Scherp de messen voor het nieuwe seizoen

Goed snijden lukt alleen met scherpe messen. De messen scherp houden lukt op verschillende manieren. Dit kan, en dit kost het.Er is een duidelijke trend naar kort gesneden gras, en dat lukt met de moderne opraapwagens uitstekend. Eén ding is voor alle opraapwagens hetzelfde: om goed te snijden moeten de messen scherp zijn. Met botte messen trekt het zwaarder en dat kost brandstof. En botte messen gaan ten koste van de snijkwaliteit. Hoe je weet of de messen niet meer scherp genoeg zijn? Een ervaren chauffeur merkt het meestal aan de trekker die het zwaarder krijgt, maar het is aan de kuil waar zichtbaar is dat het gras niet goed is gesneden. Maar dan is het te laat. _{Lees verder onder de foto‘s.} Een perfecte kuil begint met perfect gesneden gras. En dat lukt alleen als de messen goed geslepen zijn. - Foto: Michel VeldermanHulpmiddelen gewenstGoed slijpen betekent het mes onder de juiste hoek slijpen en zorgen dat het mes niet verbrandt. Je kunt messen met de haakse slijpmachine scherp maken, maar het is een beetje behelpen. Uit de losse hand is het moeilijk om de juiste snijhoek te handhaven en alle messen mooi gelijkmatig te slijpen. Makkelijk slijpen gaat in de eenvoudigste vorm met een slijpbank zoals Fassaert Machines en Bemiddeling deze op de markt brengt: een houder die uit te rusten is met verschillende adapters, om met een haakse slijpmachine messen van uiteenlopende machines te slijpen. Dat maakt het in ieder geval makkelijker om egaal én onder de juiste hoek messen te slijpen.Met een slijpbank slijp je alle messen onder dezelfde en de correcte hoek. Nat slijpen hoeft niet, maar is in combinatie met de juiste steen wel de ideale manier. - Foto: Michel VeldermanNat of droogEen andere manier om messen goed te slijpen, is met de hulp van speciale slijpbanken die met een slijpsteen werken. Er is keuze tussen nat of droog slijpen. Droog slijpen kan, maar verbranden blijft een risico. Ook als het mes nog niet blauw kleurt kan het al te warm zijn. Nat slijpen voorkomt verbranden en is daarom de beste methode. Nat slijpen betekent ook slijpen met een fijnere, vaak zachtere steen. Water is de meest gebruikte koelvloeistof, maar soms wordt een speciale olie gebruikt, vergelijkbaar met de vloeistof in een draaibank of kolomboor. _{Lees verder onder het kader.} Tips voor scherpe messen► Werk je met een haakse slijpmachine, kies dan voor slijpschijven. Een lamellenschijf brengt meer warmte in het mes en is daarom minder geschikt.
► Werk je met een slijpsteen, dan heeft nat slijpen de voorkeur.
► Messen in het midden van de wagen krijgen het meeste gras te verwerken. Wissel af en toe messen van binnen naar buiten, dan slijten ze gelijkmatiger.
► Vernieuw de messen als de kartels zijn verdwenen. Bij Schuitemaker kun je slijpen tot het mes bijna een scherpe punt heeft.
► Bij uitbesteden van het messen slijpen is tijd de grootste kostenfactor. Zorg dat de messen goed schoon zijn als je ze wegbrengt, dat kan de helft van de uren schelen!
