Spaanse graansoort tritordeum groeit in Limburg

Wynand Vogels teelt voor het tweede jaar tritordeum, een in Spanje ontwikkelde graansoort. “Het is een weg van vallen en opstaan”, ervaart de akkerbouwer.In hun zoektocht naar nieuwe gewassen wees Fred Brouns, emeritus hoogleraar Innovatie in Gezonde Voeding aan Maastricht University, de telersvereniging Kollenberger Spelt op tritordeum. Dat is een nieuwe graansoort uit Spanje.Afwijkende teelttechnische aspectenIn het najaar 2018 arriveerde op hoeve Krekelberg in het Limburgse Schinnen het eerste tritordeum-zaaizaad, goed voor 3 hectare. De eerste oogst in 2019 viel qua opbrengst en kwaliteit tegen. Gedurende het groeiseizoen werd Wijnand Vogels (69) geconfronteerd met diverse afwijkende teelttechnische aspecten zoals de zaaidichtheid, het juiste oogstmoment, de bemesting en de fusariumgevoeligheid.Door schade en schande wijs geworden, probeert Vogels de teelt onder de knie te krijgen. “Het gewas is minder ziektegevoelig dan tarwe. Het kan toe met een lage stikstofgift. Echter, de specifieke kennis ontbreekt in Nederland, terwijl de Spaanse ervaringen veelal niet op onze omstandigheden zijn toegespitst.”Wynand Vogels. - Foto: Guus QueisenHogere prijs moet lagere opbrengst compenserenHoewel de kwaliteitsresultaten van de oogst 2020 nog niet bekend zijn, is Vogels optimistisch. “Zo bedraagt de hectareopbrengst met circa 5 ton de helft van tarwe. Een hogere prijs voor bakwaardige tritordeum moet dit opbrengstverschil minimaal compenseren. Onder de streep moet meer overblijven dan bij wintertarwe.”Tritordeum heeft volgens Vogels nog een zeer opvallende eigenschap: na de oogst groeit het gewoon door. Vogels denkt dat deze tweede snede in de toekomst kansen biedt als groenbemester of als eiwitrijk veevoer.Interessante kansen als streekproduct met korte ketenVogels ziet interessante marktkansen voor dit nieuwe graan. Hij denkt daarbij niet grootschalig, maar juist aan een nichemarkt en als streekproduct met een korte keten: boer-molenaar-bakker.Concreet denkt hij vooral aan consumenten die bewust omgaan met hun eten en daarnaast topsporters. Die volgen een afgewogen dieet. Daarnaast kunnen ambachtelijke bakkers zich met dit graan onderscheiden.Albert Heijn geïntereseerd in Nederlands tritordeumAlbert Heijn verkoopt al tritordeumbrood, gebakken van uit Spanje geïmporteerd graan. Vogels: “De supermarkt heeft aangegeven dit graan het liefst van Nederlandse akkers te betrekken. Kortom, interessante perspectieven. Echter; om daadwerkelijk met tritordeum voet aan de grond te krijgen, moeten we inzetten op een goede marktontwikkeling.”Hoe is tritordeum ontstaan?Tritordeum is ontstaan door harde durumtarwe te kruisen met wilde gerst. In een zoektocht naar een nieuw droogteresistent gewas werd deze graansoort ontwikkeld door wetenschappers van het Instituut voor Duurzame Landbouw (IAS) in het Spaanse Córdoba in de jaren zeventig van de vorige eeuw.Oogst van tritordeum. - Foto: Guus QueisenTritordeum gedijt goed op arme gronden en in een droog en warm klimaat. Het is goed bestand tegen tal van schimmels en ziekten. De korrels bevatten naast een hoger eiwitgehalte dan tarwe meer onverzadigde vetzuren, antioxidanten en de helft minder onverteerbare gluten.