‘Trots is terug, maar brand kan zo weer oplaaien’

Minister Carola Schouten koopt tijd. De term daadkracht is uit het stikstofdossier geschrapt.Kabinet en provincies hebben 1 december in hun agenda gemarkeerd. Dan moet er duidelijkheid zijn over maatregelen. Niks haast. Het beleid moet nu helder, eenduidig zijn, én belangrijk: draagvlak hebben. Tot die tijd blijft Nederland op slot.Het protest woensdag 16 oktober in De Bilt en Den Haag, en maandag 14 oktober in de provinciehoofdsteden sorteert effect. Het signaal wordt opgepakt: de stikstofmaatregelen zijn onrechtvaardig en onverkoopbaar. Enkele provincies trekken hun melk op.De boeren zijn ervoor met 5.000 trekkers en met 10.000 man naar Den Haag gekomen. Groots was het protest al op 1 oktober; groter is het op 16 oktober. Was de actiedag twee weken geleden nog vooral een ventiel waaruit opgekropte boosheid, frustratie en onvermogen ontsnapte over plannen voor inkrimping van de veestapel, middelenbeleid, CO₂- en stikstofmetingen, dit keer staat stikstof centraal. Eén duidelijk doel. De sfeer is ook ietwat grimmiger.Met de overweldigende steun van de bevolking is de trots terugOfficieel heet het dat de Farmers Defence Force de regie voert. In de provincies was dat LTO. Agractie had op 1 oktober de touwtjes in handen. Maakt het veel uit? Eigenlijk niet. De acties tonen vooral saamhorigheid. Het gevoel ook dat de boer er niet alleen voor staat. En met de overweldigende steun van de bevolking is de trots terug. De actievoerders krijgen onderweg opgestoken duimen. Dat geeft een goed gevoel. Uit een enquête van RTL Nieuws blijkt dat de steun daags na het protest zelfs is toegenomen._{Lees verder onder de foto}De actievoerders krijgen onderweg opgestoken duimen. - Foto: ANPRisico van overmoedTegelijkertijd zit er het risico van overmoed in. De schermutselingen in Groningen deden afbreuk en gelden als een waarschuwing. In Den Haag is het ook even spannend, maar blijft het gelukkig binnen de perken. Eén overmoedige misstap kan het draagvlak aantasten. Sieta van Keimpema’s zinspeling op een burgeroorlog is daarom dan ook niet handig.Schouten en provincies zijn teruggestuurd naar de tekentafel. Zij moeten op 1 december met iets goeds komen. Over hun schouders kijken niet alleen de boeren, maar ook de bouwondernemers, natuurbeschermers en een batterij juristen mee. Er liggen 18.000 projecten stil. De boeren hebben een krachtig signaal afgegeven, en wie denkt dat met het vertrek van de laatste trekker van het Malieveld de rust is teruggekeerd, kan het weleens goed fout hebben. Krachtig wapenDe brand van afgelopen week is niet gedoofd, maar smeult na en kan zo weer oplaaien; in dit stikstofdossier, maar ook als straks CO₂ of mest op de agenda staat. De actiebereidheid is groot. Boeren hebben, met hun trekkers, een krachtig wapen.