Rood is dé kleur bij Fossehagen

De eerste vierwielaangedreven trekker, een MF 148, zette ooit de toon bij de Noorse veehouders Fossehagen. En nog steeds is het moderne trekkerpark rood van kleur. “De trekker die je nodig hebt moet altijd paraat zijn”, vertelt Ole Anton Fossehagen. Daarom investeerde hij de laatste jaren flink in een breed machinepark.Noorse melkveebedrijven zijn in vergelijking met Nederlandse boerderijen vaak klein. Fossehagen behoort met 60 melkkoeien tot een van de grotere in Noorwegen. Het is een zogenoemde ‘samdrift’: meerdere kleine bedrijven die tot een grotere veehouderij zijn samengevoegd. Rood is de dominante huiskleur in Noorwegen. Zo ook de boerderij van de familie Fossehagen die het hart heeft verpand aan Massey Ferguson. - Foto's: Mark PasveerIn totaal zijn er 200 dieren, en het areaal bedraagt 2.000 mål (200 hectare), waarvan ze de helft moeten bewerken. Fossehagen is een van de vele Noorse veehouders die zijn koeien in de zomer naar de hoger gelegen berggebieden brengt en ze daar melkt voor een periode van ongeveer twee maanden. De zomerboerderij ligt op ruim een uur rijden (met de trekker) vanaf de thuisbasis. De weg ernaartoe is goed, maar kan plaatselijk behoorlijk stijgen.Trouw aan de rode trekkers. Vooraan de broers Iver (43, links) en Ole Anton (47); op de trekkerneus Jostein (18, links) en Knut Ole (19).Verknocht aan MFDe broers Ole Anton (47) en Iver (43) leiden het bedrijf in Sør Fron, de twee neven Jostein (18) en Knut Ole (19) werken mee. Het melkveebedrijf is goed voorbereid op de toekomst. Ze doen regelmatig investeringen met het oog op de jongere generatie, die zeker verder wil in het melkveebedrijf.De 180 pk sterke MF 7620 is vooral in gebruik voor transport en voor het persen van balen. De kleine, wendbare Claas 455 RC-rondebalenpers is ideaal in het berggebied.De kleur van het trekkerpark is rood. Dat is eigenlijk altijd zo geweest, vertelt Iver. “In de jaren zestig kwam de MF 35 op ons bedrijf. Sinds die tijd is de familie trouw gebleven aan Massey Ferguson. De MF 148 en later de 165 – beide met vierwielaandrijving – waren fijne, betrouwbare trekkers.” De 165 is nog aanwezig; ze gebruiken hem af en toe voor kleine klussen. Ole Anton gaat verder: “Wij voeren alle werkzaamheden in eigen beheer uit. De enige uitzondering is het mixen van mest. Voor ons is het erg belangrijk dat we aan de slag kunnen als de omstandigheden goed zijn. Dan wil je (en kún je) niet op de loonwerker wachten. Wij hebben vier moderne trekkers klaarstaan. De jongste, een Massey Ferguson 5712 SC, is er speciaal voor het hanteren van de ronde balen. De grootste MF dient vooral voor transport en het persen van ronde balen.”
