Trekkertest: Case IH Puma, Optum en Magnum

Een trekker voor zowel de zware als lichte klussen lijkt ideaal. Maar is dat ook zo? Boerderij testte 3 trekkerseries met vergelijkbaar vermogen.Op boerenbedrijven is er veel en vooral divers trekkerwerk te verzetten. Soms heb je een zware trekker nodig met vermogen en gewicht in de schaal om zwaar grondwerk te doen en veel vermogen over te brengen. Het volgende moment, soms op dezelfde dag wens je een meer lichtvoetige trekker die niet te lomp maar juist wendbaar is. Deze trekker kan dan ook een stuk zuiniger zijn, zodat je niet alleen snel klaar bent maar ook iets verdient.Kiezen voor groot, klein of compromis?Omdat nu eenmaal niet voor elke klus een andere trekker is te kopen en die ook te weinig uren zouden maken, is er al snel een compromis nodig. Een compromis tussen een groot en klein kaliber trekker met bijbehorend vermogen, verbruik, wendbaarheid en aanschafprijs. Dit compromis is sterk maar compact. Bijna alle trekkermerken hebben wel van die sterke maar wendbare trekkers in hun gamma.TussenmaatTwee jaar geleden kwam bijvoorbeeld Case IH met zo’n compromis; de Optum-serie. De trekker plaatst zich tussen de zware Magnum en compacte Puma-serie in door zijn vele pk’s maar toch relatief compacte afmetingen. Vraag is of zo’n tussenmaat dan ook het beste van beide biedt? Wie immers gaat voor het compromis laat altijd iets liggen. Bij duizendpoten geldt vaak; hij kan van alles maar niks echt goed! Boerderij en Top Agrar hebben dit vertaald naar een groepstest. 3 trekkers rond 300 pk en meer, maar uit een andere serie met een totaal verschillend chassis en comfort._{Artikel gaat verder onder de film.}Case IH Puma, Optum en MagnumBij Case IH gaat dat om de zwaarste Puma, de Optum en de Amerikaanse Magnum. De zwaarste Puma 240 CVX heeft 270 pk onder de kap. De Optum 300 is de zwaarste van 3 modellen en levert 313 pk. Hoewel hij minder pk’s heeft dan de Magnum 310 CVX van 382 pk is de Optum wel de duurste van de 3. Het gaat om 3 CVX’en, ofwel alle hebben een traploze bak. De trekkers zijn zowel op het veld als in transport getest (zie kader hieronder).Zo is er getest in het veld en op de wegDeze triple-test tussen 3 trekkerseries bestaat ook uit 3 onderdelen.De Puma, Optum en Magnum zijn onder gelijke omstandigheden en met dezelfde cultivator en trailer getest in het veld en tijdens transport. Daarnaast zijn de trekkers door het testteam beoordeeld op comfort, bouwwijze en bediening. Voor dit laatste heeft het testteam een subjectieve beoordeling gedaan op diverse punten zoals comfort, ergonomie en bediening van cabine, transmissie, hef, hydrauliek en aftakas. Deze onderdelen zijn niet apart doorgemeten op hun technisch kunnen omdat dit niet van invloed is op de essentie van de test. Daarom zijn voor het hefvermogen en de opbrengst van hef en hydrauliek de fabrieksopgaven genoteerd.Om de trekkers perfect uit te balanceren zijn geen wielgewichten gebruikt, maar is er gewerkt met een gewichtsblok in de hef. - Foto's: Top Agrar/ BoerderijCultivator meet trekkrachtVoor het veldwerk zijn de trekkers aan het werk gezet met een Kockerling Vector-cultivator van 4,6 meter breed. Mensen van Case IH mochten de bandendruk en de ideale belasting met gewichten bepalen. De hogere school FH Südwestfalen (Soest) heeft het trekvermogen, de slip en het vermogen gemeten. Om het trekvermogen vast te stellen is in de hefcilinder van de dissel van de getrokken cultivator een druksensor geplaatst. Om de snelheid te meten kreeg elke trekker een puls-ring op de as die de omwentelingen meet en is de snelheid met gps bepaald. Door de hydraulische diepte instelling van de cultivator waren wisselende bodemomstandigheden op te heffen qua trekkracht en kon met de benodigde weerstand ook eenvoudig gewisseld worden.50 kilometer transportDr. Norbert Uppenkamp van Landwirtschaftskammer Nordrhein-Westfalen heeft de transporttesten uitgevoerd. Hij heeft de trekkers 3 keer een parcours van 50 kilometer af laten leggen met een 24 tons mesttank en een keer een ronde zonder werktuig gemaakt. Elke trekker heeft 1 ronde gemaakt met een fabrieksmedewerker van Case IH. De andere rondes hebben we zelf gereden. De verbruiksmetingen komen van de software van de trekker zelf en worden gemiddeld over het aantal rondes dat is gereden.
