Schimmeldominantie verbetert bodemkwaliteit

Om de bodemstructuur en de bodemgezondheid te verbeteren en daarmee de gewasopbrengsten te verhogen, moeten telers bodemschimmels meer kans geven zich te ontwikkelen. Dat vraagt wel aanpassingen in teelttechniek en bemesting.Schimmels en bacteriën vormen een belangrijke schakel in het bodemvoedselweb. De verhouding tussen deze bodemorganismen heeft veel invloed op de bodemkwaliteit en daarmee op de gewasopbrengsten. CZAV voerde een literatuurstudie uit naar de kenmerken van een goede akkerbouwbodem. Dat vertelde Ton Hendrickx, productmanager van CZAV en CropSolutions, op de bodem- en bemestingsavonden van coöperatie CZAV. Bacteriën domineren schimmels in akkerbouwperceelDe conclusie is dat in akkerbouwpercelen de bacteriën dominant zijn. Terwijl schimmels juist belangrijk zijn voor een goede bodemstructuur, opbouw van stabiele organische stof en weerbaarheid tegen ziekten. Zowel schimmels als bacteriën hebben een rol bij het afbreken van organische stof in voor plant en bodem nuttige stoffen. Bacteriën zetten vooral makkelijk afbreekbare stoffen om. De omzetting naar stabiele humus door bacteriën is daarom in vergelijking tot de omzetting door schimmels erg inefficiënt. Schimmels zijn beter in staat om moeilijk afbreekbare vormen van organische stof zoals lignine en cellulose om te zetten in een voor de bodem nuttige vormen. Schimmels stimuleren met stro of compostEen intensieve, kerende grondbewerking zoals in de akkerbouw gebruikelijk, stimuleert juist een bacteriedominantie. Ook aanbieden van organische stof met een lage C/N-verhouding, zoals groen blad en drijfmest, stimuleert de bacteriegroei. Schimmels daarentegen hebben veel C nodig om te groeien en worden juist gestimuleerd door organische stof met een hoge C/N-verhouding, zoals stro of compost.Toepassen van groencompost of strorijke mest bevordert de groei van goede bodemschimmels. - Foto: Henk RiswickIndicatoren voor onbalans bodemlevenEen goede indicator voor onbalans van het bodemleven is een onvolledige vertering van gewasresten. Wanneer stroresten van vorig jaar of blauwe klei bij het ploegen weer bovenkomen, is het bodemleven niet goed in balans. Ook een wormloze grond, of wanneer er bij het ploegen geen meeuwen komen, zijn een teken van onbalans. Andere indicatoren of gevolgen zijn een verlaagde opnamecapaciteit van de wortels, waardoor sneller gebreksverschijnselen en droogtestress optreden. Ook is zo’n bodem gevoeliger voor aantasting door bodempathogenen zoals aaltjes, bodeminsecten of bodemschimmels. Ziekteverwekkende schimmelsoort terugdringenDoor schimmels meer kans te geven zich te ontwikkelen en te handhaven krijgt de bodemkwaliteit van de akkerbouwpercelen een positieve impuls. Bodemschimmels hebben de eigenschap dat ze elkaar beconcurreren en parasiteren, waardoor ziekteverwekkende soorten minder kans krijgen om gewassen aan te tasten.