‘Subirrigatie is prijzig, maar de techniek werkt goed’

Omdat ze hun bedrijven meer klimaatrobuust willen maken, groeit de belangstelling onder telers voor bedrijfszekere, gecombineerde drainage- en irrigatiesystemen.Steeds meer boerenbedrijven hebben belangstelling voor subirrigatie om het watermanagement op hun bedrijf te verbeteren. Dat meldt onderzoeker Idse Hoving, expert watermanagement bij veehouderij van Wageningen University & Research (WUR). Met name in het veenweidegebied, maar ook in klei- en zandgebieden, wordt subirrigatie op steeds meer plekken uitgerold. Het is alleen nog een vrij dure oplossing, dat zorgt ervoor dat boeren wat terughoudend zijn.DrainagebuizenSubirrigatie is een vorm van drainage, maar dan omgekeerd. In plaats van water afvoeren wordt er water aangevoerd om verdroging tegen te gaan. Dit gebeurt via drainagebuizen. De waterafvoer wordt geremd door de hoogte van de afvoerbuis in een waterreservoir te reguleren. De aanvoer van water wordt geregeld door het peil in het waterreservoir boven de draindiepte in te stellen. De aan- en afvoer kan vervolgens worden geregeld door hoogtewisseling van het slootpeil, of door bijsturing met pompen.Hoving, sinds 2003 betrokken bij projecten op het gebied van onderwaterdrains in het veenweidegebied, ziet dat in plaats van onderwaterdrains direct op de sloot steeds vaker met een put of waterreservoir wordt gewerkt.“Waar het in het veenweidegebied een vernattingsmaatregel is om veenafbraak tegen te gaan, is het op drogere zandgronden een manier om droogte tegen te gaan.” Op de klei worden gesloten systemen met nauwe drainafstanden (5 meter) aangelegd om zowel te nat als te droog te voorkomen. Niveauput voor peilgestuurde drainage. - Foto: Bert Jansen Techniek werkt, maar is duurOver de techniek van subirrigatie heeft Hoving weinig twijfels. Die werkt. “Het is alleen nog een vrij dure oplossing, vooral als ook putten en pompen geïnstalleerd worden. Dat zorgt ervoor dat boeren wat terughoudend zijn en goed moeten nadenken voor ze erin investeren. Het hangt daarnaast af van het voor bedrijven beschikbare water. Voor aanvoer van water is voldoende oppervlaktewater nodig. Op zandgrond mag het grondwater niet te diep zitten, anders heb je een te groot lek naar de ondergrond. Je draagt dan wel bij aan waterberging, maar je profiteert er zelf niet van.”Bij normale drainage is € 1.500 per hectare een richtbedrag, bij peilgestuurde drainage € 2.500. Gesloten systemen kosten afhankelijk van de mate van automatisering tussen de € 4.000 en € 7.000 per hectare. ‘Goedkopere oplossing is minder bedrijfszeker’“Hoe geavanceerder het systeem, hoe hoger de kosten. Een goedkopere oplossing is altijd mogelijk, maar dan daalt wel de bedrijfszekerheid. Een systeem dat energie nodig heeft en afhankelijk is van wind en zonne-energie brengt ook risico’s met zich mee. Dan ben je veel meer afhankelijk van de weersomstandigheden. Wanneer het gras heel hard trekt, moet er soms wel 4 tot 5 millimeter water per dag naartoe. De vraag is of het systeem daarin kan voorzien.”Lees ook: Steeds genoeg water met actief grondwaterpeilbeheer