_{Artikel gaat verder onder de foto.}Compact en veel vermogen is de trend. Toch zijn deze compromis-trekkers niet in elke klus het beste.Magnum scoort in het veldGrote verschillen tussen de 3 zijn te zien op het veld. Daarbij is gemeten hoe ze hun vermogen overbrengen tot ze aan de 25% slip zitten en natuurlijk hoe behendig en comfortabel ze zijn. Alle 3 werden ze ingespannen voor een 4,6 meter brede Kockerling Vector-cultivator op zandige leemgrond in het Duitse Laer, net over de grens.DraagvermogenDe mensen van Case IH mochten de trekkers naar hun eigen visie preparen. Ze hielden daarbij voor ogen dat hoe langzamer een trekker rijdt, hoe zwaarder hij moet zijn om het vermogen op de grond over te brengen. Hoe sneller er gereden wordt des te lichter hij mag zijn. Bij wisselende klussen is een lichte trekker met hoog draagvermogen in het voordeel want die is immers vlot aan te passen. Bij veel zwaar veldwerk is een zware trekker uiteraard in het voordeel. Doel was om bij 8 km/uur en een gewicht van 42 kilo per pk te komen. Voor de getrokken cultivator is een gewichtsverdeling van 35% voor-65% achter ideaal._{Artikel gaat verder onder de foto.}De Puma stuurt met 13,61 meter slechts 30 cm krapper dan de Optum en 70 cm korter dan de Magnum. Een kleiner verschil dan verwacht.FrontgewichtenEr werd voorzichtig omgesprongen met frontgewichten; de trekker moet immers met zijn achterwielen trekken en niet met de vooras om slijtage te voorkomen. Daarbij moet de bandendruk kloppen. Als de voorwielen door een te lage druk te veel afplatten, dan klopt de omloopverhouding van de voor en achter wielen met ingeschakelde 4WD niet meer. Hierdoor zou meer slijtage ontstaan en het dieselverbruik oplopen. Het is snel te checken door de 4WD tijdens het werk even uit te schakelen. Om zowel op de weg als in het veld goed uit te komen met bandendruk is een voorloop van de 4WD van 2 tot 3% het beste.Grasdorf 4.0-gewichtsblokVoor deze test zijn we niet gaan sjouwen met lastige wielgewichten maar kozen we voor het Grasdorf 4.0-gewichtsblok in de achterhef. Aan dit blok is op zijn beurt weer de cultivator te koppelen. Het blok weegt 1,7 ton en er zijn tien platen van elk 50 kilo aan vast te maken. In transport kwam daar nog eens een ton bij van het gewicht van de geheven getrokken cultivator.Uitgebalanceerd voor beste resultaatDe trekkers zijn op de volgende wijze belast; De Puma 240 CVX weegt kaal 9 ton (3,8 ton voor/ 5,2 ton achter) en kreeg daarbij een frontgewicht van 1.000 kilo en 1.700 kilo achterop. Dat resulteerde in een Puma van 12,3 ton (4,6 ton voor en 7,7 ton achter) met een bandendruk van 0,6 bar voor en 0,7 bar achter. Hij is daarmee 4,1 ton lichter dan de dikke Magnum die van 13,1 ton werd beladen tot 15,7 ton. Opvallend is dat de Magnum maar liefst 46% van zijn gewicht op de vooras draagt.De Optum zit met een kaal eigengewicht van 11 ton precies tussen de Puma en Magnum inVoorwielen 0,9 barIn plaats van het 1.000 kilo frontgewicht van de Puma en Optum kreeg de Magnum dan ook maar 400 kilo aan z’n neus gehangen. De gewichtsoverdracht is echter fors want de fronthef zit ver voor