Jostein Fossehagen rijdt graag op de 7620, op de deur van de cabine staat zijn naam (in spiegelbeeld te zien). Veel Noorse ondernemers geven zo’n persoonlijk tintje aan hun trekker.Geen werkschoenen op de pedalen ... bij Fossehagen is het een ongeschreven regel.Noorwegen ging dit jaar als eerste Europese land geheel over op digitale radio (DAB). Natuurlijk hebben de neven Jostein en Knut de meest recente installatie met grote luidsprekers aan boord.De Sisu-motoren (Agco) presteren prima, ook bij temperaturen ver onder het nulpunt.Frontlader onmisbaarOp alle Noorse boerderijen kom je hem tegen: de frontlader. Een onmisbaar stuk gereedschap, onderstreept Knut Ole, die zojuist nog wat ronde balen de schuur in reed met de 5712. De frontlader is van levensbelang, grapt hij. “In dit gebied zul je geen rijkuil aantreffen. Het voer gaat in ronde balen. Dat vergt veel transport- en verlaadwerk, zowel op het perceel als op de boerderij. We kozen een kleine, wendbare trekker die de ‘låve’ in kan rijden; de ruimte boven de koeien waar boeren vroeger het voer bewaarden.” Veelal geschiedt het voeren nog steeds vanaf deze plek, maar dan geautomatiseerd. “We willen de balen graag dichtbij hebben. De ronde balen die we bij de zomerboerderij persen, transporteren we meteen naar beneden.”Alleen de MF 6465 uit 2007 wil nog wel eens een mooie rookpluim de lucht inblazen. Met de nieuwere modellen valt op dat punt niet veel meer te beleven, aldus de jonge generatie Fossehagen.Ook onmisbaar zijn de extra gewichten, zegt Knut Ole. Standaard hangt er 255 kilo boven de vooras, en bij het maaien met de frontmaaier hangen we nog eens 600 kilo in de hef. Dezelfde 600 gaat in de fronthef bij het balen persen. Het extra gewicht geeft een goede balans op de helling. Zo is het werken ook veiliger, aldus de Noorse veehouder.Knut Ole rijdt vooral veel ronde balen met de nieuwste aanwinst op het bedrijf, de MF 5712 SL. Een krachtige, maar super wendbare trekker, volgens de eigenaar.FreaksZowel Knut Ole als Jostein zijn echte trekker-freaks. Hun naam prijkt op de cabinedeur. Het materieel moet er goed uitzien, dat is belangrijk. Zowel van buiten als in de cabine. De twee neven hechten ook veel waarde aan een goede muziekinstallatie met extra speakers. En natuurlijk gaan de werkschoenen uit in de cabine.Regelmatig schoonmaken van de trekkers is belangrijk, en een leuke bezigheid, is de mening van Jostein.Toch kozen de Fossehagens voor basic trekkers. Knut Ole legt uit dat de eenvoudige techniek voor een veehouder prima past. Dus geen cvt, maar een traditionele transmissie met Powershift. “De kachel is in de Noorse MF-uitvoering van een zwaardere versie dan elders in Europa”, meldt Jostein. Bij temperaturen die in de winter gemakkelijk kunnen dalen tot min 20 graden is dat geen overbodige luxe. De MF’s presteren ook in de winter uitstekend.Meer lezen over trekkers in het Hoge Noorden van Europa? Bekijk de Nordics-special in het dikke zomernummer van TREKKER-magazine, vanaf pagina 40!De AdBlue-installatie doet zijn werk, er zijn zelden onnodige foutmeldingen van het uitlaatgassysteem. De uitgebalanceerde moderne motoren van Sisu zijn soepel en betrouwbaar. Bijna iets té soepel, zegt Jostein, die de bescheiden rookpluim uit de 6465 wel kan waarderen.Maria en Kari Fossehagen op de ATV’s, naast de trekkers erg belangrijk op de boerderij. De twee- en drie-assige voertuigen zijn vrijwel niet te stoppen.Geen speciale trekkerHet werkgebied rond de boerderij is grillig: stevige hellingen en afdalingen. Vooral dat laatste vereist ervaring. Als je met een volle lading ronde balen een lange afdaling begint, moet je goed weten wat je doet. Erg belangrijk is dat de trekker over voldoende massa beschikt, zegt Iver.Onlangs bezocht hij de MF-fabriek in Frankrijk. “Als je daar in de omgeving boert, heb je weinig te maken met steile hellingen. Maar het blijft vreemd dat een trekker nog altijd niet over een motorrem of retarder beschikt, zoals een vrachtauto.” Fossehagen is bekend met de Zwitserse bergtrekkers, maar heeft zo’n aanschaf nooit overwogen. “Het probleem met bijvoorbeeld een AEBI-maaitrekker is de prijs, en de beperkte gebruiksmogelijkheden. Nee, wij voelen ons veilig met de rode trekkers. Die passen ons perfect.”Voor Noorse veehouders is het zomerseizoen kort en hectisch. Toch moet je ook kunnen genieten van je werk en de omgeving, vinden de veehouders.