► Denk aan de veiligheid: draag (zeker bij droog slijpen) een veiligheidsbril. Een pas geslepen mes is vlijmscherp, draag handschoenen.Universeel toepasbaarIedere leverancier van opraapwagens kan wel een slijptafel leveren. De prijs van een slijptafel met slijpsteen varieert van ruwweg € 1.600 tot maximaal zo’n € 2.000. De fabrikanten kunnen diverse adapters leveren waardoor je met een slijptafel ook verschillende soorten messen van meerdere merken kunt slijpen. Bijvoorbeeld de messen van een balenpers.Schuitemaker onderscheidt zich met messen die niet gekarteld zijn en een rechte in plaats van gebogen vorm hebben. Net als Strautmann en Claas heeft Schuitemaker twee snijkanten, waardoor je met een vers geslepen set messen als het ware altijd een reserveset in de wagen hebt zitten.Een slijpbank, handbediend of volautomaat, kan door adapters te wisselen diverse messen slijpen. Goed afstellen is de kern van de zaak. - Foto: Michel VeldermanVolautomaat voor € 16.000Een slijpbank is een eenmalige investering, maar slijpen kost tijd en dat bepaalt de kosten als je het werk uitbesteedt. Wie veel messen slijpt kan voordeel hebben van een volautomaat zoals de Aqua Non Stop van Claas. Kost bruto € 16.290. Dan kun je tot 51 messen tegelijk in een magazijn klaarleggen. Staat alles goed ingesteld, dan is het één keer op een knop drukken en doet de machine de rest. Net als alle andere systemen wordt alleen de vlakke kant van het mes geslepen. Wil je een mes volledig opgebruiken én steeds maximaal scherp snijden, dan moet je ook de karteltjes slijpen. In de praktijk gebeurt dat weinig, en los uit de hand is het best lastig. LMB Sarink-Elferink uit Voorst levert à € 2.800 de AgriKnives-slijptafel uit Ierland. Een vrij eenvoudige handbediende nat-slijper die een voorziening heeft om ook de kartels te slijpen.Slijpautomaat op opraapwagenFendt, Pöttinger en Krone kunnen een slijpautomaat op de opraapwagen leveren, ieder met een eigen (droogslijp-)systeem. De Pöttinger Autocut-slijpinrichting (meerprijs rond € 8.000) is een optie en achteraf ook op te bouwen. Fendt heeft FlexSharp als losse unit die tien messen tegelijk slijpt. Die kun je voor meerdere opraapwagens gebruiken, maar ook los in de werkplaats voor andere messen; bijvoorbeeld van een balenpers. Fendt rekent € 760 voor de hydraulische voorbereiding op de wagen en € 4.571 voor de slijpunit zelf.De chauffeur hoeft niet eens uit te stappenKrone heeft de SpeedSharp-slijpinrichting als optie (meerprijs € 9.160). Speedsharp gaat gepaard met andere, dunnere en minder stompe messen. Het idee is dat je de messen dagelijks één à twee keer slijpt. Na 200 à 250 vrachten moeten de messen eruit om ze op een slijpbank weer de ideale snijhoek te geven. Krone slijpt de messen in twee cycli. Het aantal slijpschijven is de helft van het aantal messen.Bij Pöttinger worden de messen één voor éen automatisch geslepen met een heuse slijpsteen, tegenover wat subtieler werkende slijpschijven bij Krone. Slijpen is bij Pöttinger een kwestie van op de terminal op een knop drukken, en alles gaat automatisch. De chauffeur hoeft niet eens uit te stappen.Voor Krone en Pöttinger geldt: een slijpinrichting op de wagen is, vergeleken met een aparte slijpbank, prijstechnisch eigenlijk alleen interessant voor een bedrijf dat maar met één of twee wagens werkt en verder ook geen andere messen hoeft te slijpen.Foto links: Schuitemaker levert onder eigen naam een slijpbank van Göweil. Kan zowel nat als droog slijpen, en is net als de concurrenten met adapters ook geschikt voor messen van diverse machines. Bruto € 2.000. Foto rechts: Een slijpbank is een eenmalige investering. Wie veel messen slijpt kan voordeel hebben van een volautomaat, zoals deze Aqua Non Stop van Claas. - Foto's: Schuitemaker en Michel VeldermanExtra geharde messenKies je bij Krone voor een wagen zonder slijpinrichting, dan is er nog de keuze uit een standaardmes of een HD-mes. HD-messen zijn aan de niet-geslepen zijde gepantserd met wolfraamcarbide en extra hard. Dat zal de levensduur en scherp blijven bevorderen, maar die messen zijn ook flink duurder. Bijna het dubbele van een standaardmes dat bruto rond € 50 kost. Claas claimt standaard de hardste messen in de markt te hebben, en zich dat te kunnen permitteren door de brede uitloop, waardoor het mes minder snel breekt. Hoe harder hoe scherper, maar ook breukgevoeliger.Uit de hand slijpen met de haakse slijpmachine kan, maar de juiste hoek erin houden en netjes recht slijpen valt tegen. Pas vooral op dat het mes niet verbrandt. - Foto: Penn Communicatie