de vooras. De voorwielen staan op 0,9 bar en de achterwielen op 1 bar.De Optum zit met een kaal eigengewicht van 11 ton precies tussen de Puma en Magnum in en werd bepakt met gewichten tot 14,2 ton (5,1 ton voor en 9,1 ton achter) De trekker kreeg daarbij een bandendruk voor van 0,7 bar en achter 0,8 bar.Zwaar trekt beterZoals verwacht brachten de 2 zwaarste trekkers het er het beste vanaf bij het cultivateren. De Puma trok de 4,6 meter brede Kockerling op 14 cm diep door de grond. De trekker gaf 43,7 kN trekkracht af met 4,9% slip en daarbij verbruikte hij 10,7 liter diesel per hectare.De Optum deed het al iets beter met 45,7 kN trekkracht en 3,9% slip. Hij verbruikt wel 13,2 liter per hectare.Allersterkst was natuurlijk de Magnum met 46,3 kN en slechts 3,3% slip. Maar, het verbruik was ook het hoogste met 13,2 liter per hectare. Daarin is terug te zien dat de 4 ton overgewicht in vergelijking met de Puma ook zijn prijs heeft.
_{Artikel gaat verder onder de grafiek.}Vanaf 5 km/uur is de cultivator steeds dieper gezet. De Magnum houdt het duidelijk het langst vol.Bredere kopakkers voor MagnumDaarbij heeft de Magnum bredere kopakkers nodig om efficiënt te kunnen werken. De Optum bleef met zijn verbruik heel dicht bij de Puma. Om de maximale trekkracht te meten hebben alle trekkers de cultivator met een vaste snelheid van 5 km/uur getrokken, terwijl de cultivator dieper in de grond zonk. De trekkracht is gemeten tot er 25% slip werd bereikt. Dit is ook te zien in grafiek 1.De Puma trok 70 kN (7 ton) en de Magnum maar liefst 23% meer (90 kN (9 ton) De Optum eindigde ertussenin. Belangrijk is ook de vlakke curve waaruit blijkt dat de Magnum veel later slipt door zijn gewicht. Daar blijkt het voordeel van de Magnum.Wat als het niet perfect is?Voorgaande testen zijn gedaan bij een optimaal met gewichten geprepareerde trekker en snelheid. De trekkers worden alleen zeker zo vaak gebruikt terwijl dit niet allemaal zo perfect is geregeld. Daarom hebben we ook enkele van die situaties uitgeprobeerd. Wat gebeurt er als het materiaal, tijd of inzicht voor een uitgebalanceerde trekker niet voorhanden is? Het gewicht achterop wordt bijvoorbeeld weinig gebruikt in de praktijk. Daarom reden we de Puma met 1 ton frontgewicht, zónder gewicht achterop en de cultivator 14 cm diep bij 8 km/uur. Het verschil van de belasting werd direct zichtbaar. De slip steeg van 4,9 naar 7,9%. Toen we de cultivator nog even lieten zakken naar 22 centimeter steeg de slip naar maar liefst 27,5%. 22 centimeter diep cultivateren kon mét gewichtsblok met 17,5% slip.Zonder frontgewichtMet de Optum hebben we gekeken wat er gebeurt als je zo snel mogelijk rijdt. Met de cultivatortanden 14 centimeter diep in de grond is een topsnelheid van 9,6 km/uur gehaald. De test maakt direct duidelijk wat de 1,6 km/uur extra kost; 2,3 liter diesel per hectare. De benodigde trekkracht steeg daarbij van 138 pk naar 189 pk. Ook is de Optum geprobeerd zónder frontgewicht maar met gewicht achterop. Bij 8 km/uur en de tanden 14 centimeter in de grond bleven benodigd trekvermogen, vermogen, slip en verbruik ongeveer gelijk. Bij