Suikerbietenrassen kruipen dicht bij elkaar

De aanbevelende rassenlijst 2018 telt acht nieuwe suikerbietenrassen. Vooruitgang is vooral in rhizoctoniarassen geboekt.Op de rassenlijst van 2018 staan acht nieuwe suikerbietenrassen waarvan er één beperkt aanbevolen is. Met uitzondering van de rhizoctoniarassen zijn er geen grote sprongen in opbrengstverbetering gemaakt. De middenmoters zijn wel dichter bij de toprassen in de buurt gekomen. Het eerste dat opvalt in de nieuwe rassenlijst is dat er bij de rhizomanieresistente rassen ook bietencysteaaltjesresistente rassen in de lijst staan. Dat is voor het eerst dat deze rassen in dezelfde tabel staan. Alle aaltjesresistente rassen zijn afgelopen drie jaar ook op de niet besmette proefvelden getoetst. De lijst voor 2018 bewijst dat de beste aaltjesrassen qua opbrengst niet onder doen voor de andere rassen.Lees ook: Veel verbetering bij bietenFinanciële vooruitgangIn de categorie rassen met een aanvullende rhizomanieresistentie is de grootste vooruitgang in financiële vooruitgang geboekt. In ieder segment zijn rassen met een aanvullende resistentie beschikbaar. Het verschil met het beste ras binnen een segment is nu maximaal twee punten. Vorig jaar was dat nog vier punten. Een tegenvaller is dat bij de rassen die twee jaar in onderzoek liggen geen betere rassen met aanvullende rhizomanieresistentie zitten.
Artikel gaat verder onder de getoonde tabellen.
De rhizomanielijst telt voor komend seizoen 1 nieuw ras.Aaltjesras scoort het hoogstDe hoogste in de rhizomanielijst met een financiële opbrengst van 102 is het aaltjesresistente ras BTS 5270 N. Van de 10 rassen in dit segment zijn er al 4 met een resistentie tegen bietencysteaaltjes. Nieuw op de lijst is Shanina KWS, met een financiële opbrengst van 100 een gemiddeld ras. Het sterke punt van dit ras is de aanvullende rhizomanieresistentie. Voor percelen waar een aanvullende resistentie nodig is, is dat een duidelijke verbetering. Het verschil met het beste ras op deze lijst is nog maar 2%. Vorig jaar was het verschil nog 5%.Ras Hannibal van StrubeOpmerkelijk in de lijst is het ras Hannibal van Strube dat met een financiële opbrengst van 96 op de lijst is blijven staan. IRS-onderzoeker Noud van Swaaij geeft hiervoor als verklaring dat de werkgroep rassenonderzoek voldoende genetische variatie van meerdere kweekbedrijven in de rassenlijst wil hebben. Bovendien wordt het ras met name in het noordelijk teeltgebied gewaardeerd vanwege de snelle beginontwikkeling en het hoge suikergehalte.
Artikel gaat verder onder de getoonde foto‘s.Zaaien van suikerbieten. Ook op niet met bietencysteaaltjes besmette percelen geven aaltjesresistente rassen goede opbrengsten. - Foto: Joep van der PalAaltjeslijstVan Swaaij verwacht voorlopig niet dat de rhizomanielijst opgaat in de aaltjeslijst. Internationaal gezien kunnen telers nog goed uit de voeten met enkel rhizomanieresistente rassen zodat de kweekbedrijven ook dit segment nieuwe rassen blijven ontwikkelen.De vooruitgang in opbrengst komt in dit segment vooral uit rassen die nog maar twee jaar in onderzoek liggen. Deze zijn niet toegelaten op de Aanbevelende Rassenlijst. Om ook in de praktijk al ervaring op te doen mogen kweekbedrijven deze twee jaar onderzochte rassen beperkt op de markt brengen, tot een maximum van 1.000 eenheden per ras. BTS 6405 heeft met 105 de hoogste financiële opbrengst, gevolgd door BTS 4235 en Tessilia KWS met respectievelijk 104 en 103 punten voor financiële opbrengst.MariboHilleshögNieuw is ook dat er een ras op de lijst staat van MariboHilleshög. Het bedrijf komt met het ras Fortnox. Dit heeft tevens een bietencysteaaltjes resistentie. Hiervan zijn volgens Pieter Brooijmans van Suiker Unie voor komend seizoen 1.000 eenheden beschikbaar. MariboHilleshög is ontstaan na de overname van Syngenta’s suikerbietenzaadbedrijf door de DLF groep.
