‘Stoppen met ploegen lijkt onvermijdelijk’

Milieunadelen geven de ploeg het laatste zetje naar de schroothoop.No tillage-systemen, een vorm van ploegloos boeren, zijn populair in grote landbouwproductiegebieden als de VS, Zuid-Amerika en Australië. Ook in Europa krijgt minimale grondbewerking steeds meer voet aan de grond. Dat was ook te zien op de Agritechnica in Hannover, de meest toonaangevende machineshow ter wereld. Gigantische direct-zaaisystemen, veelal afkomstig uit de VS, zetten ploegen volledig in de schaduw op de 40 hectare beursvloer. Lees ook: Zo spaar je de ondergrondVoor Kerst netjes geploegdIn dat opzicht loopt Nederland achterop. Schoorvoetend proberen akkerbouwers, zowel gangbaar als biologisch, zo min mogelijk bodembewerkingen toe te passen. Maar voor het gros van de akkerbouwers, zeker op de kleigronden, is het nog een ongeschreven regel dat het land er voor Kerst netjes geploegd bij moet liggen.Volledige bedrijfsplanning in de warZo min mogelijk de grond bewerken is dan ook een ingrijpende omschakeling. Vraag dat maar aan boeren in de VS, waar al bijna vijftig jaar met no tillage wordt gewerkt. Ze benadrukken allemaal dat eerst de angst om te veranderen overwonnen moet worden. Bijvoorbeeld omdat sommige collega-boeren het gewoon lelijk vinden. En schakel je om, dan wordt vervolgens je volledige bedrijfsplanning in de war gegooid. En ze geven ook toe dat onkruid in de eerste jaren best een probleem is. Voor het gros van de akkerbouwers, zeker op de kleigronden, is het nog een ongeschreven regel dat het land er voor Kerst netjes geploegd bij moet liggen. Foto: Koos van der SpekVoordelen minimale grondbewerkingHet is echter niet voor niets dat minimale grondbewerking wereldwijd een grote opmars doormaakt. Enerzijds dankzij de voortschrijdende technologische ontwikkelingen, die stoppen met ploegen veel makkelijker maken. Voorbeelden zijn gps-navigatie, verfijnde direct-zaaimachines, betere onkruidbestrijdingsmiddelen en de komst van GMO-gewassen. Lees ook: Deze maatregelen verlichten de bodemdrukMaar dat de ploeg langzaam maar zeker van het toneel verdwijnt, komt vooral omdat minimale grondbewerking bewezen voordelen heeft ten gunste van milieu en klimaat, zoals een lager brandstofverbruik en een betere bodemstructuur. Het laatste mede dankzij een toenemend organische-stofgehalte. Dat zorgt op zijn beurt weer voor CO₂-vastlegging in de bodem, waarmee het een positieve bijdrage levert aan de wereldwijde uitstoot van broeikasgas. De meeste Nederlandse akkerbouwers doen hun grondbewerking nog volgens het boekje, maar het lijkt erop dat het boekje vroeg of laat moet worden herschreven.