meer wisselende bodemomstandigheden werden de verschillen ook groter maar duidelijk is dat het zonder 1 tons frontgewicht ook prima werken is voor de Optum.VoorwielaandrijvingDaar tegenover is voorwielaandrijving niet te missen. Dat wordt nog eens duidelijk als we hem even uitzetten; De slip verdriedubbelt zich bijna van 4 naar 11%. We schakelen hem maar snel weer in. De Optum kan de cultivator overigens ook prima aan zonder extra gewichten. Op 14 centimeter diepte en bij 8 km/uur stijgt de slip dan wel naar het dubbele van een perfect geprepareerde Puma tot 10,5%. Echter, het verbruik is dan maar 1 liter per hectare meer dan bij de Puma. Voor dit werk is hij dus al zwaar genoeg van zichzelf. Dat scheelt ombouwtijd met gewichten.Maximaal trekvermogenDe grote Magnum haalt een maximaal trekvermogen van 9 ton bij 27 centimeter werkdiepte. Daarvoor heeft hij dan wel 22 liter per hectare nodig. Duidelijk is dat de Magnum nog veel meer aankan bij meer belasting. Hij zou dan een breder werktuig kunnen hebben waardoor hij dan ook beter uitkomt in het specifiek verbruik van liters per hectare. De Puma is daartegenover juist compleet op zijn belasting met gewichten aangewezen om het een poosje tegen de Optum en Magnum uit te houden. Een gewicht achter in de hef is dan ook waardevol voor wie zo’n trekker koopt. Het scheelt gedoe met wielgewichten.
_{Artikel gaat verder onder de tabel.}De Optum houdt qua techniek en prestaties vaak het midden tussen de Puma en de Magnum. Draagvermogen en de prijs zijn het hoogst.Compact en fors maar gelijke draaicirkelPuma 240 CVXDe Puma heeft een mechanische cabinevering en een voorasvering. De zitpositie is prima en voor de achteras. Qua comfort is hij absoluut beter dan zijn grote broers Optum en Magnum. Hoewel compacter stuurt hij met een draaicirkel van 13,61 meter slechts 30 cm krapper dan de Optum en 70 cm korter dan de Magnum. Een veel kleiner verschil dan wij verwachten.De Puma bleek in de test handig en compact maar onderscheidde zich vooral door als kleinste toch het beste comfort te hebben.Cabine: Dezelfde vierstijlen cabine als op de Optum heeft een prima opstap naar de 1,48 meter hoge vloer. Vijf traptreden met de onderste 37 cm boven de grond. Het zicht rondom is prima en de motorkap toont relatief smal. De fronthefarmen zijn dan ook prima te zien. De zitpositie is ten opzichte van de spatborden hoger dan bij de Optum.Transmissie: De traploze CNH-bak heeft vier mechanische overbrengingen die via een dubbele koppeling schakelen. De bak is in 3 rijstrategieën in te stellen.Hef: standaard uitgevoerd met externe bedieningsknoppen aan beide zijden. Volgens de fabrikant tilt hij gemiddeld 8,9 ton. Het toegestane draagvermogen van de trekker is 4,96 ton. De fronthef is mooi geïntegreerd in het frame. De hefarmen zijn alleen wel heel lastig in de transportstand te krijgen.Hydrauliek. De pomp levert 150 l/min en is optioneel te krijgen met een opbrengst van 170 l/min.Aftakas: Twee toerentallen zijn standaard. Wij hadden er vier; 540/540E/1.000 en 1.000E.Optum 300 CVXDe samenwerking van de voorasvering met de mechanische cabinevering is