De lijst met aaltjesresistente rassen telt 3 nieuwe rassen waarvan er één beperkt aanbevolen is.Grote vooruitgang in rhizoctoniasegmentIn de lijst met rhizoctoniaresistente rassen zijn 4 van de 6 rassen nieuw op de lijst gekomen. De vooruitgang ten opzichte van het grootste ras van vorig jaar, Isabella KWS is opmerkelijk. Neena KWS heeft nu met 104 de hoogste financiële opbrengst. Dat is een punt meer dan BTS 7105 RHC, het beste ras van vorig jaar en zelfs 8 punten meer dan Isabella KWS. Drie van de 4 nieuwe rassen hebben het nadeel dat ze gevoeliger zijn voor rhizoctonia dan BTS 7105 RHC. Een waardering van 3,2 ten opzichte van 2,9. Wat dit verschil in de praktijk betekent, is moeilijk aan te geven. Volgens IRS-onderzoeker Martijn Leijdekkers kan dit verschil in gevoeligheid het verschil betekenen tussen wel of geen bieten kunnen telen op een perceel. Het nieuwe ras Natassia KWS heeft ook een aanvullende rhizomanieresistentie. Met een financiële opbrengst van 102 is het verschil met het topras kleiner geworden. Controle van een proefveld op bladschimmels. Bladschimmelaantastingen zijn chemisch niet altijd onder controle te houden, telers willen daarom minder gevoelige rassen. - Foto: Frank UijlenbroekViervoudige resistentieHet vierde nieuwe ras op deze lijst is Urselina KWS. Dit heeft een viervoudige resistentie, de standaard rhizomanie-, een aanvullende rhizomanie-, rhizoctonia- en een bietencysteaaltjesresistentie. Met een verhoudingsgetal van 2,7 is het het minst gevoelige ras voor rhizoctonia. Urselina KWS staat in de lijst met rhizoctoniarassen, omdat bij de rassenkeus altijd de eerste vraag is of er kans is op rhizoctonia. Rhizoctonia was aanvankelijk vooral een probleem op de lichtere gronden, de laatste jaren worden op kleigronden ook steeds vaker aantastingen gevonden. Reden voor het IRS om komend seizoen voor het rassenonderzoek ook op kleigrond rhizoctoniarassen te onderzoeken.OpbrengstIn de 2 jaar onderzochte rassen zitten qua opbrengst geen betere rassen. Wel komt er een nieuw ras van Betaseed dat met een indexcijfer van 2,2 beduidend minder gevoelig is voor rhizoctonia dan de rassen op de huidige lijst. Voor percelen met een hoog risico kan het ras BTS 4755 RHC een uitkomst zijn. Het nadeel van dit ras is dat het qua financiële opbrengst zeven punten onder gemiddeld scoort.Drie nieuwe BCA rassenVan de zeven suikerbietenrassen met een resistentie tegen bietencysteaaltjes staan er drie nieuw op de lijst. Het ras Nandi van SesVanderhave is opgenomen vanwege de gewenste genetische diversiteit in de lijst. Het is wel meteen in de B-categorie geplaatst. Nandi valt op door een hoog suikergehalte en hoge winbaarheid. De andere nieuwe rassen, Evamaria KWS en BTS 2345 N, komen beide met een financiële opbrengst van 102 op de nieuwe lijst. Dat is een punt lager dan het oude ras BTS 5270 N dat met 103 de hoogste financiële opbrengst in dit segment haalt.Nieuwkomer BTS 2345 N heeft ook een aanvullende rhizomanieresistentie. In de lijst met aankomende rassen die twee jaar onderzocht zijn, heeft alleen Tessilia KWS met 104 een hogere opbrengst dan het beste ras uit de huidige lijst. Lonneka KWS scoort met een financiële opbrengst van 103 net zo hoog als BTS 5270 N het beste ras uit de huidige lijst. Beide nieuwe rassen vallen op door hun hoge suikergehalte.
In de lijst met rhizoctoniaresistente rassen zijn 4 van de 6 rassen nieuw op de lijst gekomen.Meer aanvullende resistentie nodigIn ieder segment is er een nieuw ras met aanvullende rhizomanieresistentie bij gekomen. In deze categorie is door de kwekers de grootste opbrengststijging gerealiseerd. Afgelopen seizoen is zo’n 15% van het areaal met rassen met een aanvullende resistentie gezaaid. De verwachting is dat dit segment verder groeit. De besmetting breidt zich uit en de rassen worden beter. Het advies voor de rassenkeuze van het IRS en Suiker Unie is uitgebreid: het nieuwe advies is wanneer er nieuwe varianten van het rhizomanievirus in de buurt voorkomen te kiezen voor een ras met aanvullende resistentie. Gevoeligheid voor bladschimmelsVanuit de praktijk leeft de vraag of de gevoeligheid voor bladschimmels niet in het rassenonderzoek meegenomen kan worden. Volgens Van Swaaij is dat zeker een onderwerp dat in de werkgroep rassenonderzoek vaak aan bod komt. Echter door de snelle omloop van rassen en sterk wisselende ziektedruk leveren de rassenproeven geen betrouwbare gevoeligheidscijfers op. Het IRS onderzoekt of de rasgevoeligheid in kunstmatig geïnfecteerde proeven getoetst kan worden. Het is volgens Van Swaaij niet zo dat de schimmelgevoeligheid nu geen enkele invloed heeft in het onderzoek. Rassen die bij een ‘standaard’ bladschimmel behandeling toch aangetast worden komen niet, of niet zo hoog op de lijst.Rasadvies per perceelSuiker Unie werkt aan een perceelsgerichte rassenkeuze en zaadbehandelingsadvies. Naar verwachting wordt dit voor teeltjaar 2019 operationeel. De IRS-applicatie ‘rassenkeuze en optimaal areaal’ komt daarom te vervallen. Het rassenbulletin van het IRS is nu samengevoegd met de zaadbrochure van Suiker Unie die bietentelers bij de zaadbestelling toegestuurd kregen. Het nieuwe document heet ‘Brochure suikerbietenzaad 2018’ en is ook op de website van het IRS te raadplegen. (www.irs.nl/brochuresuikerbietenzaad).