‘Steun de experimenterende akkerbouwer’

Op bedrijfsniveau zetten akkerbouwers flinke stappen als het gaat om betere watervoorziening in gewassen. Het gaat deels om preciezer beregenen, niet te vroeg en niet te laat.Interessanter is eigenlijk dat er robuuste systemen worden bedacht en aangelegd die bedrijven werkelijk minder afhankelijk maken van het weer. Druppelirrigatie op droogtegevoelig zandPieter van Leeuwen Boomkamp, deelnemer aan de Nationale Proeftuin Precisielandbouw (NPPL) heeft druppelirrigatie aangelegd in zijn uien, een nieuw gewas voor hem. Hij zit op droogtegevoelig zand.Tijdens droge perioden komt via kleine gaatjes in de slangen een paar keer per week druppelsgewijs water bij de planten. Met weinig inspanning krijgen de uien een paar keer per week een beetje water. De brandstofkosten liggen een stuk lager dan bij beregenen met een kanon. Waterhouderij: bufferen bij overschot, gebruiken bij droogteIn Kruiningen in Zeeland nam akkerbouwer Alex van Hootegem dit jaar zijn waterhouderij in gebruik. Hij heeft 24 hectare nauw gedraineerd (5 meter). Overtollig water wordt diep in de bodem in een zoetwaterbel gebufferd. Bij droogte wordt de zoetwatervoorraad gebruikt om via drainage de grondwaterspiegel te verhogen. De zoetwaterbel blijft intact, ook hij intensief gebruik. Ook hier vervalt het gesleep met en de zorg voor de haspel. Op deze eerste, nog experimentele kavel kostte het systeem € 10.000 per hectare, maar Van Hootegem verwacht dat het volgende keren goedkoper kan.aGPS: adaptief grondwaterpeilbeheerNog een voorbeeld. Op een perceel van Leen de Geus in Mookhoek in de Hoeksche Waard is aGPS aangelegd: adaptief grondwaterpeilbeheer. Het is aangelegd onder de vlag van de groep H-Wodka van innovatieve akkerbouwers. Ook hier is de basis een drainage die hart-op-hart op 5 meter ligt. Via de bovenstroomse verzamelbuis wordt bij vochttekort water ingelaten. Via de benedenstroomse verzamelbuis kan water uitgelaten worden. De hoogte van de peilbuis en de ontwateringsbasis per peilvak kan op afstand ingesteld worden vanaf een computer of een smartphone.Concrete bijdragen aan economische duurzaamheid bedrijvenVan deze en andere boereninitiatieven van omgaan met toenemende weersextremen gaan we de komende tijd meer zien en horen. Het zijn ontwikkelingen die zich voltrekken aan de basis van het boerenbedrijf. Ze dragen concreet bij aan de economische duurzaamheid van bedrijven. Ze vinden plaats in de luwte van ingrijpende opdrachten om het straks veel biodiverser en met veel minder chemie te gaan doen.Voor akkerbouwers: houd deze initiatieven van collega’s in de gaten. Voor beleidsmakers en subsidiegevers: omarm de goede stappen die op individueel niveau worden gezet. Ondersteun deze soms ook risicovolle experimenten zonder veel omhaal en zonder stroperigheid.