dik in orde. Het rijcomfort komt dicht in de buurt van de Puma, maar kan er net niet aan tippen. Ondanks dat je hoog en op een 300 pk trekker zit, ligt de trekker vast op de weg. De Optum heeft een draaicirkel van 13,9 meter.De Optum heeft Puma eigenschappen met meer pk’s. Hij heeft het hoogste draagvermogen maar is ook het duurste van allemaal.Cabine; identiek aan de Puma maar nu zijn er in plaats van vijf, zes treden op een lange smalle trap nodig om op de vloer op 1,72 meter hoog te komen. Omdat de ontwerpers veel trekker in compacte maten moesten proppen, is het zicht rondom wat minder dan bij de Puma. Zeker schuin voor en naar beneden. De fronthef is nog wel te vinden vanaf de stoel. Ook de Optum heeft een zitpositie net voor de achteras.Transmissie; exact dezelfde bak als in de Puma waarbij deze volgens Case IH op enkele punten wat verzwaard is. Er is geen verschil te merken voor de chauffeur.Hef: 11,1 ton hefvermogen door het gehele meetraam. Het toegelaten totaalgewicht van de trekker is 16,8 ton en de last die hij volgens fabrieksopgave mag dragen is 5,62 ton. De fronthef is prima geïntegreerd in het frame en de hefarmen laten zich op de Optum wel vlot wegklappen.Hydrauliek: de pomp levert standaard 165 l/min en is te krijgen in een 223 l/min-uitvoering.Aftakas: net als bij de Puma vier toerentallen 540/540E/1.000/1.000EMagnum 310 CVXDe Magnum is niet de meest directe trekker en ook op de weg is hij niet bepaald elegant om mee te rijden. Zowel vooras als cabine is geveerd, maar gaten in de weg komen meer door naar de bestuurder dan bij de kleinere Case IH’s. Door de grote omvang van de trekker hoefden de ontwerpers geen compromissen te sluiten in de bouwwijze. De grote overhangende motor boven de vooras is kenmerkend voor die bouwwijze. Vanaf de vanghaken van de fronthef is het maar liefst 2,24 meter tot het midden van de vooras en zelfs 3,93 meter tot het stuurwiel. Een flinke afstand. Ook als je een kruisende weg op wil draaien moet je daar goed rekening mee houden. Uiteraard heeft deze reus de grootste draaicirkel in de test; 14,30 meter.De Magnum is echt bedoeld voor zwaar werk op het land. Voor transportwerk ben je met een Optum beter af.Cabine: er zijn vijf cabinestijlen en de cabinevloer zit op 1,82 meter hoogte. Deze is via een trap met zes treden vlotter dan op de Optum, te bereiken. In de ruime cabine is voldoende ruimte voor een flinke koelbox. De zitpositie is uiteraard hoog en er is een formidabel zicht rondom. De motorkap is erg breed en hoewel de fronthef ver naar voren is gebouwd zijn de vanghaken vanuit de cabine niet te zien.Transmissie: De traploze bak komt uit de fabriek in Racine USA. Achteruit rijdt hij slechts 25 km/uur.Hef: De hef tilt met 10,5 ton iets minder dan de Optum. De Zuidberg-fronthef is niet geïntegreerd in het frame maar wordt achteraf opgebouwd. Het totaal toegelaten gewicht is 17,9 ton en de Magnum mag daarvoor met 4,74 ton beladen worden.Hydrauliek: er is te kiezen uit een pomp van 166/221 en 282 l/min.Aftakas: Standaard is de Magnum alleen te krijgen met een 1.000 toeren aftakas. Optioneel is er ook 540 te krijgen.
