde soort. Iets wat in de klassieke veredeling eigenlijk al decennia gebeurt, alleen nu gerichter én veel sneller.Crispr-CasVeel bedrijven experimenteren al volop met deze nieuwe vormen van mutagenese, zoals Crispr-Cas9. De veredelaars ontwikkelen planten die minder vatbaar zijn voor ziektes. De boer hoeft daardoor minder middelen te gebruiken. Ook kunnen planten minder vatbaar voor droogte, of verzilting zijn.‘Europa loopt nu richting toekomst een forse achterstand op’Kleine veredelaarsHet EU-hof vertrouwt de nieuwe techniek echter niet. De rechters zijn niet overtuigd dat slechts één specifieke eigenschap verandert, en eisen dezelfde rigide toetsing als van transgene rassen. Het is een streep door de initiatieven van de kleinere veredelaars. Het risico bestaat bovendien dat de ontwikkeling van deze technologie verkast naar de VS, Azië en Zuid-Amerika. HZPC kondigt die stap al aan. Europa loopt nu richting toekomst een forse achterstand op. Ontwikkeling van nieuwe rassen vergt veel meer tijd. Lees ook: VVD: nu lobbyen voor nieuwe veredeling in EULidstaten sterk verdeeldOp de uitspraak is geen beroep mogelijk. Het tij is alleen te keren met aanpassing van de regels. Die route is bezaaid met stenen en valkuilen. De EU-lidstaten zijn onderling sterk verdeeld. De anti-lobby is krachtig. Ook dit is een lange weg. Misschien dat het vooradvies van advocaat-generaal Michal Bobek, eerder dit jaar, een richting biedt: laat het de lidstaten zelf uitzoeken. Minister Carola Schouten zou zich daarvoor in Brussel sterk kunnen maken.Lees ook: 'Uitspraak veredeling gemiste kans voor de boer'