Schouten open, maar zwaar op de hand in Zomergasten

Terwijl buiten op het Hilversumse Mediapark leden van Farmers Defence Force (FDF) demonstreerden, zat binnen landbouwminister Carola Schouten tobbend voor de camera. Haar optreden in tv-programma Zomergasten begon opgewekt, maar eindigde loodzwaar.‘Incompetente minister krijgt zendtijd van de staatsomroep.’ Met die boodschap demonstreerden enkele FDF-boeren voor de studio, zondagavond in Hilversum. En ergens hadden ze een punt. Het altijd veelbesproken VPRO-interviewprogramma Zomergasten heeft als doel de ‘ideale tv-avond’ te presenteren van een prominente gast. Maar als je een zittende minister uitnodigt, geef je die uiteraard gelegenheid om aan haar imago te werken en háár visie uiteen te zetten.Opgewekt beginDat deed Schouten dan ook. Tenminste, in het begin van de avond. Fleurige zomerjurk, opgewekte blik, zo begon ze aan de uitzending. Carola – interviewster Janine Abbring sprak Schouten aan bij haar voornaam – kwam leuk binnen met een fragment van een historische Nederlandse fietsoverwinning op de Alpe d‘Huez. Op elfjarige leeftijd was ze al tourfanaat. Een link met sport is voor een politicus altijd goed.Jeugd op de boerderijInteressant was Schoutens persoonlijke verhaal over haar jeugd op de boerderij en het overlijden van haar vader toen ze zelf nog maar negen was. Over haar ongeplande moederschap en hoe ze haar leven daarna inrichtte – met hulp van haar netwerk en van de kerk – sprak ze vrij openhartig, zij het beknopt. SpangenVerrassend is haar innige band met de Rotterdamse wijk Spangen, waar ze als student kwam wonen en waar ze is gebleven, zij het nu in ‘een betere straat’ dan destijds. Ze voelt zich mede door haar eigen levensverhaal verbonden met deze volkswijk, die een roerige historie heeft. De passage over kringlooplandbouw kwam nogal plichtmatig over. Dat moest en zou er kennelijk in.De passage over kringlooplandbouw kwam nogal plichtmatig over. Dat moest en zou er kennelijk in.SerieusWat bovenal blijft hangen is hoe ongelooflijk (stopwoordje van haarzelf) serieus Carola is. Geen onvertogen woord, geen grapje, amper relativering. Naarmate de avond vorderde werd het programma zwaarder en het gesprek trager. Schouten koos voor fragmenten van loodzware onderwerpen zoals Auschwitz en de ellende van Aleppo. Ze slaagde er wel in daar een belangrijke positieve boodschap uit te halen: je moet altijd de ander als mens blijven zien, als individu, en niet als onderdeel van een groep.‘Ben ik wel goed genoeg?’‘Ben ik wel goed genoeg?’ Die vraag houdt haar voortdurend bezig. De demonstranten buiten denken het antwoord te weten: als minister niet! Maar voor Schouten ligt die vraag op een dieper niveau: ben ik wel goed genoeg voor God? Kan Hij me mijn missers vergeven? Missers die ik per definitie maak, net als iedereen anders. Schouten is een pure calvinist, gewend aan een donderpreek op zondagSchouten is een pure calvinist, gewend aan een donderpreek op zondag. Interviewer Janine Abbring hoeft amper een kritische vraag te stellen, want Carola is al streng genoeg voor zichzelf. Bij een fragment uit de film The Two Popes schiet ze vol. Niet uit verdriet, verklaart ze, maar uit ontroering. Het ging over een moment van vergeving van iemand die een misser had begaan.Terwijl minister Carola Schouten te gast was bij het programma Zomergasten, protesteerden boeren buiten bij het Mediapark in Hilversum. - Foto: ANPGereformeerde achterbanSchouten oogt opgewekt, maar is zwaar op de hand. De eigen, gereformeerde achterban zal zich hierin herkennen. Ook uit andere kringen klinkt na de uitzending waardering voor haar openheid en kwetsbare opstelling. Een minister die publiekelijk laat zien hoe ze worstelt met eigenlijk alles, en toegeeft dat ze nachten wakker ligt over genomen besluiten. Dat is ook bijzonder. Daarbij komt ze oprecht over, niet als iemand die een act opvoert.Twijfels over tweede ambtstermijnOf ze daarmee iets wint als minister, is zeer de vraag. Hier zat niet iemand die de sector inspirerend bij de hand neemt en zegt: daar gaan we heen en zo doen we dat, zoals de door haar bewonderde Mansholt. Eerder zagen we iemand die gebukt gaat onder een verantwoordelijkheid die ze nu eenmaal toebedeeld kreeg. En passant kwamen we nog te weten dat ze er niet aan moet denken om net als Mansholt zes keer minister van Landbouw te zijn. Ze twijfelt zelfs openlijk of ze wel een tweede ambtstermijn wil.