_{Artikel gaat verder onder de foto.}De Optum is duurder dan de kleinere Puma maar ook dan de grote Magnum. Toch brengt dit compromis niet altijd meer dan zijn broers.Verschil in verbruik bij gelijke snelheid bij transportNa het werk op het land is getest hoe de trekkers het op de weg tijdens transport doen. 
Inmiddels wordt er bij de trekkertesten van Boerderij en Top Agrar alweer 10 jaar hetzelfde parcours gereden voor de metingen. Het is een traject van 50 kilometer rondom het Duitse Laer. De route gaat door dorpskernen maar ook provinciale wegen waar vol gas gegeven kan worden. Dit keer hielden we echter een beetje in. Hoewel de 3 trekkers allemaal 50 km/uur kunnen zijn ze in deze test op 40 km/uur gereden om binnen de toelatingseis van de mesttrailer te blijven.Niet belast met extra gewichtenIn het parcours zitten overigens hellingen van 3,1 tot 4,9%. Behalve 3 rondes met de trailer hebben de trekkers ook een keer solo het parcours afgelegd. De trekkers zijn tijdens de transporttest niet belast met extra gewichten. De Puma woog 9,2 ton en de trailer woog 32,7 ton. De Optum woog 11,3 ton en trok een trailer van 34,8 ton en de Magnum weegt 13,3 ton en had de mesttank volgeladen tot 36,8 ton. Met een drie-asser of dubbele aanhanger was er eventueel nog meer treingewicht te behalen. Toch zijn de verschillen tussen de trekkers nu al duidelijk te zien.Alle 3 relatief zuinigVoorop gesteld; alle 3 de Case IH-trekkers waren relatief zuinig vergeleken bij de waardes die we de afgelopen 10 jaar maten onder diverse andere testgroepen. Bij de solo rondrit zijn er amper verschillen te vinden in snelheid maar wel in verbruik!De Puma gebruikte zonder trailer 38 liter per 100 km. De Optum had alweer 45 liter per 100 km nodig. Rij je onbelast een rondje met de Magnum dan vraagt hij zelfs 54 liter per 100 kilometer van je. De Magnum heeft zo 40% meer diesel nodig dan de Puma en 19% meer dan de Optum. Toch is er ook verschil tussen de Puma en de Optum; 17% brandstof. De 4 ton extra gewicht van de Magnum werkt dus ook hier direct door in het verbruik, en het vermogen brengt nu geen voordeel ten opzichte van de andere.In transport is het voordeel van de 100 pk extra op de Magnum maar klein. De Magnum is gemiddeld 2 km/uur sneller dan de Puma.Magnum is snellerOok in transport met de trailer is het voordeel van de 100 pk extra die de Magnum meer heeft dan de Puma maar klein. De Magnum is gemiddeld 2 km/uur sneller. De Optum was net zo snel als de Puma. Alleen tegen de helling op was de Optum sneller met 6 km/u. Het hogere eigengewicht van de Magnum laat mét trailer niet meer zo erg zijn sporen na ten opzichte van de andere. Met 61 liter, 67 liter en 74 liter van respectievelijk de Puma, Optum en Magnum ligt het verbruik nu dichter bij elkaar. Hoewel; het verbruik van de Magnum is nog steeds 21% hoger dan dat van de Puma zonder sneller ter plaatse te zijn. De Optum verbruikt zo slechts 11% meer.Puma meest comfortabelHet testteam vindt het rijcomfort van de Puma het beste op de weg en dat van de Magnum het minste. Wellicht had het hogere vermogen van de Magnum voordeel kunnen geven als het maximaal toegestane treingewicht van 40 ton was gehaald. Maar dat is gissen en bovendien was er daarvoor nog maar 3,2 ton aan gewicht bij te voegen. Bij de combinatie van de Optum zou nog 5,2 ton bij kunnen om tot de 40 ton te komen en de Puma-combinatie zou nog 7,3 ton bij kunnen laden.
Medeauteur: Guido Höhner