Teler wil ‘bedrijf overdragen als goed rentmeester’

Akkerbouwer Lies Hage bouwt zijn bedrijf op een bijzondere manier af. Hij teelt sinds 2016 alleen luzerne. Vanaf 2018 is hij biologisch gecertificeerd.Akkerbouwer Lies Hage kijkt uit het raam en wijst naar het perceel aan de andere kant van de weg. Daar steken kleine luzerneplantjes net met hun kopjes boven de grond. Sinds 2016 teelt Hage alleen nog luzerne op zijn akkerbouwbedrijf van 55 hectare in Scherpenisse op het Zeeuwse schiereiland Tholen. Hij levert alle luzerne aan Groenvoederdrogerij Timmerman in Kortgene. Vóór 2016 had Hage een bouwplan met aardappelen, uien, graan en luzerne. Om gezondheidsredenen past hij zijn bedrijf drastisch aan. “En we hebben geen opvolger”, verklaart hij. “Daarom zetten we eind 2018 een groot deel van de grond te koop.”De aanpassing van zijn bedrijf is drieledig. Hage stapte in 2012 volledig over op niet-kerende grondbewerking. Daarnaast verbouwt hij sinds 2016 alleen nog luzerne. En in 2018 is zijn bedrijf biologisch gecertificeerd. “Vanuit mijn geloof wil ik een goed rentmeester zijn en goed zorgen voor wat mij is toevertrouwd. Ik wil dat de grond in uitstekende conditie overgaat naar een nieuwe eigenaar. Daarom ga ik mijn grond niet verhuren. Dan wordt het beteeld met aardappelen of andere intensieve gewassen. Ik ga voor de lange termijn, niet voor de korte.”Sinds 2008 luzerneteeltLuzerne is geen onbekend gewas voor Hage. Hij teelt het sinds 2008. “Ik had toen een intensief bouwplan met 1 op 3 aardappelen en voor de rest uien en graan. Dat is belastend voor de grond. Luzerne wortelt diep en de grond blijft losser. Maar alleen luzerne in het bouwplan bracht niet genoeg verbetering. Daarom stapte ik in 2012 over op niet-kerende grondbewerking. Dan moet je langer wachten voor je kunt zaaien in het voorjaar. Maar dat pakt juist vaak goed uit voor de hectareopbrengsten. Wachten tot de grond goed is om te bewerken, is de meest rendabele activiteit voor een akkerbouwer.”'Wachten tot de grond goed is om te bewerken, is de meest rendabele activiteit voor een akkerbouwer'Hage is zeer tevreden over niet-kerende grondbewerking. “De organische stof blijft boven in de bouwvoor en de grond wordt niet gemengd. De draagkracht neemt toe en de grond is minder gevoelig voor slemp. En op mijn bedrijf ging niet-kerende grondbewerking niet ten koste van de hectareopbrengsten. Mijn grond is voor het grootste deel vrij licht met 18% afslibbaar. Dat maakt grondbewerking wel gemakkelijker.”Alleen luzerne in bouwplan 2016In 2016 nam Hage de volgende stap in zijn bedrijfsplan. De uien, aardappelen en graan werden in het bouwplan volledig vervangen door luzerne. Hage wil zo de kwaliteit van zijn grond verder verbeteren voordat hij het te koop aanbiedt. De luzerne wordt geoogst en verwerkt door Groenvoederdrogerij Timmerman. Hage krijgt een vast bedrag per hectare. “Daar bovenop betaalt Timmerman een tarwetoeslag. Coöperatie CZAV berekent de gemiddelde tarweopbrengst in hun werkgebied, vermenigvuldigd met de gemiddelde poolprijs. Het verschil met luzerne wordt voor de helft bijbetaald door Timmerman als tarwetoeslag.”Drogerij Timmerman oogst de luzerne bij akkerbouwer Hage. Een deel van de luzerne wordt in balen geperst. Veel luzerne wordt afgezet in de veehouderij. - Foto: Groenvoederdrogerij TimmermanLuzerne heeft geen vruchtwisseling nodig, stelt Hage. “Je kunt het blijven oogsten op hetzelfde perceel. Het is een sterk gewas. Ik moet alleen voorkomen dat rijsporen ontstaan tijdens de oogst. Daar kan luzerne niet tegen. Dan moet ik zo’n perceel opnieuw inzaaien.”Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid eist dat een boer minimaal drie gewassen teelt. Hage wordt daarom sinds vorig jaar gekort op zijn toeslagen. Dat weerhoudt hem er niet van door te gaan op de ingeslagen weg. “Het past het beste voor mij om het zo te doen.”Akkerbouwer Lies Hage teelt sinds 2016 alleen nog 55 hectare luzerne. “Deze luzerne is in april gezaaid en drie keer geoogst.” - Foto: Peter RoekOverschakelen op biologischVia drogerij Timmerman kwam Hage er achter dat er een groot tekort is aan luzerne voor de biologische veehouderij. Dat bracht hem op de derde stap in zijn bedrijfsplan. “Ik schakel over op biologische bedrijfsvoering. Certificeringsorganisatie Skal keurde in mei 2016 mijn bedrijf goed voor certificering. De omschakeling duurt twee jaar. De oogsten van 2016 en 2017 gaan nog weg als gangbare luzerne. Vanaf oogst 2018 is mijn luzerne biologisch. Dan krijg ik een kiloprijs in plaats van een hectareprijs. Dat betekent bijna een verdubbeling van de financiële opbrengst.”Eind volgend jaar zet de akkerbouwer 35 van de 55 hectare grond te koop. “Het heeft mijn voorkeur om onze grond als één geheel te verkopen aan een biologische boer. Mijn vrouw en ik willen 20 hectare zelf houden en hier blijven wonen.”Luzerne heeft veel toepassingen. Kippen pikken in de stal aan een korf met gehakselde luzerne. - Foto: Groenvoerdrogerij TimmermansHet gaat Hage zichtbaar aan het hart dat hij binnen afzienbare tijd geen akkerbouwer meer is. “Mijn overgrootvader begon begin vorige eeuw op dit bedrijf. Vier generaties hebben deze grond bewerkt en doorgegeven aan de volgende generatie. Ik wil dat voortzetten door de grond in goede conditie door te geven aan de volgende eigenaar. Ik kan goed accepteren dat het loopt zoals het loopt. Ik ben akkerbouwer in hart en nieren, maar pas me aan aan de omstandigheden. En ik kan dankbaar terugkijken op een mooi leven als akkerbouwer.”'Ik wil de grond in goede conditie doorgeven aan de volgende eigenaar'